KWALIFIKACJA PGF4 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 35.
Zgodnie z postanowieniami licencji CC BY-NC-ND 3.0 PL utwór można
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
CC BY-NC-ND oznacza: BY – trzeba podać autora, NC – zakaz użycia komercyjnego, ND – zakaz tworzenia i rozpowszechniania modyfikacji. Dlatego utwór można wykorzystać w prezentacji w niekomercyjnym kontekście, ale nie wolno go przerabiać ani sprzedawać.

Pełne wyjaśnienie:

Licencja CC BY-NC-ND składa się z trzech warunków, które trzeba spełnić łącznie.

  • BY (uznanie autorstwa) – przy wykorzystaniu utworu należy podać informacje o autorze/źródle oraz wskazać licencję w sposób adekwatny do formy (np. na slajdzie, w stopce lub w opisie materiału).
  • NC (niekomercyjne) – nie wolno wykorzystywać utworu w celu komercyjnym. W praktyce oznacza to, że prezentacja związana z reklamą, sprzedażą, działalnością firmy lub odpłatną usługą może być uznana za użycie komercyjne.
  • ND (bez utworów zależnych) – nie wolno rozpowszechniać przeróbek. Za modyfikację może uchodzić m.in. przycięcie, retusz, zmiana kolorystyki, dodanie elementów graficznych w sposób tworzący opracowanie czy adaptacja do innego formatu, jeśli powstaje utwór zależny.

Stąd poprawne jest stwierdzenie, że utwór można wykorzystać w prezentacji, ale nie można go modyfikować (oraz nie wolno użyć go komercyjnie). Odpowiedź mówiąca o "zmodyfikowaniu i wykorzystaniu" narusza warunek ND, ponieważ dopuszcza przeróbkę. Propozycja "odsprzedaży" jest niezgodna z NC (i zwykle wykracza poza typowe dozwolone sposoby dystrybucji w tej licencji). Z kolei "prezentacja komercyjna" wprost łamie NC, nawet jeśli nie wprowadza się żadnych modyfikacji.

W pracy technika fotografii i multimediów warto zapamiętać: ND = nie przerabiasz, NC = nie zarabiasz na tym użyciu, a BY = zawsze podpisujesz autora. Dzięki temu szybciej oceniasz, czy dany materiał można bezpiecznie użyć w projekcie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
BY oznacza obowiązek uznania autorstwa. W praktyce trzeba podać autora (i zwykle źródło), wskazać licencję oraz zachować informacje o prawach autorskich. W prezentacji robi się to najczęściej w stopce slajdu lub na slajdzie z bibliografią/źródłami.
NC to "niekomercyjne". Nie wolno użyć utworu w sposób nastawiony na korzyść handlową lub wynagrodzenie. Wątpliwe przypadki to np. prezentacja na stronie firmy, w reklamie lub podczas płatnego szkolenia — wtedy trzeba rozważyć inną licencję albo uzyskać zgodę autora.
ND ("bez utworów zależnych") oznacza zakaz rozpowszechniania przeróbek. Przy zdjęciu ryzykowne są m.in. retusz, kadrowanie, filtry, zmiana kolorów czy dodanie napisów, jeśli tworzą opracowanie. Bezpieczniej traktować ND jako: używaj tylko oryginału, bez zmian.
Zwykle tak, o ile prezentacja ma charakter niekomercyjny, utwór jest użyty bez modyfikacji i podasz autora oraz licencję. Trzeba też sprawdzić, czy nie ma dodatkowych ograniczeń (np. oznaczeń w opisie pliku) i czy wykorzystujesz właściwy materiał.
Co do zasady nie, jeśli efekt ma być dalej rozpowszechniany (np. w prezentacji udostępnionej publicznie), bo ND blokuje tworzenie i dystrybucję opracowań. Jeśli potrzebujesz edycji, szukaj materiału bez ND (np. CC BY lub CC BY-SA) albo poproś autora o zgodę.
Warunek NC zakazuje użycia komercyjnego, czyli takiego, które wspiera sprzedaż, promocję firmy lub jest elementem odpłatnej usługi. Nawet jeśli nie modyfikujesz utworu i podajesz autora, to sam komercyjny kontekst narusza NC i wymaga dodatkowej zgody/licencji.
Nie jest to zgodne z ideą i warunkami NC, bo odsprzedaż jest wykorzystaniem komercyjnym. Dodatkowo licencja nie przenosi praw autorskich — daje tylko określone uprawnienia do korzystania. Sprzedaż kopii jako produktu może naruszać licencję i prawa autora.
Najczęściej podaje się: autora, tytuł (jeśli jest), źródło (link) oraz nazwę licencji (też link). Przykład układu: "Autor: …, źródło: …, licencja: CC BY-NC-ND". Ważne, by informacja była czytelna i łatwa do odnalezienia.
Najczęściej myli się ND (zakaz modyfikacji) z SA (obowiązek udostępniania na tej samej licencji) oraz zakłada się, że "prezentacja" zawsze jest niekomercyjna. Druga pułapka to ignorowanie BY — brak prawidłowej atrybucji unieważnia zgodne użycie.
Patrz na cel i kontekst: czy materiał wspiera sprzedaż, promocję marki, działalność zarobkową lub jest częścią płatnej usługi. Jeśli tak — to zwykle użycie komercyjne. W razie wątpliwości na egzaminie wybieraj interpretację ostrożną: NC = brak związku z zarabianiem.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "CC BY-NC-ND oznacza: BY – trzeba podać autora, NC – zakaz użycia komercyjnego, ND – zakaz tworzenia i rozpowszechniania modyfikacji."

Źródła:

  • Creative Commons — CC BY-NC-ND 3.0 PL (Deed): https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Creative Commons — CC BY-NC-ND 3.0 PL (Legal Code): https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/legalcode (dostęp: 2026-03-01)
  • Creative Commons — Frequently Asked Questions (wyjaśnienia dot. NC/ND): https://creativecommons.org/faq/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Oficjalne opisy licencji Creative Commons (deed oraz legal code) dla BY-NC-ND
  • Materiały edukacyjne CC o rozumieniu "NonCommercial" i "NoDerivatives"
  • Podstawy prawa autorskiego w zakresie pól eksploatacji i utworów zależnych (materiały kursowe/szkolne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego