Różnice inwentaryzacyjne powstają, gdy stan ustalony w toku inwentaryzacji (np. spisu z natury) nie zgadza się ze stanem wynikającym z ewidencji księgowej. Mogą przyjąć postać niedoborów albo nadwyżek.
Kluczowa zasada w rachunkowości polega na tym, aby skutki zdarzeń odnoszonych do danego okresu sprawozdawczego ująć w księgach rachunkowych roku obrotowego, którego dotyczą. W praktyce chodzi o to, by sprawozdanie finansowe (w tym bilans oraz rachunek zysków i strat) odzwierciedlało rzetelnie stan majątku i wynik za właściwy rok.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: w księgach roku obrotowego, którego dotyczą. Rozliczenie różnic w tym samym roku pozwala:
- skorygować stany zapasów lub innych składników majątku do poziomu rzeczywistego,
- właściwie przypisać koszty/pozostałe przychody operacyjne związane z niedoborami lub nadwyżkami do właściwego okresu,
- uniknąć zniekształcenia porównywalności wyników między latami.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w ujęciu egzaminacyjnym?
- "Na dzień ich stwierdzenia" – dzień stwierdzenia jest ważny organizacyjnie (data dokumentu, moment ustalenia), ale pytanie dotyczy rozliczenia w księgach w sensie okresu sprawozdawczego. Sam "dzień" nie przesądza o właściwym roku obrotowym.
- "W księgach następnego roku obrotowego" – przeniesienie skutków na kolejny rok może spowodować, że wynik i stany bilansowe za rok, którego dotyczy inwentaryzacja, będą wykazane nieprawidłowo, a kolejny rok zostanie obciążony korektą "cudzego" okresu.
- "Na bieżąco" – to sformułowanie jest zbyt ogólne i nie odnosi się do wymogu przypisania skutków do właściwego roku obrotowego. W rachunkowości "bieżąco" nie może zastąpić zasady prawidłowej periodyzacji.
Wskazówka do testów: gdy w odpowiedziach pojawia się rok obrotowy, zwykle chodzi o przypisanie skutków zdarzenia do właściwego okresu sprawozdawczego, a nie tylko o datę sporządzenia dokumentu.
