KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2006

PYTANIE NR 13.
Zespół tokarki, który realizuje ruch posuwowy narzędzia, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suport to zespół tokarki odpowiedzialny za prowadzenie narzędzia i realizację jego ruchów posuwowych (wzdłużnych i/lub poprzecznych) względem obracającego się przedmiotu. Konik i podtrzymka służą głównie do podparcia przedmiotu, a wrzeciennik zapewnia ruch obrotowy wrzeciona, nie posuw narzędzia.

Pełne wyjaśnienie:

W toczeniu przedmiot obrabiany wykonuje zwykle ruch główny (obrotowy) dzięki wrzecionu, natomiast narzędzie skrawające musi wykonać ruch posuwowy, aby następowało zdejmowanie naddatku wzdłuż powierzchni obrabianej.

Zespół tokarki, który odpowiada za prowadzenie narzędzia i realizację posuwu, to suport. W praktyce suport umożliwia przesuw narzędzia po prowadnicach łoża (posuw wzdłużny) oraz przesuw poprzeczny, a także ustawianie narzędzia w wymaganym położeniu. To właśnie na suporcie mocuje się imak/nożówkę i steruje przemieszczeniem narzędzia ręcznie lub mechanicznie (w zależności od typu tokarki).

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych funkcji:

  • Podtrzymka służy do podparcia długich, wiotkich wałków podczas obróbki, aby ograniczyć ugięcie i drgania. Nie jest zespołem realizującym posuw narzędzia.
  • Konik (z pinolą) służy głównie do podparcia przedmiotu od strony przeciwnej do wrzeciennika lub do mocowania narzędzi osiowych (np. wiertła w uchwycie wiertarskim). Jego zadaniem nie jest prowadzenie posuwu noża tokarskiego po łożu.
  • Wrzeciennik zawiera wrzeciono i mechanizmy napędu zapewniające ruch obrotowy oraz mocowanie uchwytu. Odpowiada za ruch główny, a nie za posuw narzędzia.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: wrzeciennik = obrót przedmiotu, suport = posuw narzędzia, konik/podtrzymka = podparcie przedmiotu. Takie rozróżnienie pozwala szybko eliminować typowe pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Suport to zespół tokarki służący do mocowania i prowadzenia narzędzia. Umożliwia wykonywanie ruchu posuwowego narzędzia względem obracającego się przedmiotu, np. posuwu wzdłużnego i poprzecznego, co jest kluczowe w toczeniu.
Szukaj zespołu, na którym zamocowany jest imak/nożówka i który przesuwa się po prowadnicach łoża. To właśnie suport realizuje posuw. Elementy służące do podparcia przedmiotu (konik, podtrzymka) nie prowadzą noża podczas toczenia.
Wrzeciennik odpowiada przede wszystkim za ruch główny, czyli obrót wrzeciona i zamocowanego przedmiotu. Posuw narzędzia wymaga prowadzenia narzędzia po łożu i sterowania przemieszczeniem, co jest zadaniem suportu, a nie wrzeciennika.
Konik służy do podparcia przedmiotu od strony przeciwnej do wrzeciennika (np. przy długich wałkach) albo do mocowania narzędzi osiowych, takich jak wiertło. Nie jest to zespół przeznaczony do wykonywania posuwu noża tokarskiego.
Podtrzymka stabilizuje długie, wiotkie przedmioty obrabiane, ograniczając ugięcia i drgania. Wspiera więc przedmiot, a nie narzędzie. Ruch posuwowy narzędzia realizuje suport, dlatego wskazanie podtrzymki jest typową pomyłką funkcji.
Najważniejsze są dwa: ruch główny (zwykle obrót przedmiotu na wrzecionie) oraz ruch posuwowy (przemieszczenie narzędzia, realizowane przez suport). Dodatkowo występuje ruch nastawczy, czyli ustawienie narzędzia na wymiar.
Najczęściej myli się funkcje zespołów: wybiera się konik lub podtrzymkę, bo "są obok przedmiotu", albo wrzeciennik, bo kojarzy się z ruchem. Warto zapamiętać: posuw narzędzia = suport, obrót przedmiotu = wrzeciennik.
Z posuwem kojarzą się prowadnice łoża, sanie suportu (wzdłużne i poprzeczne) oraz miejsce mocowania narzędzia (imak/nożówka). To te elementy umożliwiają kontrolowane przesuwanie noża podczas obróbki.
W tokarkach klasycznych najczęściej posuw wykonuje narzędzie (suport), a przedmiot obraca się w uchwycie. Istnieją jednak obrabiarki i operacje, gdzie układ ruchów może być inny. W typowym toczeniu szkolnym: obrót = wrzeciono, posuw = suport.
Pomaga przypisanie funkcji do zespołów: wrzeciennik—obrót, suport—posuw narzędzia, konik—podparcie/narzędzia osiowe, podtrzymka—stabilizacja długich wałków. Potem czytaj, czy pytanie dotyczy narzędzia czy przedmiotu.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Suport to zespół tokarki odpowiedzialny za prowadzenie narzędzia i realizację jego ruchów posuwowych (wzdłużnych i/lub poprzecznych) względem obracającego się przedmiotu."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Tokarka (sekcje: budowa tokarki, zespoły tokarki) - dostęp 2026-02-28
  • https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/tokarka;3988628.html - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i opisy budowy tokarki konwencjonalnej stosowane w pracowniach szkolnych
  • Materiały dydaktyczne z zakresu obróbki skrawaniem: toczenie i elementy obrabiarek
  • Dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) tokarek – rozdziały opisujące zespoły i mechanizmy posuwu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego