Pytanie dotyczy pełnej zdolności do czynności prawnych, czyli możliwości samodzielnego i skutecznego dokonywania czynności prawnych (np. zawierania umów, składania oświadczeń woli) bez udziału przedstawiciela ustawowego.
W praktyce szkolnej i egzaminacyjnej kluczowe są trzy stany:
- Pełna zdolność – standardowo od osiągnięcia pełnoletności.
- Ograniczona zdolność – typowo dla małoletnich po ukończeniu określonego wieku; pozwala na część czynności samodzielnie, a część wymaga zgody przedstawiciela.
- Brak zdolności – dotyczy m.in. najmłodszych dzieci oraz osób ubezwłasnowolnionych całkowicie.
Odpowiedź "Anna, która ukończyła lat siedemnaście i za zgodą sądu zawarła związek małżeński." jest poprawna, ponieważ zawarcie małżeństwa przez małoletniego (gdy jest to dopuszczalne i nastąpiło za zgodą sądu) stanowi wyjątek, który powoduje uzyskanie pełnej zdolności do czynności prawnych mimo braku 18 lat.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:
- "Ewa, która ukończyła lat trzynaście i nie została ubezwłasnowolniona." – samo nieubezwłasnowolnienie nie wystarcza do pełnej zdolności; decydujący jest wiek i ewentualne szczególne przesłanki. W tym wieku nie przyjmuje się pełnej zdolności.
- "Karol, który ukończył lat osiemnaście i został ubezwłasnowolniony całkowicie." – ubezwłasnowolnienie całkowite eliminuje możliwość samodzielnego dokonywania czynności prawnych, nawet jeśli osoba jest pełnoletnia.
- "Mateusz, który ukończył lat dwanaście." – w tak młodym wieku nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, więc nie może samodzielnie skutecznie dokonywać czynności prawnych w pełnym zakresie.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się ubezwłasnowolnienie całkowite, traktuj je jako silny sygnał braku pełnej zdolności, niezależnie od wieku. Z kolei małżeństwo małoletniego jest typowym "wyjątkiem", który często stanowi sedno pytania.
