KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 2.
Zgodnie z prawem popytu, wzrostowi cen dóbr i usług towarzyszy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawo popytu mówi, że przy pozostałych warunkach niezmienionych wzrost ceny powoduje spadek wielkości popytu (zapotrzebowania) na dane dobro lub usługę. Pozostałe odpowiedzi dotyczą podaży (ilości oferowanej) albo odnoszą się do innych dóbr, a nie do tego samego rynku.

Pełne wyjaśnienie:

Prawo popytu opisuje typową zależność na rynku: gdy cena dobra lub usługi rośnie, wielkość popytu na to dobro zwykle maleje, zakładając niezmienność pozostałych czynników (dochodu, gustów, liczby konsumentów, cen dóbr powiązanych itd.). Wynika to m.in. z efektu substytucyjnego (konsumenci częściej wybierają tańsze zamienniki) oraz z ograniczeń budżetowych (za tę samą kwotę można kupić mniej).

Odpowiedź "spadek zapotrzebowania na te dobra i usługi." jest zgodna z tą zasadą: wzrost ceny oznacza spadek ilości kupowanej przy danej cenie, czyli spadek wielkości popytu.

Pozostałe propozycje są typowymi pułapkami:

  • "wzrost zapotrzebowania na inne dobra i usługi." – to może się zdarzyć w przypadku substytutów, ale nie jest to bezpośrednia treść prawa popytu. Prawo popytu dotyczy relacji ceny i wielkości popytu na to samo dobro.
  • "spadek ilości oferowanych dóbr i usług." – dotyczy podaży, czyli decyzji producentów/sprzedawców o ilości oferowanej, a nie zachowania nabywców (popytu).
  • "wzrost ilości oferowanych dóbr i usług." – także dotyczy podaży; co więcej, w podstawowym ujęciu wzrost ceny częściej wiąże się ze wzrostem wielkości podaży, ale pytanie pyta o prawo popytu, nie podaży.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "prawo popytu", szukaj odpowiedzi o zapotrzebowaniu/kupowaniu przez konsumentów, a nie o "oferowaniu" (to zwykle sygnał podaży).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawo popytu mówi, że przy niezmienionych pozostałych warunkach (np. dochodzie i preferencjach) wzrost ceny dobra powoduje spadek wielkości popytu na to dobro, a spadek ceny powoduje wzrost wielkości popytu.
Wyższa cena ogranicza możliwości budżetowe i skłania do wyboru tańszych alternatyw. Działają tu m.in. efekt substytucyjny (szukanie zamienników) oraz efekt dochodowy (realnie "stać na mniej").
W kontekście prawa popytu "zapotrzebowanie" oznacza ilość dobra, jaką konsumenci chcą i mogą kupić przy danej cenie. To pojęcie dotyczy strony popytowej rynku, a nie producentów.
Słowa typu "kupują", "zapotrzebowanie", "nabywcy" wskazują na popyt. Słowa "oferują", "produkcja", "sprzedawcy", "ilość oferowana" dotyczą podaży. W tym pytaniu kluczowe jest rozpoznanie, że chodzi o popyt.
W teorii wskazuje się wyjątki (np. dobra o szczególnych cechach), ale w szkolnym i egzaminacyjnym ujęciu przyjmuje się standardową zależność: cena w górę, popyt w dół. Na egzaminie zwykle oczekuje się tej podstawowej reguły.
Najczęściej myli się popyt z podażą (bo oba dotyczą "ilości"), albo wybiera odpowiedzi o "ilości oferowanej" zamiast o "zapotrzebowaniu". Częsty błąd to też odnoszenie skutków do innych dóbr zamiast do tego samego dobra.
Krzywa popytu zwykle jest malejąca: przy wyższej cenie odpowiada jej mniejsza ilość kupowana, a przy niższej cenie większa. To graficzne przedstawienie prawa popytu i pomaga szybko sprawdzić, czy odpowiedź ma właściwy kierunek zależności.
Tak, czasem tak się dzieje dla substytutów (zamienników): jeśli jedno dobro drożeje, konsumenci mogą przenieść zakupy na tańsze alternatywy. Nie jest to jednak bezpośrednia treść prawa popytu, które dotyczy popytu na to samo dobro.
Przy podwyżce ceny warto ocenić, czy spadek ilości sprzedanej nie obniży przychodów. Pomaga w tym myślenie o reakcji klientów oraz o elastyczności popytu: jeśli klienci łatwo rezygnują, podwyżka może zmniejszyć sprzedaż mocniej.
Opanuj definicje popytu i podaży, kierunki zależności (popyt: cena w górę → ilość w dół; podaż: cena w górę → ilość w górę) oraz rozpoznawanie słów-kluczy w treści. Trenuj na krótkich testach z wykresami i opisami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że prawo popytu mówi, że przy pozostałych warunkach niezmienionych wzrost ceny powoduje spadek wielkości popytu (zapotrzebowania) na dane dobro lub usługę.

Źródła:

  • N. G. Mankiw, "Zasady ekonomii", rozdziały dotyczące popytu, podaży i równowagi rynkowej (prawo popytu)
  • P. A. Samuelson, W. D. Nordhaus, "Ekonomia", część o mechanizmie rynkowym: popyt i podaż (prawo popytu)
  • D. Begg, S. Fischer, R. Dornbusch, "Mikroekonomia", rozdział o popycie i zachowaniach konsumenta (zależność ceny i wielkości popytu)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw mikroekonomii (działy: popyt i podaż)
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z interpretacji krzywej popytu
  • Notatki z lekcji: czynniki zmiany popytu vs zmiany wielkości popytu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego