KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 1.
Zgodnie z informacjami w tabeli naprężenia dopuszczalne materiału na ściskanie wynoszą
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi naprężeń dopuszczalnych dla materiału oznaczonego jako ZI 150.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Naprężenie dopuszczalne na ściskanie należy odczytać bezpośrednio z podanej tabeli materiałowej.
Wartość wskazana w tej tabeli dla ściskania wynosi 145 MPa, więc tylko ta odpowiedź jest zgodna z danymi źródłowymi. Pozostałe wartości nie odpowiadają pozycji dla ściskania.

Pełne wyjaśnienie:

Naprężenie dopuszczalne (dla danego przypadku obciążenia) to wartość graniczna przyjmowana do obliczeń wytrzymałościowych, która ma zapewnić bezpieczną pracę elementu z odpowiednim zapasem. W tym zadaniu nie wykonuje się obliczeń: należy poprawnie zinterpretować tabelę i przepisać z niej wartość dla ściskania.

Odpowiedź "145 MPa" jest poprawna, ponieważ odpowiada pozycji w tabeli opisującej naprężenia dopuszczalne materiału na ściskanie. Kluczowa jest tu uważna identyfikacja właściwego miejsca w tabeli (np. kolumny/wiersza przypisanego do ściskania) oraz jednostki (MPa).

Odpowiedzi "55 MPa", "70 MPa" oraz "45 MPa" są niepoprawne, bo nie są zgodne z wartością przypisaną w tabeli do ściskania. Takie błędy często wynikają z:

  • odczytania wartości z sąsiedniej kolumny (np. dla innego rodzaju obciążenia),
  • pomylenia materiału lub jego stanu (jeśli tabela zawiera kilka materiałów),
  • nieuwagi przy jednostkach i zapisie liczb.

W praktyce umiejętność odczytu naprężeń dopuszczalnych jest potrzebna m.in. przy wstępnym doborze przekrojów elementów ściskanych oraz weryfikacji, czy projekt nie przekracza dopuszczalnych obciążeń materiału.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naprężenie dopuszczalne na ściskanie to przyjmowana w obliczeniach graniczna wartość naprężenia, której nie powinno się przekraczać przy obciążeniu ściskającym. Zwykle uwzględnia zapas bezpieczeństwa, dlatego jest niższe niż wartości graniczne materiału podawane w danych wytrzymałościowych.
W tabelach materiałowych ściskanie i rozciąganie mogą być w osobnych kolumnach/wierszach albo opisane skrótami. Najpierw znajdź nagłówek odpowiadający rodzajowi obciążenia, a dopiero potem odczytuj liczbę. Najczęstszy błąd to wzięcie wartości z sąsiedniej kolumny dla innego przypadku.
Wartości naprężeń dopuszczalnych zależą od przyjętych założeń, materiału i sposobu klasyfikacji danych, dlatego w zadaniach egzaminacyjnych podaje się je w tabeli. Wtedy sprawdzana jest umiejętność poprawnego odczytu i interpretacji danych, a nie dobieranie współczynników "z pamięci".
Naprężenie wyraża się w paskalach, a w praktyce najczęściej w megapaskalach. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy w tabeli podano MPa, czy inną jednostkę, oraz czy odpowiedzi są w tej samej skali. Mylenie jednostek prowadzi do wyboru liczby, która "pasuje" tylko pozornie.
Nie. Granica plastyczności jest właściwością materiału (punkt, od którego zaczynają się trwałe odkształcenia), a naprężenie dopuszczalne to wartość przyjmowana do projektowania z zapasem bezpieczeństwa. Dlatego naprężenie dopuszczalne bywa wyznaczane na podstawie granicy plastyczności, ale nie jest z nią równe.
Stosuje się je podczas projektowania i weryfikacji elementów pracujących na ściskanie, np. rozpórek, słupków, części ram, tulei lub elementów dociskowych. Technik mechanik spotyka to także przy analizie dokumentacji konstrukcyjnej oraz przy kontroli, czy zmiana materiału nie pogarsza nośności elementu.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwego wiersza (inny materiał), odczyt z niewłaściwej kolumny (np. rozciąganie zamiast ściskania), przeoczenie jednostek oraz pomylenie wartości minimalnych i maksymalnych. Pomaga zaznaczenie palcem nagłówków i sprawdzenie odczytu "wstecz".
Zwykle nie, bo kluczowa informacja (konkretna liczba) pochodzi z tabeli dołączonej do zadania. Bez niej można co najwyżej zgadywać na podstawie doświadczenia, ale egzamin wymaga zgodności z danymi źródłowymi. Dlatego zawsze najpierw odszukaj tabelę i dopiero potem porównuj odpowiedzi.
Po odczytaniu wartości wykonaj szybki test: upewnij się, że czytasz właściwy rodzaj obciążenia (ściskanie), właściwy materiał oraz właściwą jednostkę. Następnie porównaj, czy dokładnie ta liczba występuje wśród odpowiedzi. Jeśli nie, wróć do nagłówków tabeli — to najczęściej miejsce pomyłki.
Ćwicz odczyt danych z tabel: wybieranie właściwego wiersza, kolumny i jednostki. Powtórz podstawowe pojęcia z wytrzymałości materiałów (naprężenie, obciążenia, bezpieczeństwo). Dobrą metodą jest rozwiązywanie krótkich zestawów, gdzie celem jest tylko poprawny odczyt i interpretacja danych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe wartości nie odpowiadają pozycji dla ściskania."

Materiały:

  • Podręcznik z wytrzymałości materiałów (naprężenia, warunki wytrzymałości)
  • Zadania z odczytu tabel materiałowych i doboru naprężeń dopuszczalnych
  • Karty materiałowe producentów (przykłady tabel właściwości mechanicznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego