Pochylenie skarp wykopu (zapis 1:x) określa, jak bardzo ściany wykopu mają być "rozchylone" na boki, aby zachować stateczność gruntu i ograniczyć ryzyko obrywu. W praktyce im grunt jest mniej spoisty (lub bardziej niekorzystny) oraz im wykop jest głębszy, tym skarpy powinny być łagodniejsze, czyli wartość x zwykle rośnie.
W zadaniu kluczowe jest, że wynik należy odczytać z tabeli dla konkretnego przypadku: szerokość dna 0,80 m, głębokość 1,50 m oraz grunt III kategorii. To nie jest zadanie rachunkowe, tylko zadanie z poprawnego wyszukania właściwej pozycji w tabeli i zrozumienia zapisu 1:x.
Odpowiedź "1 : 0,60" jest poprawna, ponieważ odpowiada polu tabeli przypisanemu do gruntu III kategorii przy zadanych wymiarach wykopu. Pozostałe wartości są typowymi dystraktorami: mogą pasować do innej kategorii gruntu (np. bardziej spoistej lub bardziej sypkiej), innej głębokości albo innego rodzaju wykopu.
- "1 : 1,00" jest zbyt ogólne i często bywa kojarzone jako "bezpieczne w ciemno", ale nie musi odpowiadać wskazanemu przypadkowi z tabeli.
- "1 : 0,71" to wartość pośrednia, która łatwo "kusi", gdy uczeń szuka kompromisu zamiast odczytu z tabeli; jednak bez trafienia w właściwy wiersz/kolumnę będzie błędna.
- "1 : 1,25" oznacza bardzo łagodne skarpowanie; może dotyczyć innych warunków (np. większej głębokości lub gorszego gruntu), ale nie tego zestawu danych.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal kategorię gruntu, potem wybierz w tabeli głębokość i dopiero na końcu dopasuj wariant dla zadanej geometrii (tu: szerokość dna). Uważaj też na zapis 1:x, żeby nie odwrócić stosunku.
