KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 38.
Zgodnie z zamieszczonym wykresem temperatura krzepnięcia glikolu etylenowego przy stężeniu 50% wynosi około
Ilustracja przedstawia wykres liniowy, który pokazuje zależność temperatury krzepnięcia od stężenia dwóch różnych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość należy odczytać z wykresu zależności temperatury krzepnięcia od stężenia glikolu etylenowego.
Przy stężeniu 50% punkt na krzywej wypada w okolicy -33°C, więc ta odpowiedź najlepiej odpowiada odczytowi "około". Pozostałe temperatury są zauważalnie wyżej lub niżej od wskazania wykresu.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza umiejętność odczytu danych z wykresu, co w praktyce serwisowej jest częste (karty techniczne płynów chłodniczych, tabele doboru, wykresy zależności). Wykres przedstawia zależność między stężeniem glikolu etylenowego a temperaturą krzepnięcia (często w uproszczeniu nazywaną temperaturą zamarzania płynu).

Aby rozwiązać zadanie, należy:

  • odszukać na osi stężeń wartość 50%,
  • poprowadzić linię pomocniczą do krzywej (lub odczytać punkt przecięcia),
  • z osi temperatur odczytać wartość odpowiadającą temu punktowi, pamiętając o tym, że pytanie wymaga wyniku około.

Odpowiedź "-33°C" jest poprawna, ponieważ odpowiada przybliżonemu odczytowi temperatury krzepnięcia z wykresu dla stężenia 50%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "-30°C" jest zbyt wysoką temperaturą (zbyt małe obniżenie temperatury krzepnięcia) względem punktu na krzywej dla 50%.
  • "-36°C" jest zbyt niską temperaturą względem odczytu "około" z wykresu dla 50% (pasowałaby raczej do nieco innego stężenia lub innego źródła danych).
  • "-40°C" jest jeszcze bardziej zaniżone i zwykle odpowiada wyższemu udziałowi glikolu lub innemu układowi odniesienia, więc nie pasuje do wskazania na przedstawionym wykresie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj opisy osi (co jest na osi X i Y, jakie jednostki zastosowano) oraz czy wykres dotyczy glikolu etylenowego w wodzie. W praktyce różnice w sposobie definiowania "%" (masowo/objętościowo) mogą powodować rozbieżności między różnymi wykresami, ale w tym zadaniu wiążący jest konkretny wykres dołączony do pytania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Temperatura krzepnięcia to temperatura, przy której roztwór zaczyna przechodzić w stan stały (pojawiają się kryształy lodu). Dla płynu chłodniczego oznacza to granicę, poniżej której rośnie ryzyko zamarzania i uszkodzeń układu chłodzenia.
Glikol etylenowy obniża temperaturę krzepnięcia roztworu i podnosi temperaturę wrzenia, co poprawia bezpieczeństwo pracy układu chłodzenia. Dodatkowo gotowe płyny zawierają inhibitory korozji i dodatki chroniące elementy układu.
Znajdź na osi stężeń wartość 50%, poprowadź linię do krzywej na wykresie i z osi temperatur odczytaj wynik. Ponieważ pytanie mówi "około", wybierz wartość najbliższą odczytowi, a nie idealnie "okrągłą".
To zależy od opisu wykresu lub karty technicznej. W praktyce spotyka się oba zapisy (m/m i v/v). Na egzaminie zawsze kieruj się opisem osi i legendą wykresu, bo od tego może zależeć dokładna wartość temperatury.
Zamarzający płyn zwiększa objętość i może doprowadzić do pęknięcia chłodnicy, przewodów, zbiornika wyrównawczego lub nawet elementów silnika. Po takim zdarzeniu często pojawiają się nieszczelności, przegrzewanie i kosztowne naprawy.
Rozbieżności wynikają m.in. z definicji stężenia (masowe/objętościowe), składu dodatków w gotowym płynie (inhibitory), metod pomiaru oraz tego, czy mowa o początku krystalizacji czy o temperaturze pełnego zestalenia. Na zadaniu liczy się konkretny wykres.
Nie zawsze "im więcej, tym lepiej". Zależność bywa nieliniowa i dla niektórych mieszanin występuje minimum w pewnym zakresie. Dlatego w praktyce stosuje się zalecane proporcje i korzysta z tabel/wykresów producenta zamiast zgadywać.
Najczęściej używa się refraktometru lub areometru przeznaczonego do płynów chłodniczych. Odczyt porównuje się z tabelą przeliczeniową (stężenie ↔ temperatura krzepnięcia). Ważne jest, by narzędzie było czyste i skalibrowane.
Termin wymiany zależy od zaleceń producenta pojazdu i rodzaju płynu. Z czasem zużywają się dodatki antykorozyjne i pogarszają się właściwości ochronne. Regularna wymiana zmniejsza ryzyko korozji, osadów i awarii elementów układu chłodzenia.
Najczęstsze to pomylenie osi, odczyt w złej skali, nieuwzględnienie jednostek oraz wybieranie "ładnej" liczby bez sprawdzenia położenia punktu na krzywej. Pomaga rysowanie linii pomocniczych i spokojne sprawdzanie legendy.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostałe temperatury są zauważalnie wyżej lub niżej od wskazania wykresu."

Źródła:

  • Engineering ToolBox: "Ethylene Glycol - Thermophysical Properties" (tabela/wykres z temperaturą zamarzania mieszanin) – https://www.engineeringtoolbox.com/ethylene-glycol-d_146.html (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Ethylene glycol" – informacje ogólne o substancji i własnościach fizycznych – https://en.wikipedia.org/wiki/Ethylene_glycol (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe i karty techniczne producentów płynów chłodniczych (tabele/wykresy zależności temperatury krzepnięcia od stężenia)
  • Materiały dydaktyczne do MOT.2 dotyczące obsługi układu chłodzenia silnika
  • Podstawy chemii/termodynamiki roztworów (zjawisko obniżenia temperatury krzepnięcia)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego