KWALIFIKACJA BPO4 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 9.
Zgodnie z klasyfikacją stref zagrożenia wybuchem, miejsce, w którym atmosfera wybuchowa w postaci obłoku palnego pyłu w powietrzu może czasami wystąpić w trakcie normalnych warunków pracy to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strefa 21 dotyczy miejsc, w których atmosfera wybuchowa w postaci obłoku palnego pyłu w powietrzu może czasami wystąpić podczas normalnej pracy. "Strefa 22" odnosi się do sytuacji rzadkich i krótkotrwałych, a "strefa 1/2" to oznaczenia dla atmosfer gazowych, nie pyłowych.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji stref zagrożenia wybuchem dla atmosfer pyłowych rozróżnia się przede wszystkim strefy 20, 21 i 22. Kryterium podziału stanowi to, jak często i jak długo w danym miejscu może pojawiać się atmosfera wybuchowa w postaci obłoku palnego pyłu w powietrzu w warunkach normalnej eksploatacji.

Odpowiedź "STREFA 21" jest właściwa, ponieważ opis w pytaniu brzmi: "może czasami wystąpić w trakcie normalnych warunków pracy". To właśnie odpowiada strefie 21, gdzie obecność mieszaniny pyłu z powietrzem jest możliwa okresowo w normalnym procesie (np. podczas zasypu, przesypu, rozładunku, pracy przenośników lub okresowego wzbudzania pyłu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "STREFA 22" dotyczy miejsc, w których atmosfera wybuchowa z pyłu nie powinna występować w normalnej pracy, a jeśli już się pojawi, to rzadko i zwykle krótkotrwale (np. wskutek zakłóceń lub nietypowych zdarzeń).
  • "STREFA 1" i "STREFA 2" odnoszą się do klasyfikacji zagrożenia wybuchem dla atmosfer gazowych/par, a nie dla pyłów. W pytaniu jednoznacznie mowa o "obłoku palnego pyłu", więc właściwą grupą odpowiedzi są strefy 20/21/22.

W praktyce (także w działaniach ratowniczych) poprawne rozpoznanie strefy ma znaczenie dla oceny ryzyka zapłonu, doboru środków bezpieczeństwa, ograniczeń w użyciu narzędzi mogących iskrzyć oraz planowania wentylacji i sposobu prowadzenia prac w rejonie zagrożenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Strefa 21 to miejsce, w którym czasami w normalnych warunkach pracy może wystąpić atmosfera wybuchowa w postaci obłoku palnego pyłu w powietrzu. To klasyfikacja dla pyłów (20/21/22), a nie dla gazów (0/1/2).
Różnica dotyczy częstotliwości i czasu trwania atmosfery wybuchowej pyłów. Strefa 21: może pojawiać się czasami podczas normalnej pracy. Strefa 22: zwykle nie występuje w normalnej pracy, a jeśli się pojawi, to rzadko i krótkotrwale.
Strefy 1 i 2 odnoszą się do atmosfer gazowych i par. Dla pyłów palnych stosuje się strefy 20/21/22. Gdy w treści jest "obłok palnego pyłu", należy myśleć o klasyfikacji pyłowej, nie gazowej.
Obłok pyłu może powstać podczas typowych operacji technologicznych: zasypu, przesypu, rozładunku, transportu przenośnikami, czyszczenia instalacji lub w miejscach nieszczelności. Kluczowe jest, że pył zostaje uniesiony i miesza się z powietrzem do stężeń stwarzających ryzyko wybuchu.
Przykładami są okolice punktów przesypu i zsypu, strefy pod zasobnikami i lejami, okolice filtrów odpylających, miejsca rozładunku materiałów pylących oraz wnętrza urządzeń, gdzie w normalnej pracy dochodzi do okresowego wzbijania pyłu. Ocena zawsze zależy od procesu i wentylacji.
Nie. "Ciągłe" lub "długotrwałe" występowanie atmosfery wybuchowej pyłów odpowiada raczej strefie 20. Strefa 21 oznacza występowanie czasami w normalnej pracy, czyli zagrożenie okresowe, ale nadal poważne i wymagające właściwych zabezpieczeń.
Najczęstsze błędy to: mylenie stref pyłowych ze strefami gazowymi (0/1/2), traktowanie słowa "czasami" jak "rzadko", pomijanie warunku "w normalnych warunkach pracy" oraz nieuwzględnianie, że obłok pyłu to co innego niż osiadły pył na powierzchniach.
Wpływa na dobór taktyki i środków: ograniczanie źródeł zapłonu (iskry, gorące powierzchnie), ostrożne użycie narzędzi, kontrolę wentylacji i wzbijania pyłu, wyznaczenie stref bezpieczeństwa oraz rozpoznanie instalacji odpylania. W strefach pyłowych ryzyko może narastać nagle po wzburzeniu osadów.
Tak, bo wentylacja wpływa na to, jak łatwo tworzy się i utrzymuje obłok pyłu oraz jak długo może się utrzymywać. Lepsza wymiana powietrza i ograniczenie emisji pyłu mogą zmniejszać prawdopodobieństwo powstania atmosfery wybuchowej, ale klasyfikację zawsze należy oprzeć na analizie procesu, emisji i warunków pracy.
Ucz się definicji poprzez słowa-klucze: "ciągle/długotrwale" (20), "czasami w normalnej pracy" (21), "rzadko i krótko" (22). Ćwicz też rozpoznawanie, czy pytanie dotyczy pyłów (20/21/22) czy gazów (0/1/2) oraz analizuj typowe miejsca emisji w instalacjach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Strefa 21 dotyczy miejsc, w których atmosfera wybuchowa w postaci obłoku palnego pyłu w powietrzu może czasami wystąpić podczas normalnej pracy."

Źródła:

  • Dyrektywa 1999/92/WE (ATEX użytkowa) Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1999 r., EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:31999L0092 (dostęp 2026-03-02)
  • Dyrektywa 2014/34/UE (ATEX wyrobowa) Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 lutego 2014 r., EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32014L0034 (dostęp 2026-03-02)
  • PN-EN 60079-10-2, "Atmosfery wybuchowe — Część 10-2: Klasyfikacja przestrzeni — Atmosfery pyłowe" (tytuł normy; weryfikacja szczegółów wydania wymaga dostępu do katalogu PKN)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ochrony przeciwwybuchowej w przemyśle (rozdziały o klasyfikacji stref pyłowych)
  • Normy/standardy dotyczące klasyfikacji przestrzeni zagrożonych wybuchem dla pyłów (część o strefach 20/21/22)
  • Materiały szkoleniowe PSP/uczelni branżowych z rozpoznania zagrożeń wybuchowych i działań ratowniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego