KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 11.
Zgodnie z rysunkiem wymiar grubości prawidłowo wykonanej płytki może wynosić
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny płytki, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika optyka w kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna grubość płytki musi mieścić się w polu tolerancji podanym na rysunku.
Wartość "7,95 mm" jest zgodna z wymaganiem rysunkowym, natomiast pozostałe propozycje należy odrzucić, jeśli wypadają poza dopuszczalnym zakresem lub nie odpowiadają wskazanemu wymiarowi grubości.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest odczytanie z rysunku technicznego właściwego wymiaru (grubości płytki) oraz interpretacja tolerancji przypisanej do tego wymiaru. W praktyce rysunek może podawać wymiar nominalny z tolerancją w postaci ± lub w postaci odchyłek górnej i dolnej. Oznacza to, że element jest wykonany prawidłowo, gdy jego grubość mieści się w określonym przedziale dopuszczalnym.

Odpowiedź "7,95 mm" należy rozumieć jako wartość, która po porównaniu z tolerancją na rysunku znajduje się wewnątrz pola tolerancji dla grubości. Pozostałe wartości są typowymi dystraktorami: jedna może być zbyt mała (poniżej dolnej granicy), inna może wynikać z pomylenia wymiaru (np. odczytania innej cechy niż grubość), a kolejna może być zbyt duża (powyżej górnej granicy).

Dlaczego pozostałe propozycje mogą być błędne? Wartość "7,75 mm" i "7,70 mm" często odpowiadają sytuacji, w której zdający nie uwzględnia całej tolerancji albo odczytuje wymiar z innego miejsca rysunku (np. z innego widoku). Z kolei "8,25 mm" może być celowo zawyżoną wartością, która nie mieści się w dopuszczalnym zakresie, mimo że wygląda "wiarygodnie".

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, który wymiar na rysunku jest grubością (po strzałkach i liniach wymiarowych), potem wyznacz przedział dopuszczalny z tolerancji i dopiero na końcu porównaj z odpowiedziami. To ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej z pośpiechu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tolerancja wymiaru to dopuszczalny zakres odchyleń od wymiaru nominalnego, w którym detal nadal jest uznany za zgodny. Na rysunku może być zapisana jako ± albo jako odchyłka górna i dolna. W praktyce porównujesz zmierzony wymiar z przedziałem dopuszczalnym.
Najpierw zidentyfikuj, które linie wymiarowe i strzałki odnoszą się do odległości między dwiema równoległymi powierzchniami (to zwykle grubość). Pomaga też analiza widoku bocznego lub przekroju. Dopiero ten konkretny wymiar porównuj z odpowiedziami.
W zadaniach z tolerancją tylko wartości mieszczące się w polu tolerancji są dopuszczalne. Jeśli pytanie wymaga wskazania jednej odpowiedzi, pozostałe liczby są zwykle celowo dobrane tak, by wypadały poza zakres (za małe/za duże) albo odnosiły się do innego wymiaru niż grubość.
Najczęściej stosuje się mikrometr zewnętrzny (większa dokładność) lub suwmiarkę (szybsza kontrola, zwykle mniejsza dokładność). Dobór zależy od wymaganej tolerancji. W produkcji i kontroli jakości ważna jest też poprawna technika pomiaru i powtarzalność.
Błędy pojawiają się m.in. przy niedokładnym dosunięciu szczęk, przekoszeniu przyrządu, zabrudzeniach na powierzchni, zbyt dużej sile docisku oraz przy odczycie z niezerowanej suwmiarki. Przy małych tolerancjach bezpieczniej użyć mikrometru i wykonać kilka pomiarów.
Zapis ± wskazuje, że odchylenie może być zarówno na plus, jak i na minus o podaną wartość. Przykładowo (ogólnie): jeśli wymiar nominalny to X, a tolerancja to ±t, to detal jest zgodny, gdy jego wymiar mieści się w przedziale od X−t do X+t.
Typowe pomyłki to: pominięcie tolerancji i traktowanie wymiaru jako jednej liczby, odczytanie tolerancji z innego wymiaru, pomylenie odchyłki górnej z dolną oraz nieuwaga w identyfikacji, którego elementu dotyczy wymiar. Pomaga schemat: "wymiar → tolerancja → przedział → porównanie".
To celowy zabieg egzaminacyjny: ma sprawdzić, czy zdający precyzyjnie czyta rysunek i tolerancje, a nie zgaduje. Przy różnicach rzędu setnych milimetra liczy się poprawny odczyt i świadomość, że nawet "niewielka" różnica może oznaczać niezgodność detalu.
Nie. Wymiar nominalny to wartość odniesienia, a dopuszczalne są wszystkie wartości w granicach tolerancji. W praktyce detal rzadko ma dokładnie wymiar nominalny, dlatego ocenia się go przez sprawdzenie, czy mieści się w wyznaczonym przedziale dopuszczalnym.
Ćwicz odczytywanie wymiarów z różnych widoków i przekrojów, interpretację tolerancji oraz rozpoznawanie, do której cechy przypisano wymiar. Dobrą metodą jest rozwiązywanie krótkich serii zadań: "ustal wymiar → wyznacz przedział tolerancji → oceń, które wartości są zgodne".
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki do rysunku technicznego (wymiarowanie i tolerowanie)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej (pomiary długości i grubości)
  • Instrukcje stanowiskowe pomiaru mikrometrem i suwmiarką

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego