KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 38.
Zgodnie z informacjami zawartymi w ramce określ jaką temperaturę przekroczył transformator o mocy SN = 20 MVA, jeżeli zadziałała sygnalizacja II stopnia jego zabezpieczenia termometrycznego.
Ilustracja przedstawia tabelę z zakresem temperatur dla krajowych transformatorów o mocy S<sub>N</sub> większej niż 16 MVA.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sygnalizacja II stopnia zabezpieczenia termometrycznego oznacza przekroczenie wyższego, "alarmowego" progu temperatury podanego w ramce dla danego transformatora.
Jeżeli zadziałał II stopień, to temperatura musiała przekroczyć wartość przypisaną temu progowi, czyli 85°C. Pozostałe odpowiedzi odpowiadają niższym progom lub wartościom niepowiązanym z II stopniem.

Pełne wyjaśnienie:

Zabezpieczenie termometryczne transformatora (np. od temperatury oleju lub uzwojeń – zależnie od zastosowanego układu pomiarowego) bywa realizowane jako sygnalizacja dwustopniowa. Oznacza to, że w dokumentacji (w ramce/tabeli) podane są co najmniej dwa progi:

  • I stopień – zwykle próg ostrzegawczy, informujący o podwyższonej temperaturze i konieczności sprawdzenia warunków pracy (chłodzenie, obciążenie, wentylatory/pompy).
  • II stopień – próg wyższy, alarmowy; jego zadziałanie oznacza, że temperatura przekroczyła wartość graniczną wskazaną dla II stopnia.

W tym zadaniu trzeba wykonać jedno działanie merytoryczne: zidentyfikować próg przypisany do II stopnia w ramce, a następnie wskazać temperaturę, którą transformator przekroczył po zadziałaniu tej sygnalizacji. Zgodnie z danymi z ramki, II stopień odpowiada wartości 85°C, więc temperatura była wyższa niż 85°C (co najmniej przekroczyła ten próg).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 65°C – to wartość typowa dla niższego poziomu ostrzegania lub wartość pomocnicza; nie odpowiada progowi II stopnia w ramce.
  • 75°C – często bywa mylone jako "wysokie", ale w zadaniu nie pytamy o dowolnie wysoką temperaturę, tylko konkretnie o próg II stopnia wskazany w ramce.
  • 55°C – jest zbyt niska jak na II stopień; wybór tej wartości zwykle wynika z odwrócenia logiki stopni (błędne założenie, że II stopień jest "wcześniejszy").

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o stopnie sygnalizacji zawsze najpierw odszukaj w tabeli/ramce wiersz/kolumnę "II stopień", a dopiero potem porównuj liczby. Nie sugeruj się tym, czy dana wartość "wydaje się" wysoka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza przekroczenie wyższego progu temperatury ustawionego w układzie pomiarowo-sygnalizacyjnym. I stopień jest zwykle ostrzegawczy, a II stopień alarmowy (wyższa temperatura), wymagający pilnej reakcji eksploatacyjnej.
Najpierw odszukaj w ramce/tabeli pozycję opisaną jako "II stopień", a następnie odczytaj przypisaną do niej wartość temperatury. W zadaniu pytanie dotyczy właśnie tej wartości progowej, a nie obliczeń.
Moc znamionowa bywa używana do rozróżnienia wariantów tabeli (inne progi lub inne wyposażenie dla różnych mocy). Na egzaminie informacja o SN pomaga wybrać właściwy wiersz/kolumnę w ramce, jeśli ramka zawiera kilka przypadków.
W typowej, dwustopniowej sygnalizacji termicznej tak: II stopień jest ustawiony na wyższym progu i ma charakter alarmowy. Jeśli spotkasz nietypowy opis w dokumentacji, zawsze kieruj się treścią tabeli/ramki, bo ona jest rozstrzygająca w zadaniu.
Najczęściej myli się stopnie (zamiana I z II), wybiera "najbardziej znaną" liczbę bez sprawdzenia ramki albo zakłada, że odpowiedź wynika z mocy transformatora. Poprawna strategia to zawsze: najpierw odczyt z ramki, potem dopasowanie opcji.
Przyczyną może być przeciążenie, niesprawne chłodzenie (wentylatory, pompy, zabrudzone wymienniki), pogorszenie warunków oddawania ciepła lub błąd pomiaru. W praktyce po alarmie sprawdza się obciążenie, układ chłodzenia i wskazania czujników.
To zależy od instrukcji ruchu i konfiguracji zabezpieczeń. II stopień bywa alarmem wymagającym natychmiastowej reakcji (np. odciążenie, uruchomienie rezerwy chłodzenia), a czasem może współpracować z automatyką wyłączenia. Na egzaminie kluczowe jest rozróżnienie progów.
Zwykle obejmuje czujnik temperatury (np. termometr oporowy lub wskaźnik z kontaktem), układ przetwarzania/wskazania oraz styki progowe do sygnalizacji I i II stopnia. Dodatkowo może sterować chłodzeniem (załączanie wentylatorów/pomp) i współpracować z automatyką stacji.
Szukaj w treści lub ramce jednoznacznej nazwy: "olej" (top oil) albo "uzwojenia"/"hot-spot". Gdy zadanie nie doprecyzowuje, odpowiedź zwykle wynika bezpośrednio z ramki. Nie należy dopowiadać typu temperatury "z doświadczenia", tylko trzymać się danych.
Ćwicz odczyt tabel i ramek: progi alarmowe, stopnie sygnalizacji, zależności od mocy i typu urządzenia. Powtórz podstawowe pojęcia: zabezpieczenia termiczne, prądowe, gazowe, różnicowe oraz ich funkcje. Na teście najpierw identyfikuj właściwy wariant z tabeli.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe odpowiedzi odpowiadają niższym progom lub wartościom niepowiązanym z II stopniem.

Materiały:

  • Instrukcje eksploatacji (DTR) transformatorów mocy – rozdziały o zabezpieczeniach i sygnalizacji
  • Podręczniki z elektroenergetyki dotyczące transformatorów i ich zabezpieczeń
  • Materiały dydaktyczne szkół/CKZ o automatyce zabezpieczeniowej i pomiarach temperatury

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego