KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 38.

Zgodnie z zamieszczonymi danymi temperatura krzepnięcia glikolu etylenowego przy stężeniu 50% wynosi około?

Zawartość glikolu w mieszaninie [%]Glikol etylenowy: temperatura krzepnięcia [°C]Glikol propylenowy: temperatura krzepnięcia [°C]
000
50−36−33
100−12−59
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli odczytaj wiersz dla stężenia 50% i kolumnę "glikol etylenowy". Otrzymujesz wartość ok. −36°C. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innego glikolu (50% propylenowego ≈ −33°C) albo są zbyt wysokie lub zbyt niskie jak na tę mieszaninę. W praktyce warsztatowej takie 50% zabezpiecza układ chłodzenia przed zamarzaniem w zimie.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność odczytu wartości z podanych danych dla mieszaniny wody z glikolem. Aby uzyskać poprawny wynik, należy:

  • znaleźć w tabeli wiersz dla stężenia 50%,
  • odczytać temperaturę z kolumny "Glikol etylenowy".

Dla 50% glikolu etylenowego tabela podaje temperaturę krzepnięcia około −36°C. Taki wynik jest typowy dla płynów chłodniczych o stężeniu około połowy glikolu i połowy wody i zapewnia ochronę przed zamarzaniem w warunkach zimowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "−30°C" – wartość zbyt wysoka w porównaniu z danymi dla 50% glikolu etylenowego. Oznaczałaby słabszą ochronę przed mrozem niż wynika z tabeli.
  • "−33°C" – to wartość przypisana w tabeli mieszaninie 50% glikolu propylenowego. Ten glikol ma inne właściwości (m.in. inną temperaturę krzepnięcia w mieszaninach), więc odczyt z niewłaściwej kolumny prowadzi do błędu.
  • "−40°C" – wartość zbyt niska jak na 50% glikolu etylenowego według podanych danych; mogłaby pasować do innego stężenia, ale nie do wskazanego w tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna i warsztatowa: zawsze kontroluj, czy odczytujesz dane dla właściwej substancji (etylenowy vs propylenowy) oraz właściwego stężenia. W praktyce stężenie płynu chłodniczego sprawdza się m.in. refraktometrem, a wynik zestawia z tabelami producenta, aby ocenić ochronę przed zamarzaniem i dobrać ewentualne uzupełnienie koncentratem lub wodą demineralizowaną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To temperatura, przy której mieszanina wody i glikolu zaczyna przechodzić w fazę stałą (tworzą się kryształy/lód). Zbyt wysoka temperatura krzepnięcia zwiększa ryzyko zamarznięcia w chłodnicy i bloku silnika, co może prowadzić do pęknięć i nieszczelności układu chłodzenia.
Najpierw znajdź wiersz, w którym podano 50% zawartości glikolu w mieszaninie. Następnie odczytaj wartość temperatury w kolumnie odpowiadającej właściwemu glikolowi (etylenowemu lub propylenowemu). Nie mieszaj kolumn, bo wyniki różnią się o kilka stopni.
Mieszanina wody z glikolem ma obniżoną temperaturę krzepnięcia, ponieważ glikol zmienia właściwości roztworu. Dla typowych tabel serwisowych 50% glikolu etylenowego wypada około −36°C, co jest popularnym kompromisem między ochroną przed mrozem a parametrami pracy układu chłodzenia.
Oba są składnikami płynów chłodniczych, ale mają inne właściwości. Glikol etylenowy zwykle daje nieco lepszą ochronę przed zamarzaniem przy podobnym stężeniu, a glikol propylenowy bywa wybierany ze względu na mniejszą toksyczność. W tabelach ich temperatury krzepnięcia dla 50% nie są takie same.
W praktyce nie jest to zalecane bez sprawdzenia zaleceń producenta płynu i pojazdu. Mieszanie może pogorszyć parametry (ochrona przed korozją, stabilność dodatków, właściwości w niskich temperaturach). Jeśli trzeba dolać, bezpieczniej jest użyć produktu zgodnego specyfikacją lub wykonać wymianę całego płynu.
Refraktometr mierzy współczynnik załamania światła próbki, a skala urządzenia przelicza wynik na stężenie glikolu lub temperaturę krzepnięcia. Dzięki temu mechanik może szybko ocenić, czy płyn chroni np. do okolic −36°C oraz czy wymaga korekty stężenia lub wymiany.
Oprócz ochrony przed zamarzaniem ważne są dodatki antykorozyjne, kompatybilność z materiałami (uszczelnienia, aluminium), stabilność w wysokiej temperaturze i zalecenia producenta pojazdu. Płyn o dobrej temperaturze krzepnięcia, ale złej specyfikacji, może przyspieszać korozję lub tworzenie osadów.
Najczęściej przy przeglądach sezonowych (przed zimą), po naprawach układu chłodzenia (np. wymiana chłodnicy, pompy cieczy), przy podejrzeniu rozcieńczenia wodą lub gdy historia serwisowa pojazdu jest nieznana. Pomiar pomaga uniknąć ryzyka zamarznięcia i przegrzewania.
Taki wynik zwykle sugeruje zbyt niskie stężenie glikolu (za dużo wody) albo płyn o innych parametrach niż zakładane. W praktyce może to obniżać margines bezpieczeństwa w mroźne dni. Warto wtedy zweryfikować stężenie refraktometrem i porównać z tabelą producenta.
Częste pomyłki to: odczyt z niewłaściwej kolumny (etylenowy vs propylenowy), przeoczenie stężenia (np. 40% zamiast 50%), oraz wybór wartości "na oko" bez sprawdzenia danych. Pomaga spokojne sprawdzenie dwóch kroków: właściwy wiersz i właściwa kolumna.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że z tabeli odczytaj wiersz dla stężenia 50% i kolumnę "glikol etylenowy".

Źródła:

  • NIST Chemistry WebBook: Ethylene glycol (CAS 107-21-1) – Thermochemical/phase change data (melting/freezing point), https://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?ID=C107211&Units=SI (dostęp: 2026-05-15)
  • NIST Chemistry WebBook: 1,2-Propanediol / Propylene glycol (CAS 57-55-6) – Thermochemical/phase change data (melting/freezing point), https://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?ID=C57556&Units=SI (dostęp: 2026-05-15)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MOT.5 dotyczące układu chłodzenia i płynów eksploatacyjnych
  • Karty techniczne (TDS) producentów płynów chłodniczych i koncentratów glikolowych
  • Instrukcje obsługi refraktometru i tabele przeliczeniowe stężenie–temperatura krzepnięcia

Aktualizacja pytania: 19.05.2026



Aktualizacja pytania: 19.05.2026
📡 Brak połączenia internetowego