KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 21.
Zgodnie z prawem popytu, jeżeli cena na dane dobro rośnie to wielkość popytu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawo popytu mówi, że przy niezmienionych pozostałych warunkach (dochód, gusta, ceny dóbr substytucyjnych) wzrost ceny dobra powoduje spadek ilości kupowanej. Dlatego gdy cena rośnie, wielkość popytu maleje – to ruch wzdłuż krzywej popytu.

Pełne wyjaśnienie:

Prawo popytu opisuje typową zależność rynkową: gdy cena dobra rośnie, konsumenci kupują go mniej, a gdy cena spada – kupują więcej. Warunkiem jest założenie ceteris paribus, czyli że inne czynniki wpływające na decyzje zakupowe nie zmieniają się w tym samym czasie.

Odpowiedź "maleje." jest poprawna, bo wzrost ceny zwiększa koszt zakupu jednostki dobra, a to skłania część nabywców do ograniczenia zakupów, poszukania substytutów lub rezygnacji z zakupu. W ujęciu graficznym oznacza to ruch po krzywej popytu w kierunku mniejszej ilości przy wyższej cenie.

Pozostałe propozycje są niepoprawne w standardowym rozumieniu prawa popytu:

  • "rośnie." przeczy podstawowej zależności cena–ilość popytu; taki skutek nie jest typowy i nie opisuje prawa popytu.
  • "najpierw spada a potem rośnie." oraz "najpierw rośnie, a potem spada." sugerują nieliniowy, dwufazowy przebieg, ale bez dodatkowych warunków (np. segmentacji rynku, zmiany dochodu, efektów prestiżu) nie wynika to z samego prawa popytu. W pytaniu nie ma informacji o takich wyjątkach ani o innych zmiennych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się zwrot "zgodnie z prawem popytu" i mowa wyłącznie o zmianie ceny, właściwa odpowiedź dotyczy zmiany ilości popytu w kierunku przeciwnym do zmiany ceny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawo popytu to zależność mówiąca, że przy niezmienionych innych warunkach wzrost ceny dobra zwykle powoduje spadek ilości kupowanej, a spadek ceny – wzrost ilości kupowanej. Opisuje typowe zachowanie konsumentów na rynku.
Gdy cena rośnie, część konsumentów rezygnuje z zakupu lub kupuje mniej, więc wielkość (ilość) popytu maleje. Gdy cena spada, zakup staje się łatwiejszy i zwykle rośnie ilość nabywana. To ruch wzdłuż krzywej popytu.
Bo popyt zależy nie tylko od ceny, ale też od dochodu, gustów, mody czy cen substytutów. Ceteris paribus oznacza, że te czynniki są stałe, dzięki czemu można przypisać zmianę ilości popytu wyłącznie zmianie ceny badanego dobra.
"Wielkość/ilość popytu" zmienia się wskutek zmiany ceny i oznacza ruch po tej samej krzywej popytu. "Popyt" (jako relacja) zmienia się, gdy zmieniają się inne czynniki niż cena, np. dochód lub preferencje, co przesuwa całą krzywą.
W typowej sytuacji tak, ale w teorii istnieją wyjątki (np. nietypowe dobra, efekty prestiżu). W zadaniach egzaminacyjnych bez dodatkowych informacji przyjmuje się standardowe prawo popytu: cena w górę, ilość popytu w dół.
Może się tak zdarzyć w szczególnych przypadkach, gdy cena sama w sobie zwiększa atrakcyjność (efekt prestiżu) albo gdy zachodzą inne równoległe zmiany, np. wzrost dochodu lub zmiana mody. Wtedy nie jest to czyste działanie prawa popytu.
Szukaj sformułowań o zależności między ceną a ilością kupowaną oraz informacji, że inne czynniki się nie zmieniają (wprost lub domyślnie). Jeśli pytanie mówi "zgodnie z prawem popytu" i dotyczy wzrostu ceny, poprawny kierunek to spadek ilości popytu.
Często mylą "wielkość popytu" z "popytem" (przesunięciem krzywej), albo wybierają odpowiedź "rośnie", kierując się intuicją o modzie i popularności. Innym błędem jest dopowiadanie wyjątków bez danych w treści zadania.
Prawo popytu mówi o kierunku zmiany (cena rośnie → ilość popytu maleje). Elastyczność opisuje siłę reakcji: jak bardzo spadnie ilość popytu po wzroście ceny. W praktyce pomaga ocenić, czy podwyżka zwiększy czy zmniejszy przychody.
Pomaga przewidywać skutki zmian cen dla sprzedaży, planować promocje, budżetować przychody i interpretować dane rynkowe. W dokumentacji i analizach ekonomicznych często trzeba uzasadnić, dlaczego wzrost ceny może obniżyć popyt na produkt.
info

Statystycznie 76% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Prawo popytu mówi, że przy niezmienionych pozostałych warunkach (dochód, gusta, ceny dóbr substytucyjnych) wzrost ceny dobra powoduje spadek ilości kupowanej."

Źródła:

  • N. G. Mankiw, "Principles of Economics", rozdział dotyczący popytu i podaży (prawo popytu)
  • P. A. Samuelson, W. D. Nordhaus, "Ekonomia", część: podstawy mikroekonomii – popyt, podaż i równowaga rynkowa
  • Encyklopedia PWN (online) – hasło "prawo popytu" (definicja zależności ceny i ilości popytu)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw mikroekonomii (dział: popyt, podaż, równowaga rynkowa)
  • Notatki/arkusze maturalne i zawodowe z ekonomii: definicje i przykłady prawa popytu
  • Zadania testowe z interpretacji zależności cena–ilość popytu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego