KWALIFIKACJA ELE8 + ELE9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 6.
Zgodnie z informacjami podanymi w zamieszczonym szkicu montażowym moment dokręcania śruby M16 wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę oraz schemat montażowy, które są częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego technika urządzeń
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość momentu dokręcania należy odczytać bezpośrednio ze szkicu montażowego dla śruby oznaczonej jako M16. Zgodnie z podaną w szkicu informacją właściwy moment wynosi 80 Nm. Pozostałe wartości nie odpowiadają wskazaniu dla M16 w tym szkicu.

Pełne wyjaśnienie:

Moment dokręcania to parametr, który określa, z jaką "siłą skręcania" należy dokręcić połączenie śrubowe przy użyciu klucza dynamometrycznego. W praktyce montażu urządzeń dźwigowych moment dokręcania jest zwykle podawany w dokumentacji producenta (np. na szkicu montażowym lub w tabeli montażowej), ponieważ uwzględnia założenia konstrukcyjne danego węzła: rodzaj połączenia, wymagane wstępne napięcie, podkładki, warunki tarcia, a czasem też klasę własności śruby i sposób zabezpieczenia.

W tym zadaniu kluczowe jest wykonanie poprawnego odczytu ze szkicu montażowego:

  • najpierw identyfikuje się rozmiar śruby (oznaczenie M16),
  • następnie odnajduje się przypisaną do niej wartość momentu w jednostkach Nm,
  • wybiera się odpowiedź zgodną z odczytem.

Zgodnie z informacją ze szkicu, moment dokręcania dla śruby M16 wynosi 80 Nm – dlatego ta odpowiedź jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w kontekście tego pytania? Ponieważ zadanie nie pyta o "typowy" moment dla M16 wynikający z ogólnych tabel, tylko o wartość podaną w konkretnym szkicu montażowym. Wartości 40 Nm, 110 Nm oraz 140 Nm nie odpowiadają wskazaniu przypisanemu do M16 w tym materiale, więc nie mogą być uznane za prawidłowe.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach opartych o rysunek/szkic najczęstszy błąd to odczyt wartości z sąsiedniego wiersza/kolumny lub dla innego rozmiaru śruby. Warto palcem/linijką śledzić linię tabeli i upewnić się, że odczyt dotyczy dokładnie M16 oraz że jednostką jest Nm.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moment dokręcania to wartość ustawiana na kluczu dynamometrycznym, która ma zapewnić właściwe napięcie wstępne połączenia śrubowego. Stosuje się go, aby połączenie nie luzowało się w pracy, a jednocześnie nie doszło do przeciążenia śruby, zerwania gwintu lub uszkodzenia łączonych elementów.
Należy znaleźć w szkicu (często w tabeli lub opisie) pozycję z oznaczeniem rozmiaru śruby M16, a następnie odczytać przypisaną do niej wartość momentu w Nm. Pomaga śledzenie wiersza linijką, aby nie pomylić kolumn lub sąsiedniego rozmiaru.
Pytanie odwołuje się do wartości podanej w konkretnej dokumentacji (szkicu montażowym). W praktyce moment zależy od warunków tarcia, zastosowanych podkładek, smarowania i wymagań konstrukcyjnych danego węzła. Dlatego na egzaminie decydujące jest to, co wskazuje szkic.
Stosuje się klucz dynamometryczny, który pozwala nastawić wymagany moment (Nm) i kontrolować jego osiągnięcie. W montażu ważne jest także właściwe dobranie zakresu klucza do wymaganej wartości oraz prawidłowa technika pracy (płynne dociąganie, bez szarpania).
Nie. Moment (Nm) to iloczyn siły i ramienia (długości). W połączeniach śrubowych moment jest wielkością sterującą podczas dokręcania, a celem jest uzyskanie odpowiedniego napięcia wstępnego w śrubie. Ta sama siła na dłuższym kluczu da większy moment.
Najczęstsze błędy to odczyt wartości z niewłaściwego wiersza (np. obok M16), pomylenie kolumn (np. inny typ połączenia), przeoczenie jednostki oraz wybór odpowiedzi "na pamięć" zamiast z dokumentacji. Na egzaminie warto świadomie sprawdzić oznaczenie M16 i jednostkę Nm.
Zbyt mały moment może oznaczać zbyt małe napięcie wstępne, przez co połączenie może się poluzować pod wpływem drgań i obciążeń. Skutkiem mogą być luzy, przemieszczenia elementów, hałas, przyspieszone zużycie, a w skrajnym przypadku awaria. Dlatego trzyma się wartości z dokumentacji.
Za duży moment może doprowadzić do przekroczenia dopuszczalnych naprężeń w śrubie, uszkodzenia gwintu, odkształcenia łączonych części lub pęknięcia elementów. W praktyce prowadzi to do spadku trwałości i ryzyka awarii. Właśnie dlatego stosuje się klucz dynamometryczny i wartości ze szkicu.
Warto zwrócić uwagę na rozmiar śruby (np. M16), rodzaj połączenia, ewentualne uwagi o smarowaniu/"na sucho", zastosowanie podkładek lub zabezpieczeń oraz to, czy moment dotyczy dokręcania wstępnego czy końcowego. Takie dopiski mogą zmieniać interpretację wartości momentu.
Ćwicz szybkie wyszukiwanie oznaczeń na rysunkach i w tabelach, zwracaj uwagę na jednostki (Nm, mm) i opis kolumn. Pomaga metoda: oznaczenie → wiersz → kolumna → jednostka. Warto też znać podstawy pracy kluczem dynamometrycznym, bo wiele pytań dotyczy praktyki montażu.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wartość momentu dokręcania należy odczytać bezpośrednio ze szkicu montażowego dla śruby oznaczonej jako M16.

Materiały:

  • Instrukcje producentów kluczy dynamometrycznych (zasady nastawy, blokady, przechowywania i zerowania)
  • Podręczniki z podstaw połączeń śrubowych (tarcie, wstępne napięcie, rola momentu)
  • Materiały szkoleniowe dot. czytania dokumentacji technicznej i szkiców montażowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego