KWALIFIKACJA HAN2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 14.
Zgodnie z art. 6 ust.1 ustawy o rachunkowości przedsiębiorstwo handlowe ma obowiązek ujmowania w księgach rachunkowych wszystkich przychodów i kosztów dotyczących danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty, zgodnie z zasadą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zasada memoriału polega na ujmowaniu w księgach przychodów i kosztów w tym roku obrotowym, którego dotyczą, niezależnie od terminu zapłaty. Dlatego poprawne jest "memoriału". "Ostrożności" dotyczy wyceny i ryzyka, "periodyzacji" podziału na okresy, a "współmierności" dopasowania kosztów do przychodów.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie opisuje sytuację, w której jednostka ma obowiązek ująć w księgach rachunkowych wszystkie przychody i koszty dotyczące danego roku obrotowego, bez względu na to, kiedy nastąpi zapłata. Taki sposób ujmowania zdarzeń gospodarczych jest charakterystyczny dla zasady memoriału: liczy się moment, którego ekonomicznie dotyczą przychody i koszty (powstanie obowiązku/roszczenia, wykonanie świadczenia), a nie przepływ gotówki.

Dlaczego "memoriału" jest poprawne? Bo dokładnie odpowiada warunkowi z treści: rozliczenie w okresie sprawozdawczym niezależnie od zapłaty. W praktyce handlowej oznacza to m.in. ujęcie sprzedaży w momencie jej dokonania (np. wystawienia faktury/realizacji dostawy) oraz ujęcie kosztów w tym okresie, którego dotyczą, nawet jeśli płatność będzie później.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo opisują inne zasady:

  • "ostrożności" odnosi się do ostrożnej wyceny i uwzględniania ryzyka (np. unikania zawyżania aktywów i przychodów oraz zaniżania zobowiązań i kosztów). Nie definiuje ona ujmowania "niezależnie od terminu zapłaty".
  • "periodyzacji" dotyczy dzielenia działalności na okresy sprawozdawcze (miesiące, kwartały, rok) i przypisywania zdarzeń do okresów. W treści pytania kluczowe jest jednak kryterium zapłaty vs. okres, co wskazuje na memoriał, a nie sam podział na okresy.
  • "współmierności" oznacza dopasowanie kosztów do odpowiadających im przychodów w tym samym okresie. Jest powiązana z memoriałem, ale nie jest tym samym: współmierność akcentuje relację koszt–przychód, a memoriał akcentuje ujęcie niezależnie od zapłaty.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się zwrot typu "niezależnie od terminu zapłaty" lub "niezależnie od wpływu/wydatku środków pieniężnych", najczęściej testowana jest właśnie zasada memoriału.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasada memoriału oznacza ujmowanie przychodów i kosztów w okresie, którego dotyczą, a nie w dacie zapłaty. W praktyce księgowej zdarzenie trafia do właściwego roku/miesiąca sprawozdawczego nawet wtedy, gdy płatność nastąpi później.
Bo jest to przeciwieństwo podejścia kasowego. Memoriał koncentruje się na tym, kiedy powstał przychód lub koszt (ekonomicznie), a nie na przepływie pieniędzy. Taki zapis wprost opisuje istotę zasady memoriału.
W memoriałowej ujmuje się przychody i koszty w okresie, którego dotyczą, niezależnie od płatności. W kasowej ujmuje się je dopiero przy faktycznym wpływie lub wypływie środków pieniężnych. W księgach rachunkowych stosuje się podejście memoriałowe.
Memoriał podkreśla ujęcie zdarzeń niezależnie od zapłaty. Współmierność akcentuje dopasowanie kosztów do odpowiadających im przychodów w tym samym okresie. Jeśli w treści jest mowa o "terminie zapłaty", najczęściej chodzi o memoriał.
Tak, periodyzacja wiąże się z podziałem działalności na okresy sprawozdawcze (np. miesiące, kwartały, rok obrotowy). Jednak sama wzmianka o roku nie przesądza odpowiedzi. Decydujące jest, czy treść mówi o zapłacie (memoriał) czy o samym podziale na okresy (periodyzacja).
Przykładami są: ujęcie sprzedaży w miesiącu dostawy towaru mimo zapłaty w kolejnym miesiącu oraz ujęcie kosztu zakupu lub usługi w okresie, którego dotyczy faktura, nawet jeśli płatność będzie po terminie. To zapewnia rzetelny wynik okresu.
Ostrożność dotyczy ostrożnej wyceny i uwzględniania ryzyka (np. nie zawyżać przychodów/aktywów). Nie mówi o tym, czy ujmować zdarzenia według zapłaty czy według okresu, którego dotyczą. Dlatego nie odpowiada na wskazówkę "niezależnie od terminu zapłaty".
Najczęstsze sygnały to: "niezależnie od terminu zapłaty", "dotyczą danego okresu/roku", "ujmować w księgach w okresie, którego dotyczą", "rozliczenia międzyokresowe". W takich zadaniach zwykle testuje się właśnie memoriał.
Tak, bo w pracy handlowej często analizuje się dokumenty sprzedaży i zakupu, terminy płatności oraz wynik finansowy okresu. Zrozumienie memoriału pomaga poprawnie interpretować raporty (np. przychody i koszty) niezależnie od tego, czy kontrahent już zapłacił.
Najpierw wyłap w treści słowo-klucz: zapłata → memoriał; ryzyko/wycena → ostrożność; podział na okresy → periodyzacja; dopasowanie kosztów do przychodów → współmierność. Dopiero potem porównaj odpowiedzi, zamiast wybierać "najbardziej znajomą".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zasada memoriału polega na ujmowaniu w księgach przychodów i kosztów w tym roku obrotowym, którego dotyczą, niezależnie od terminu zapłaty.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, art. 6 ust. 1

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw rachunkowości dla szkół branżowych/technikum (dział: zasady rachunkowości)
  • Zadania i testy z zasad rachunkowości (memoriał, współmierność, periodyzacja, ostrożność)
  • Materiały szkolne z ewidencji operacji gospodarczych w przedsiębiorstwie handlowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego