KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 13.
Zgodnie z ustawą o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach przepisy kancelaryjno-archiwalne dla państwowych jednostek organizacyjnych zatwierdza się w porozumieniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przepisy kancelaryjno-archiwalne w jednostkach państwowych wymagają uzgodnienia z organem nadzoru archiwalnego. Taką rolę pełni właściwe miejscowo archiwum państwowe, które ocenia zgodność rozwiązań kancelaryjnych z zasadami postępowania z dokumentacją. Dyrektor jednostki ani kierownik archiwum zakładowego nie zastępują tego uzgodnienia.

Pełne wyjaśnienie:

Przepisy kancelaryjno-archiwalne (np. instrukcja kancelaryjna, jednolity rzeczowy wykaz akt, instrukcja w sprawie organizacji i zakresu działania archiwum zakładowego) to dokumenty normujące sposób tworzenia, rejestrowania, klasyfikowania, kwalifikowania i przechowywania dokumentacji w jednostce.

Odpowiedź "z właściwym miejscowo archiwum państwowym" jest poprawna, ponieważ archiwa państwowe sprawują merytoryczny nadzór archiwalny nad narastającym zasobem archiwalnym w jednostkach publicznych. Uzgodnienie ma zapewnić, że rozwiązania kancelaryjne i archiwalne będą zgodne z zasadami postępowania z dokumentacją oraz z wymaganiami dotyczącymi kwalifikacji i okresów przechowywania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "z dyrektorem danej jednostki organizacyjnej" – kierownik/dyrektor jednostki może wprowadzać wewnętrzne regulacje, ale w tym zakresie nie zastępuje uzgodnienia z podmiotem sprawującym nadzór archiwalny. To inny typ kompetencji (zarządzanie jednostką vs nadzór archiwalny).
  • "z kierownikiem archiwum zakładowego" – archiwum zakładowe jest częścią jednostki i realizuje zadania wewnętrzne (gromadzenie, ewidencja, udostępnianie, przygotowanie do brakowania). Nie jest organem zewnętrznym właściwym do uzgadniania przepisów w trybie nadzoru.
  • "z ministrem właściwym do spraw kultury i dziedzictwa narodowego" – minister jest kojarzony z obszarem kultury, jednak uzgadnianie przepisów kancelaryjno-archiwalnych w jednostkach odbywa się w relacji do archiwum państwowego właściwego miejscowo (praktycznie: tam kieruje się projekty przepisów do uzgodnienia).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się zwrot "w porozumieniu/uzgodnieniu" w kontekście przepisów kancelaryjno-archiwalnych, najczęściej chodzi o podmiot nadzorujący postępowanie z dokumentacją, czyli archiwum państwowe właściwe dla siedziby jednostki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wewnętrzne regulacje opisujące obieg i sposób postępowania z dokumentacją: rejestrację spraw, klasyfikację, kwalifikację archiwalną, przekazywanie do archiwum zakładowego, brakowanie i przygotowanie materiałów archiwalnych. Zwykle obejmują instrukcję kancelaryjną, JRWA oraz instrukcję archiwalną.
Ponieważ archiwum państwowe pełni funkcję nadzoru archiwalnego i weryfikuje, czy zasady w jednostce zapewniają poprawną klasyfikację i ochronę dokumentacji, właściwe okresy przechowywania oraz prawidłowe wyodrębnienie materiałów archiwalnych. To ogranicza ryzyko błędów i nieuprawnionego zniszczenia akt.
Zasadniczo decyduje lokalizacja (siedziba) jednostki. W praktyce sprawdza się zakres terytorialny działania archiwów państwowych i wybiera archiwum obejmujące dany obszar. Gdy jednostka ma rozproszone oddziały, najczęściej liczy się centrala lub wskazania wynikające z organizacji jednostki.
Dyrektor/kierownik jednostki zwykle odpowiada za wprowadzenie regulacji do stosowania w organizacji, ale nie oznacza to dowolności. Jeżeli przepisy wymagają uzgodnienia z organem nadzoru archiwalnego, sama decyzja dyrektora nie zastępuje tego etapu. Na egzaminie rozróżniaj "wprowadzenie" od "uzgodnienia".
Archiwum zakładowe działa wewnątrz jednostki i przechowuje jej dokumentację (także niearchiwalną) do czasu przekazania lub brakowania. Archiwum państwowe jest instytucją zewnętrzną, która przejmuje materiały archiwalne do wieczystego przechowywania i prowadzi nadzór archiwalny nad jednostkami w swoim obszarze.
Najczęściej są to: instrukcja kancelaryjna (opis obiegu dokumentów i prowadzenia spraw), jednolity rzeczowy wykaz akt (JRWA) z kategoriami archiwalnymi oraz instrukcja archiwalna (organizacja archiwum zakładowego, przekazywanie akt, ewidencja, udostępnianie). Ich zestaw może zależeć od typu jednostki.
Najczęściej przy zmianach organizacyjnych, zmianie systemu kancelaryjnego (np. wdrożenie EZD), zmianie zakresu zadań jednostki, wykryciu niezgodności podczas kontroli lub gdy zmieniają się wymagania dotyczące postępowania z dokumentacją. Aktualizacja bywa też konieczna po wielu latach, gdy przepisy są nieadekwatne do praktyki.
Nie zawsze. W pytaniach egzaminacyjnych często pojawia się mylące skojarzenie "archiwa = minister". W praktyce istotne jest, kto wykonuje nadzór archiwalny i z kim uzgadnia się przepisy w danej grupie jednostek. Dlatego analizuj w treści, czy mowa o uzgodnieniu z archiwum państwowym właściwym miejscowo.
Typowe błędy to: wybór "najwyższej" instancji (minister) bez sprawdzenia kompetencji, mylenie uzgadniania z wprowadzaniem wewnętrznym, oraz utożsamianie archiwum zakładowego z organem nadzoru. Pomaga zapamiętać, że nadzór jest zewnętrzny, a archiwum zakładowe jest częścią jednostki.
Skup się na mapie ról: kto tworzy dokumenty, kto je prowadzi, kto kontroluje i kto przejmuje materiały archiwalne. Rób fiszki z pojęć (JRWA, kategoria archiwalna, brakowanie, nadzór). Ćwicz też zadania testowe, w których rozróżnia się archiwum zakładowe od archiwum państwowego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Przepisy kancelaryjno-archiwalne w jednostkach państwowych wymagają uzgodnienia z organem nadzoru archiwalnego."

Materiały:

  • Komentarze i opracowania dydaktyczne z zakresu prawa archiwalnego (materiały szkolne dla technika archiwisty)
  • Wzory instrukcji kancelaryjnych i JRWA publikowane przez archiwa państwowe (materiały informacyjne)
  • Notatki z zajęć: nadzór archiwalny i rola archiwów państwowych w systemie archiwalnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego