W pytaniu chodzi o procentowy udział energii z węglowodanów w całodziennej wartości energetycznej diety dziecka od 1. roku życia. Ten udział często zapisuje się jako E% (odsetek energii), a nie jako "ile gramów" węglowodanów. W praktyce oznacza to, że znacząca część kalorii w diecie dziecka powinna pochodzić z produktów dostarczających węglowodany (np. produkty zbożowe, ziemniaki, owoce, część warzyw), przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniej jakości (pełnoziarniste produkty zbożowe, ograniczanie cukrów dodanych).
Odpowiedź "45 - 65%" jest poprawna, ponieważ taki zakres jest typowo wskazywany w zaleceniach jako właściwy poziom energii z węglowodanów dla dzieci po 1. roku życia. Dzieci w tym wieku mają wysokie zapotrzebowanie energetyczne w przeliczeniu na masę ciała, a węglowodany stanowią istotne, łatwo dostępne źródło energii. Zbyt niskie ich ograniczenie może utrudniać pokrycie energii z posiłków, zwłaszcza gdy jadłospis jest objętościowo niewielki.
Dlaczego pozostałe zakresy nie pasują?
- "30 - 45%" może wydawać się "zdrowsze", ale jest już wyraźnie niższe niż standardowe rekomendacje dla udziału węglowodanów w energii. Taki wybór bywa skutkiem mylenia zaleceń lub przenoszenia popularnych diet niskowęglowodanowych na żywienie dzieci.
- "25 - 35%" to zakres bardzo niski jak na udział węglowodanów w energii całodziennej. Przy takim poziomie łatwo o nadmierne przesunięcie energii na tłuszcz, co nie wynika z typowych zaleceń dla populacji dziecięcej.
- "15 - 30%" odpowiada skrajnie niskiej podaży węglowodanów w ujęciu energetycznym i w praktyce byłby to model żywienia nieadekwatny dla większości dzieci; taki przedział jest typowym "dystraktorem" dla sprawdzenia, czy zdający pamięta właściwy rząd wielkości.
W pracy opiekunki dziecięcej praktyczna wskazówka: planując posiłki, dbaj o to, by węglowodany pochodziły głównie z produktów o dobrej jakości (kasze, pieczywo, ryż/makaron, warzywa i owoce), a nie z dosładzanych napojów czy słodyczy. Na egzaminie zwracaj uwagę, że pytanie dotyczy energii, a nie masy składnika.
