Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC8 - WRZESIEŃ 2014



PYTANIE NR 35.
Zgodnie z danymi w tabeli do montażu na wale o średnicy czopa ϕ45 oraz średnicy otworu w korpusie ϕ85 i wymaganej nośności CO = 68 kN, należy dobrać łożysko oznaczone symbolem
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi technicznymi dotyczącymi łożysk oraz rysunek techniczny łożyska.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór łożyska wykonuje się z tabeli/katalogu na podstawie średnicy czopa wału (d), średnicy otworu w korpusie/oprawie (D) oraz wymaganej nośności statycznej C0. Dla d = 45 mm i D = 85 mm oraz C0 = 68 kN w tabeli odpowiada symbol NU2209, spełniający warunki wymiarowe i nośnościowe.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy dobrać łożysko (typ NU – łożysko walcowe) na podstawie tabeli doboru. W praktyce taka tabela zestawia:

  • średnicę otworu łożyska d (dopasowaną do czopa wału),
  • średnicę zewnętrzną łożyska D (dopasowaną do otworu w oprawie/korpusie),
  • wymaganą nośność statyczną C0 (warunek wytrzymałościowy).

Dane wejściowe to: d = 45 mm (średnica czopa), D = 85 mm (średnica otworu w korpusie) oraz C0 = 68 kN. W tabeli doboru odpowiada temu wariant NU2209, który spełnia jednocześnie warunki wymiarowe (pasuje do 45/85) oraz wymaganie C0.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • NU309 – to inna seria wymiarowa; mimo podobnego typu (NU) nie odpowiada wskazanym średnicom d i D, więc nie będzie pasować do wału/oprawy.
  • NU209E – oznaczenie "209" wskazuje inną rodzinę wymiarową niż "2209"; nawet jeśli litera "E" sugeruje wariant konstrukcyjny, kluczowe są zgodne średnice d i D oraz C0 z tabeli.
  • NU2209E – jest bardzo podobne do NU2209, ale zawiera dodatkowe oznaczenie wykonania. Jeżeli tabela w zadaniu wskazuje konkretnie NU2209 (bez "E"), to wybór wersji "E" nie jest zgodny z danymi tabelarycznymi wymaganymi w poleceniu.

Wskazówka egzaminacyjna: przy doborze z tabeli zawsze weryfikuj trzy elementy: wymiary d/D oraz wymaganą nośność C0. Same podobieństwa w symbolu (cyfry, litera "E") nie wystarczą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza symbol NU w oznaczeniu łożyska?
NU oznacza łożysko walcowe, w którym pierścień zewnętrzny ma dwa kołnierze, a pierścień wewnętrzny nie ma kołnierzy. Taka konstrukcja ułatwia kompensację wydłużeń osiowych (przesuw) w jednym kierunku zestawu, zależnie od wykonania.
Jak rozumieć parametry d i D przy doborze łożyska z tabeli?
d to średnica otworu łożyska (pasuje do czopa wału), a D to średnica zewnętrzna łożyska (pasuje do otworu w oprawie/korpusie). W doborze nie wolno ich mylić, bo wtedy łożysko nie będzie pasować montażowo.
Co to jest nośność C0 i dlaczego jest podawana w kN?
C0 to nośność statyczna łożyska, związana z dopuszczalnymi trwałymi odkształceniami w strefie kontaktu elementów tocznych. Podaje się ją w kN, bo odpowiada obciążeniu siłą. W zadaniach tabelarycznych C0 jest zwykle warunkiem minimalnym.
Dlaczego nie wystarczy dobrać łożyska tylko po średnicy czopa 45 mm?
Sama średnica czopa określa tylko d (średnicę otworu łożyska). Trzeba jeszcze dobrać D pod otwór w korpusie oraz sprawdzić C0. Inaczej można wybrać łożysko pasujące na wał, ale za duże/za małe do oprawy albo o zbyt małej nośności.
Jakie są typowe błędy przy czytaniu tabel doboru łożysk?
Najczęściej myli się serię wymiarową (np. 2209 vs 209), ignoruje się jeden z wymiarów (d albo D), albo wybiera się wariant z dodatkową literą (np. "E") bez sprawdzenia, czy tabela dopuszcza takie wykonanie. Błąd daje się wykryć przez ponowne sprawdzenie trzech kryteriów.
Jak odróżnić NU2209 od NU309 w kontekście doboru z tabeli?
Oba oznaczenia zaczynają się od NU (ten sam typ), ale liczby odnoszą się do serii i wymiarów. W tabeli zawsze porównuj d i D: jeśli nie pasują do wymaganych średnic wału i korpusu, symbol odpada niezależnie od podobieństwa nazwy. Dopiero potem sprawdzaj C0.
Czy łożysko z literą E zawsze jest lepszym wyborem?
Nie zawsze. Litera E zwykle oznacza określony wariant konstrukcyjny (np. zmienioną geometrię), ale w zadaniu egzaminacyjnym liczy się zgodność z tabelą podaną w treści/załączniku. Jeśli tabela wskazuje dokładny symbol bez "E", wybór innego wykonania jest traktowany jako błąd.
Kiedy w praktyce warsztatowej korzysta się z katalogu łożysk?
Katalogu używa się przy doborze części zamiennych, modernizacji węzłów łożyskowych oraz weryfikacji, czy istnieją zamienniki o tych samych wymiarach i wymaganej nośności. W serwisie katalog pomaga też sprawdzić, czy łożysko spełni warunki obciążenia i prędkości pracy.
Jak sprawdzić, czy łożysko pasuje do otworu w korpusie 85 mm?
Należy sprawdzić w tabeli/katalogu średnicę zewnętrzną D danego łożyska. D musi odpowiadać otworowi w oprawie/korpusie (tu 85 mm) zgodnie z przyjętym pasowaniem. Jeśli D jest inne niż 85 mm, łożysko nie da się poprawnie osadzić.
Jak przygotować się do zadań z doboru łożysk na egzaminie zawodowym?
Ćwicz czytanie tabel: najpierw znajdź wiersz dla d, potem wybierz wariant o właściwym D, a na końcu zweryfikuj C0 (lub inny wymagany parametr). Ucz się też rozpoznawania serii łożysk po symbolu, bo minimalizuje to pomyłki między bardzo podobnymi oznaczeniami.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Dobór łożyska wykonuje się z tabeli/katalogu na podstawie średnicy czopa wału (d), średnicy otworu w korpusie/oprawie (D) oraz wymaganej nośności statycznej C0."

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw konstrukcji maszyn (dział: łożyska toczne i ich dobór)
  • Katalogi producentów łożysk (tabele wymiarów i nośności dla typu NU)
  • Notatki szkolne/arkusze ćwiczeń z doboru łożysk na podstawie tabel
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego