KWALIFIKACJA CHM6 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 15.
Zgodnie z normą gaz płynny (propan-butan) może zawierać, obok węglowodorów podstawowych, maksymalnie 1% pentanu. Która z niżej wymienionych mieszanin spełnia wymagania normowe?
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby mieszanina spełniała wymaganie normowe, zawartość pentanu nie może przekraczać 1% (warunek "maksymalnie").
Poprawna jest odpowiedź "B", ponieważ (spośród podanych mieszanin) tylko ona ma udział pentanu na poziomie dopuszczalnym, a pozostałe przekraczają limit.

Pełne wyjaśnienie:

W treści zadania kluczowe jest wymaganie normowe: gaz płynny (propan–butan) może zawierać obok węglowodorów podstawowych maksymalnie 1% pentanu. Oznacza to, że mieszanina jest zgodna, jeśli udział pentanu jest równy 1% lub mniejszy. Każda wartość powyżej 1% powoduje niespełnienie wymagania.

Odpowiedź "B" jest poprawna, ponieważ przedstawia mieszaninę, w której udział pentanu mieści się w granicy dopuszczalnej przez normę. W praktyce rozwiązywanie takiego pytania polega na odczytaniu składu każdej mieszaniny i sprawdzeniu jednej nierówności: pentan ≤ 1%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Każda mieszanina, która ma pentanu więcej niż 1%, nie spełnia kryterium "maksymalnie". Częsty błąd egzaminacyjny to nieuwzględnienie słowa "maksymalnie" i wybór opcji z większą liczbą, albo pomylenie zapisu procentowego (np. 0,1% vs 1% lub 1% vs 10%).

Wskazówka: w zadaniach normowych zawsze podkreśl w myślach operator porównania (maks./min./co najmniej) i przepisz go do prostej nierówności. Dopiero potem porównuj wartości w odpowiedziach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Oznacza to limit górny: zawartość pentanu w mieszaninie nie może być większa niż 1%.

W praktyce mieszanina jest zgodna, gdy spełnia warunek pentan ≤ 1%. Wartości powyżej 1% dyskwalifikują mieszaninę jako niespełniającą wymagania.

Najpierw znajdź w odpowiedziach pozycję "pentan" i porównaj podaną wartość z limitem.

Jeśli jest 1% lub mniej, warunek jest spełniony. Jeśli jest więcej niż 1%, odpowiedź odpada. To typowe zadanie na interpretację limitu, nie na złożone obliczenia.

Bo zmienia sens kryterium z "dokładnie" na "nie więcej niż".

W zadaniach normowych jedno słowo ("maksymalnie", "co najmniej", "minimalnie") decyduje, czy szukasz wartości mniejszej/równej, czy większej/równej. Pominięcie tego prowadzi do błędnego wyboru.

Tak, jeśli limit brzmi "maksymalnie 1%", to wartość równa granicy jest dopuszczalna.

Dopiero przekroczenie (np. 1,1%) oznacza niezgodność. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy warunek jest "<", czy "≤" – w języku polskim "maksymalnie" zwykle oznacza "≤".

Najczęstsze to: przeoczenie słowa "maksymalnie", pomylenie 0,1% z 1% oraz niedokładne czytanie liczb (np. 1% vs 10%).

Pomaga zapisanie warunku w formie nierówności i dopiero potem sprawdzanie każdej odpowiedzi.

Pentan to węglowodór o pięciu atomach węgla (frakcja C5), cięższy od propanu (C3) i butanu (C4).

W mieszaninie LPG może występować jako domieszka. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle ocenia się, czy jego udział mieści się w wymaganym limicie jakościowym.

Ograniczenia wynikają z wymagań jakościowych i eksploatacyjnych: domieszki cięższych frakcji mogą zmieniać właściwości mieszaniny (np. zachowanie przy parowaniu) i wpływać na pracę instalacji.

Operator powinien umieć ocenić zgodność surowca/medium z wymaganiami, zanim trafi do procesu.

Wyszukaj w każdej mieszaninie wartość przy pentanie i porównaj ją z limitem 1%.

Zgodna jest ta, dla której wartość nie przekracza 1%. Jeśli kilka odpowiedzi ma ≤1%, pytanie byłoby niejednoznaczne, ale w poprawnie skonstruowanym zadaniu tylko jedna spełnia warunek.

Zwykle wystarcza porównanie z limitem (sprawdzenie, czy pentan jest ≤1%).

Obliczenia pojawiają się tylko wtedy, gdy odpowiedzi podają skład w innej postaci i trzeba przeliczyć udział procentowy. W tym typie zadania kluczowa jest interpretacja wymagań, a nie matematyka.

Ćwicz zadania, w których trzeba odczytać limit (maks./min./co najmniej) i zastosować go do danych z odpowiedzi.

Pomaga też znajomość podstawowych frakcji węglowodorowych (C3–C5) i rozumienie, że normy opisują dopuszczalne domieszki, a nie tylko skład główny.

info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii przeróbki ropy i gazu: skład frakcji C3–C5
  • Podręczniki/kompendia z kontroli jakości surowców w przemyśle chemicznym (analiza składu mieszanin)
  • Instrukcje zakładowe/specyfikacje jakościowe dla LPG stosowanego w instalacjach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego