KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 9.
Zgodnie z przytoczonym przepisem źródłem prawa powszechnie obowiązującego nie jest
Ilustracja przedstawia wyciąg z Konstytucji RP, dotyczący źródeł prawa powszechnie obowiązującego w Polsce.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Statut stowarzyszenia jest aktem wewnętrznym danej organizacji i wiąże zasadniczo jej członków, a nie wszystkich adresatów w państwie. Natomiast rozporządzenia, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz akty prawa miejscowego (np. niektóre uchwały rady gminy) mogą stanowić źródła prawa powszechnie obowiązującego.

Pełne wyjaśnienie:

Prawo powszechnie obowiązujące to takie normy, które mogą wiązać obywateli i inne podmioty na terytorium państwa (albo na określonym obszarze, gdy chodzi o prawo miejscowe). Źródłami takiego prawa są akty stanowione przez uprawnione organy w odpowiedniej procedurze oraz – w określonym trybie – także umowy międzynarodowe.

Odpowiedź "statut stowarzyszenia" jest poprawna, ponieważ statut reguluje ustrój, cele i zasady działania konkretnego stowarzyszenia. Jest to dokument o charakterze wewnętrznym (korporacyjnym) – jego postanowienia wiążą przede wszystkim członków i organy tej organizacji. Nie jest to akt stanowiony jako powszechnie obowiązujący w systemie źródeł prawa państwowego.

Pozostałe propozycje mogą być źródłami prawa powszechnie obowiązującego:

  • "uchwała rady gminy" – część uchwał ma charakter aktu prawa miejscowego (jeśli została wydana na podstawie upoważnienia ustawowego i ustanawia normy generalne i abstrakcyjne obowiązujące na obszarze gminy). Nie każda uchwała jest prawem miejscowym, ale jako kategoria może nim być.
  • "rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości" – rozporządzenie jest typowym aktem wykonawczym, który może zawierać normy powszechnie obowiązujące w granicach upoważnienia ustawowego.
  • "ratyfikowana umowa między Polską a Białorusią o zabezpieczeniu społecznym" – ratyfikowane umowy międzynarodowe mogą być elementem krajowego porządku prawnego i wywoływać skutki wobec adresatów, zależnie od trybu ratyfikacji i ogłoszenia.

W praktyce administracyjnej to rozróżnienie jest kluczowe: urzędnik nie powinien opierać rozstrzygnięć wobec obywatela na dokumentach wewnętrznych organizacji (np. statutach), lecz na aktach powszechnie obowiązujących lub właściwych aktach prawa miejscowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawo powszechnie obowiązujące to normy, które mogą wiązać wszystkich adresatów (np. obywateli) na danym terytorium. Należą do niego m.in. ustawy, rozporządzenia oraz akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania organu, który je wydał.
W typowym ujęciu są to: konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia oraz akty prawa miejscowego. Kluczowe jest, że muszą pochodzić od uprawnionych organów i być ogłoszone we właściwym trybie.
Statut stowarzyszenia działa głównie "do wewnątrz" organizacji: reguluje cele, członkostwo i organy stowarzyszenia. Nie jest aktem stanowionym przez organy władzy publicznej jako norma dla wszystkich, więc nie tworzy prawa powszechnie obowiązującego.
Nie zawsze. Rada gminy podejmuje różne uchwały, a tylko część z nich ma charakter aktu prawa miejscowego (gdy zawiera normy generalne i abstrakcyjne oraz jest wydana na podstawie upoważnienia). Inne uchwały mogą dotyczyć spraw organizacyjnych lub indywidualnych.
Gdy spełnia warunki aktu normatywnego: ustanawia ogólne reguły postępowania dla adresatów na terenie gminy, ma podstawę ustawową i zostaje ogłoszona w wymaganym trybie. Dopiero wtedy może wiązać mieszkańców i inne podmioty na obszarze gminy.
Ustawa ma wyższą rangę i tworzy podstawowe reguły, a rozporządzenie jest aktem wykonawczym – doprecyzowuje ustawę w zakresie wskazanym w upoważnieniu. W urzędzie często sprawdza się, czy rozporządzenie nie wykracza poza to upoważnienie.
Tak, ratyfikowane umowy międzynarodowe mogą być częścią krajowego porządku prawnego i wpływać na sytuację prawną osób (np. w sprawach zabezpieczenia społecznego). W praktyce ważne jest też, czy umowa została ogłoszona i jaką ma relację do ustaw.
Akt wewnętrzny zwykle wiąże tylko jednostki organizacyjnie podległe danemu organowi albo członków danej organizacji (np. regulamin, statut). Nie jest adresowany do "każdego" i nie tworzy powszechnych obowiązków dla obywateli spoza tej struktury.
Najczęściej myli się akty wewnętrzne (statuty, regulaminy) z powszechnie obowiązującymi oraz zakłada, że każda "uchwała" jest prawem. Warto zawsze pytać: kto wydał akt, kogo wiąże i czy ma podstawę oraz ogłoszenie wymagane dla aktów normatywnych.
Ucz się schematu hierarchii (od konstytucji po prawo miejscowe) i ćwicz na przykładach: rozporządzenie, uchwała, statut, regulamin, zarządzenie. Pomaga też sprawdzanie, czy akt ma charakter powszechny czy tylko wewnętrzny oraz kto jest jego adresatem.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Statut stowarzyszenia jest aktem wewnętrznym danej organizacji i wiąże zasadniczo jej członków, a nie wszystkich adresatów w państwie."

Źródła:

  • Serwis Rzeczypospolitej Polskiej (gov.pl) – informacje o źródłach prawa i publikacji aktów prawnych (dział: prawo/akty prawne), https://www.gov.pl/web/gov/prawo - dostęp 2026-03-01
  • Encyklopedia PWN – hasło "rozporządzenie" (charakter aktu wykonawczego w systemie prawa), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/rozporzadzenie;3967272.html - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Tekst Konstytucji RP (dział dotyczący źródeł prawa)
  • Komentarze i repetytoria z WOS/podstaw prawa dla szkół ponadpodstawowych
  • Materiały dydaktyczne z podstaw prawa administracyjnego (hierarchia źródeł prawa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego