KWALIFIKACJA MEC5 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 27.
Zgodnie z rysunkiem wartość parametru I interpolacji kołowej G02 wynosi
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny, który jest częścią pytania egzaminacyjnego z kwalifikacji zawodowej dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Parametr I w interpolacji kołowej G02 opisuje przesunięcie środka okręgu względem punktu startu łuku w osi X (zależnie od konwencji sterowania). Wartość należy odczytać/wyznaczyć z rysunku dla danego łuku i układu współrzędnych; w tym zadaniu odpowiada ona wartości 26 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W interpolacji kołowej (G02 dla ruchu zgodnego z ruchem wskazówek zegara) sterowanie musi znać geometrię łuku: punkt końcowy oraz informację, gdzie znajduje się środek okręgu opisującego ten łuk. W wielu popularnych konwencjach programowania CNC położenie środka podaje się parametrami I i J, które oznaczają odpowiednio przesunięcie środka łuku względem punktu startu w osi X i w osi Y (czasem spotyka się także K dla osi Z).

Dlatego, aby poprawnie wyznaczyć wartość I, nie wystarczy znać promienia "na oko". Trzeba ustalić dwa elementy:

  • jaki jest punkt startu łuku (z poprzedniego bloku programu lub z rysunku),
  • gdzie na rysunku leży środek okręgu i jaki jest jego przyrost w osi X względem startu.

Wartość 26 mm jest poprawna, ponieważ odpowiada odczytanemu z rysunku przesunięciu środka łuku w osi X względem punktu startu łuku. Pozostałe wartości są typowymi dystraktorami: mogą wynikać z błędnego przyjęcia innego punktu odniesienia (np. punktu końcowego), pomylenia osi (podstawienie wartości z osi Y), pomylenia przesunięcia środka z promieniem, albo z nieuwzględnienia znaku (kierunku) przesunięcia.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz wartość I, zaznacz na szkicu punkt startu łuku i środek okręgu, a następnie policz różnicę współrzędnych X (środek minus start). To redukuje ryzyko pomyłki i pomaga odróżnić I/J od promienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Parametr I najczęściej oznacza przyrost (przesunięcie) środka łuku w osi X względem punktu startu łuku. Dzięki temu sterowanie może jednoznacznie odtworzyć okrąg, po którym ma poruszać się narzędzie podczas G02/G03.
Najpierw ustal punkt startu łuku i położenie środka okręgu na rysunku. Następnie policz różnicę współrzędnych X: X(środek) − X(start). Ta różnica odpowiada parametrowi I (w typowej konwencji I/J).
Promień opisuje odległość od środka okręgu do toru łuku, a I opisuje przesunięcie środka względem punktu startu w osi X. Promień może być taki sam dla różnych łuków, ale wartości I/J zmienią się, gdy zmieni się punkt startu lub położenie środka.
Najczęściej występuje pomylenie osi (I z J), użycie złego punktu odniesienia (koniec łuku zamiast startu), błąd znaku plus/minus oraz traktowanie I/J jako wartości absolutnych. Pomaga szkic z zaznaczonym startem i środkiem oraz kontrola różnic współrzędnych.
W wielu popularnych konwencjach tak, ale szczegóły mogą zależeć od sterowania i ustawień (np. trybu programowania łuków). Na egzaminie należy kierować się zasadami podanymi w materiałach oraz jednoznacznym rysunkiem do zadania.
G02 stosuje się, gdy łuk ma być wykonany zgodnie z ruchem wskazówek zegara, a G03 gdy przeciwnie. W praktyce wybór zależy od kierunku przejścia po konturze detalu. Zawsze warto zweryfikować kierunek w symulacji toru narzędzia.
Możesz wykonać szybki test logiczny: sprawdź, czy środek okręgu wypada po właściwej stronie punktu startu w osi X (znak I) oraz czy odległość od środka do startu i do końca łuku jest taka sama (to powinien być promień). Symulacja CNC dodatkowo ujawnia błędy.
To typowy efekt "ładnych liczb" oraz mylenia wielkości: 30/40 mm bywa kojarzone z promieniem, średnicą lub innym wymiarem z rysunku. W pytaniach o I trzeba świadomie szukać przesunięcia środka w osi X, a nie dowolnego wymiaru łuku.
Rysunek pozwala jednoznacznie ustalić geometrię: punkt startu i końca łuku oraz położenie środka okręgu w układzie współrzędnych. Bez tego łatwo o błędną interpretację I/J. Na egzaminie rysunek jest źródłem danych do obliczeń/odczytu parametrów.
Ćwicz na krótkich programach: wyznaczaj I/J z prostych szkiców, a potem sprawdzaj wynik w symulatorze CNC. Utrwal zasady: I dla osi X, J dla osi Y oraz że są to przyrosty środka względem startu (w typowej konwencji). Zwracaj uwagę na znaki i kierunek G02.
info

Około 27% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Parametr I w interpolacji kołowej G02 opisuje przesunięcie środka okręgu względem punktu startu łuku w osi X (zależnie od konwencji sterowania)."

Źródła:

  • LinuxCNC Documentation: "G2, G3 Arc or Helix" (opis parametrów I/J/K), https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/g-code.html#gcode:g2-g3 - dostęp 2026-03-01
  • NIST: RS274/NGC Interpreter (specyfikacja języka G-code, łuki i parametry środka), https://www.nist.gov/services-resources/software/rs274ngc-interpreter - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): "G-code" (opis ogólny interpolacji i komend G02/G03), https://pl.wikipedia.org/wiki/G-code - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Dokumentacja użytkownika sterowania CNC używanego w pracowni (sekcja G02/G03 oraz I/J)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw programowania CNC (ruchy liniowe i kołowe)
  • Ćwiczenia z odczytu rysunku technicznego w układzie współrzędnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego