KWALIFIKACJA INF2 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 2.
Zgodnie z normą PN-EN 50174 rozplot kabla UTP nie powinien być większy niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalny rozplot par skrętki przy zakańczaniu powinien być możliwie mały, bo skręcenie par ogranicza zakłócenia i przesłuchy. Norma PN-EN 50174 przyjmuje wartość graniczną 13 mm rozplotu (od końca płaszcza do punktu zakończenia w złączu), aby nie pogorszyć parametrów łącza.

Pełne wyjaśnienie:

Rozplot (untwist) to odcinek, na którym pary w kablu skrętki są rozkręcone podczas zakańczania w gniazdach abonenckich lub na panelu krosowym. Skręcenie par jest kluczowe, ponieważ ogranicza podatność na zakłócenia elektromagnetyczne oraz zmniejsza przesłuchy między parami (np. NEXT, FEXT). Im dłuższy rozplot, tym łatwiej o pogorszenie parametrów transmisyjnych i niezaliczenie testów toru.

Zgodnie z wymaganiami normy PN-EN 50174 maksymalny dopuszczalny rozplot przy zakończeniu wynosi 13 mm. W praktyce oznacza to, że zdejmując płaszcz zewnętrzny, należy prowadzić rozplecione żyły jak najkrócej i utrzymać skręcenie par możliwie blisko złącza IDC. To ogranicza wzrost przesłuchów i pomaga zachować parametry wymagane dla danej klasy okablowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 10 mm – bywa spotykane w zaleceniach niektórych producentów systemów okablowania jako wartość bardziej restrykcyjna, ale pytanie dotyczy konkretnej normy PN-EN 50174, w której granicą jest 13 mm.
  • 20 mm – to zbyt duży rozplot; często wynika z "ułatwiania sobie" montażu, ale podnosi przesłuchy i zwiększa ryzyko problemów w pomiarach.
  • 30 mm – to rozplot bardzo duży i typowy błąd instalacyjny; taki odcinek rozkręcenia par zwykle istotnie pogarsza parametry łącza.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o rozplot par zapamiętaj, że chodzi o odcinek minimalny przy samym zakończeniu, a nie o długość zdjętego płaszcza czy "wystające" żyły. Wartość 13 mm jest często kojarzona także z ok. 1/2 cala (12,7 mm), co pomaga w zapamiętaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozplot to odcinek, na którym pary skrętki są rozkręcone przy zakańczaniu. Skręcenie par ogranicza przesłuchy i wpływ zakłóceń, więc zbyt duży rozplot pogarsza parametry transmisyjne. Dlatego w praktyce rozplata się pary tylko tyle, ile jest niezbędne do ułożenia w złączu.
W praktyce egzaminacyjnej i instalacyjnej jako wymaganie PN-EN 50174 przyjmuje się maksymalnie 13 mm rozplotu przy zakończeniu. Chodzi o odcinek od końca płaszcza kabla do miejsca, gdzie żyły są osadzone w złączu typu IDC.
Rozkręcenie par na dłuższym odcinku osłabia ich odporność na zakłócenia i zwiększa sprzężenia między parami. To zwykle podnosi przesłuchy (np. NEXT/FEXT) i może obniżyć margines parametrów łącza. W efekcie tor może nie przejść testów certyfikacyjnych mimo poprawnych komponentów.
Najprościej kontrolować odległość między miejscem, gdzie kończy się płaszcz zewnętrzny kabla, a punktem zakończenia żył w złączu (IDC) w gnieździe lub panelu. W praktyce warto zdejmować płaszcz minimalnie i dopiero tuż przy złączu rozkręcać pary, aby odcinek rozplotu był jak najkrótszy.
Nie musi to być błąd wykonawczy, bo 10 mm jest bardziej restrykcyjne i może wynikać z zaleceń producenta danego systemu. W pytaniu egzaminacyjnym kluczowe jest jednak wskazanie wartości normowej. W praktyce warto spełniać wymagania normy oraz, jeśli są, dodatkowe wymagania producenta.
Typowe błędy to zbyt długie rozplatanie par (np. 20–30 mm) "dla wygody", nieutrzymanie skręcenia blisko złącza, a także mylenie rozplotu z długością zdjętego płaszcza. Często pojawia się też niedbałe prowadzenie żył, co zwiększa ryzyko przesłuchów i problemów w pomiarach.
Najczęściej jest sprawdzany pośrednio, gdy instalacja jest mierzona i certyfikowana, bo nadmierny rozplot wpływa na parametry transmisyjne. Może być też oceniany wizualnie podczas kontroli jakości zakończeń w szafie dystrybucyjnej i w punktach abonenckich, zwłaszcza gdy wyniki pomiarów są na granicy.
Złącza IDC wymagają ułożenia żył w odpowiednich rowkach, co kusi do długiego rozkręcania par. Dobra praktyka polega na rozpleceniu par dopiero tuż przed samym osadzeniem w IDC, aby skręcenie par pozostało możliwie blisko złącza. To pomaga zachować parametry łącza i ograniczyć przesłuchy.
12,7 mm to przybliżenie 1/2 cala, które bywa przywoływane w materiałach szkoleniowych i skojarzeniach z normami/zaleceniami spotykanymi w praktyce. W pytaniach opartych o PN-EN 50174 zwykle podaje się 13 mm jako wartość graniczną rozplotu przy zakończeniu.
Warto uczyć się poprzez praktykę zakańczania kabli i łączenie tego z konsekwencjami pomiarowymi (przesłuchy, marginesy). Zapamiętuj kluczowe liczby występujące w wymaganiach instalacyjnych (np. limit rozplotu) oraz rozumiej, co dokładnie jest mierzone. To zmniejsza ryzyko pomylenia pojęć na egzaminie.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że maksymalny rozplot par skrętki przy zakańczaniu powinien być możliwie mały, bo skręcenie par ogranicza zakłócenia i przesłuchy.

Źródła:

  • PN-EN 50174-2:2018-08, Technika informatyczna. Instalacja okablowania – Część 2: Planowanie i wykonywanie instalacji wewnątrz budynków

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z instalacji okablowania strukturalnego (z naciskiem na zakańczanie i testy)
  • Dokumentacje instalacyjne producentów systemów okablowania (porównanie zaleceń z wymaganiami normowymi)
  • Podręczniki z podstaw transmisji w kablach miedzianych (przesłuchy, zakłócenia, skręcenie par)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego