KWALIFIKACJA MED12 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 14.
Zgodnie z klasyfikacją Spauldinga minimalny zakres działania biobójczego preparatu stosowanego do dezynfekcji sprzętu z grupy ryzyka, do której należy wyrób przedstawiony na ilustracji, obejmuje
Ilustracja przedstawia mankiet do ciśnieniomierza, który jest używany w medycynie do pomiaru ciśnienia krwi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W klasyfikacji Spauldinga wymagane minimum skuteczności dezynfekcji zależy od grupy ryzyka wyrobu. Dla wyrobów, dla których wystarcza dezynfekcja obejmująca podstawowe spektrum, minimalnie oczekuje się działania bójczego na bakterie, grzyby i wirusy osłonkowe, czyli zakres B, F, V (osłonkowe).

Pełne wyjaśnienie:

Klasyfikacja Spauldinga dzieli wyroby medyczne według ryzyka przeniesienia zakażenia i tego, z jakimi tkankami mają kontakt. Na tej podstawie dobiera się poziom dekontaminacji oraz minimalne wymagania wobec środka dezynfekcyjnego.

W zadaniu pytanie dotyczy minimalnego zakresu działania biobójczego preparatu do dezynfekcji sprzętu należącego do wskazanej grupy ryzyka. Odpowiedź "B, F, V - osłonkowe." oznacza, że preparat powinien wykazywać skuteczność wobec:

  • B – bakterii,
  • F – grzybów,
  • V – wirusów osłonkowych.

To jest typowe minimalne spektrum wymagane, gdy nie ma potrzeby zapewniania dodatkowych właściwości, takich jak prątkobójczość (Tbc) czy sporobójczość (S), które są zarezerwowane dla sytuacji o wyższym ryzyku lub szczególnych wskazaniach proceduralnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w kontekście pytania o minimum?

  • "B, F, V - bezosłonkowe." – wirusy bezosłonkowe są zwykle bardziej oporne na czynniki chemiczne niż osłonkowe, więc wymaganie aktywności wobec bezosłonkowych podnosi poprzeczkę ponad minimum; to nie jest odpowiedź na pytanie o zakres minimalny.
  • "B, V, F, Tbc, S" – zawiera prątkobójczość oraz sporobójczość, czyli właściwości wykraczające poza podstawowe wymagania; takie spektrum stosuje się, gdy wynika to z klasy wyrobu, procedury lub zagrożeń.
  • "B, V, F, Tbc" – podobnie, dodaje prątkobójczość, co nie stanowi minimalnego zakresu dla każdego wyrobu wymagającego jedynie podstawowej dezynfekcji.

Na egzaminie warto zwracać uwagę na słowo "minimalny" oraz na to, że właściwe spektrum wynika z przypisania wyrobu do grupy ryzyka w Spauldingu (kontakt z jałowymi tkankami, błonami śluzowymi, skórą). To pozwala odróżnić wymagania podstawowe od rozszerzonych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klasyfikacja Spauldinga to podział wyrobów medycznych według ryzyka zakażenia w zależności od kontaktu z tkankami (jałowe tkanki, błony śluzowe, skóra). Pomaga dobrać minimalny poziom dezynfekcji lub sterylizacji oraz właściwe spektrum biobójcze preparatu.
Oceń, z czym wyrób ma kontakt podczas użycia: kontakt z jałowymi tkankami lub układem naczyniowym zwykle oznacza wyrób krytyczny; kontakt z błonami śluzowymi – półkrytyczny; kontakt tylko z nieuszkodzoną skórą – niekrytyczny. To determinuje wymaganą dekontaminację.
Skróty opisują zakres działania biobójczego: B – bakterie, F – grzyby, V – wirusy. W praktyce ważne jest doprecyzowanie, czy chodzi o wirusy osłonkowe czy także bezosłonkowe, bo różnią się odpornością na dezynfektanty.
Wirusy bezosłonkowe nie mają lipidowej osłonki, którą łatwo uszkodzić środkami chemicznymi. Ich kapsyd jest zwykle bardziej odporny, dlatego wymagają silniejszych warunków dezynfekcji lub preparatów o szerszym spektrum. To częsty powód błędów w doborze środka.
Właściwość prątkobójcza jest istotna, gdy procedura lub ocena ryzyka wskazuje na konieczność skuteczności wobec prątków (np. w określonych zastosowaniach endoskopowych lub przy podejrzeniu zakażeń prątkami). Zawsze należy kierować się procedurą i deklaracją producenta preparatu.
Sporobójczość oznacza skuteczność wobec przetrwalników bakterii, które są bardzo odporne. Nie każdy wyrób i nie każda sytuacja wymaga tak wysokiego poziomu działania, dlatego w pytaniach egzaminacyjnych słowo "minimalny" często wyklucza konieczność S. W praktyce decyduje procedura i ryzyko.
Najczęściej uczniowie wybierają "najszersze" spektrum, zakładając, że jest bezpieczniejsze, mimo że pytanie dotyczy minimum. Drugi błąd to mylenie wirusów osłonkowych z bezosłonkowymi. Warto czytać polecenie i sprawdzać, czy nie ma słów: "minimalny", "najniższy", "wystarczający".
Najpierw ustalasz klasę wyrobu wg Spauldinga na podstawie zastosowania. Następnie dobierasz proces (dezynfekcja/sterilizacja) i weryfikujesz, czy preparat ma deklarowane spektrum oraz parametry (stężenie, czas, temperatura) zgodne z procedurą i instrukcją producenta wyrobu.
Nie zawsze. Etykieta wskazuje deklaracje, ale w praktyce trzeba sprawdzić także dokumentację producenta (np. warunki skuteczności, zakres "V" oraz czy obejmuje wirusy osłonkowe czy bezosłonkowe). Dodatkowo liczą się warunki użycia: czas kontaktu, stężenie, obciążenie organiczne.
Utrwal: klasyfikację Spauldinga, poziomy dezynfekcji, znaczenie skrótów B/F/V/Tbc/S oraz zasady doboru procesu do zastosowania wyrobu. Ćwicz na przykładach (narzędzia, endoskopy, akcesoria anestezjologiczne) i ucz się czytać instrukcje producentów oraz procedury CS.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "W klasyfikacji Spauldinga wymagane minimum skuteczności dezynfekcji zależy od grupy ryzyka wyrobu."

Źródła:

  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC): "Guideline for Disinfection and Sterilization in Healthcare Facilities, 2008" (Rutala, Weber), https://www.cdc.gov/infection-control/guidelines/disinfection/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Spaulding EH: "Chemical disinfection of medical and surgical materials" w: Lawrence CA, Block SS (red.), Disinfection, Sterilization and Preservation, Lea & Febiger, 1968 (rozdział dot. klasyfikacji wyrobów i doboru dezynfekcji)
  • European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC): materiały edukacyjne dot. zapobiegania zakażeniom związanym z opieką zdrowotną i roli dezynfekcji/sterilizacji, https://www.ecdc.europa.eu/en/healthcare-associated-infections (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Wytyczne dotyczące dezynfekcji i sterylizacji w podmiotach leczniczych (materiały szkoleniowe CS/ZS)
  • Instrukcje producentów wyrobów medycznych (IFU) i producentów preparatów dezynfekcyjnych
  • Podręczniki i skrypty z dekontaminacji oraz organizacji pracy centralnej sterylizatorni

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego