KWALIFIKACJA ROL4 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 11.
Zgodnie z zasadami integrowanej ochrony roślin, które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe odnośnie doboru metod i środków ochrony roślin?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Integrowana ochrona roślin zakłada dobór metod tak, aby osiągnąć efekt ochrony przy możliwie małych skutkach ubocznych. Dlatego właściwe jest stwierdzenie o minimalizowaniu wpływu na środowisko. Kryteria typu cena, dostępność czy sama skuteczność nie mogą być jedyną podstawą decyzji.

Pełne wyjaśnienie:

W integrowanej ochronie roślin dobór metod i środków nie polega na kierowaniu się tylko jednym kryterium. Celem jest skuteczna ochrona upraw przy jednoczesnym ograniczaniu ryzyka dla ludzi, środowiska i organizmów pożytecznych. Z tego powodu poprawne jest stwierdzenie, że metody i środki ochrony roślin powinny być dobrane tak, aby minimalizować wpływ na środowisko.

W praktyce oznacza to podejmowanie decyzji w sposób wielokryterialny, np. poprzez:

  • preferowanie profilaktyki i metod agrotechnicznych (płodozmian, higiena upraw, dobór odmian),
  • monitorowanie występowania agrofagów i podejmowanie zabiegów wtedy, gdy jest to uzasadnione,
  • wybór rozwiązań o mniejszym ryzyku dla organizmów niebędących celem zwalczania (np. zapylaczy),
  • ograniczanie liczby zabiegów i dawek do koniecznego minimum oraz redukcję znoszenia,
  • zapobieganie odporności poprzez racjonalną strategię stosowania substancji czynnych.

Stwierdzenia, że metody i środki powinny być dobrane wyłącznie na podstawie ceny lub dostępności, są błędne, ponieważ mogą prowadzić do wyboru rozwiązania zwiększającego ryzyko środowiskowe lub nieskutecznego w danych warunkach. Również dobór wyłącznie według skuteczności jest niewłaściwy: wysoka skuteczność nie znosi obowiązku oceny skutków ubocznych, bezpieczeństwa stosowania i wpływu na otoczenie. W integrowanej ochronie liczy się kompromis między efektem ochrony a minimalizacją negatywnych następstw.

Na egzaminie warto zwracać uwagę na słowa typu "wyłącznie" – zwykle sygnalizują zbyt uproszczone podejście, sprzeczne z zasadami integrowanej ochrony, które wymagają oceny wielu czynników jednocześnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podejście, w którym łączy się różne metody (profilaktyczne, agrotechniczne, mechaniczne, biologiczne i chemiczne) tak, aby skutecznie chronić rośliny i jednocześnie ograniczać ryzyko dla ludzi oraz środowiska.
Bo zabiegi ochrony mogą szkodzić organizmom pożytecznym, zapylaczom, wodzie i glebie. Zasady integrowanej ochrony wymagają wyboru rozwiązań, które osiągają cel ochrony przy możliwie najmniejszych skutkach ubocznych.
W praktyce ocenia się m.in. skuteczność w danych warunkach, ryzyko dla środowiska i organizmów niecelowych, możliwość powstania odporności, bezpieczeństwo operatora, wymagania etykiety oraz termin zabiegu. Cena nie powinna być jedynym kryterium.
Nie. Sama skuteczność nie wystarcza, bo trzeba uwzględnić skutki uboczne i bezpieczeństwo. Preparat skuteczny może jednocześnie zwiększać ryzyko dla zapylaczy lub powodować większe pozostałości, dlatego decyzja musi być wielokryterialna.
Zwykle wtedy, gdy inne metody są niewystarczające lub gdy monitoring wskazuje realne zagrożenie dla plonu/jakości. Ważne jest stosowanie ich celowo, zgodnie z etykietą i w sposób ograniczający ryzyko, a nie "na zapas".
Monitoring polega na regularnej lustracji upraw, stosowaniu pułapek lub innych metod obserwacji i ocenie nasilenia agrofagów. Dzięki temu zabieg wykonuje się wtedy, gdy jest uzasadniony, a nie rutynowo, co zmniejsza liczbę oprysków.
To np. drapieżne owady, pasożyty szkodników czy zapylacze, które wspierają zdrowie upraw i plonowanie. Niewłaściwie dobrane środki ochrony mogą je eliminować, co paradoksalnie nasila problemy ze szkodnikami i pogarsza stabilność ekosystemu.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi upraszczających decyzję do jednego kryterium (cena, dostępność, "najmocniejszy" środek). W integrowanej ochronie kluczowa jest ocena kilku czynników naraz, w tym wpływu na środowisko.
Pomaga rotacja substancji czynnych, stosowanie zabiegów tylko wtedy, gdy są potrzebne, łączenie metod niechemicznych oraz przestrzeganie dawek i terminów z etykiety. Nadużywanie jednego rozwiązania przyspiesza selekcję osobników odpornych.
Szukaj odpowiedzi zgodnych z ideą "minimalizacji ryzyka" i podejściem wielokryterialnym. Odpowiedzi z wyrazami typu "wyłącznie" lub "zawsze" często są zbyt kategoryczne. W integrowanej ochronie zwykle liczy się równowaga: skuteczność i bezpieczeństwo.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Integrowana ochrona roślin zakłada dobór metod tak, aby osiągnąć efekt ochrony przy możliwie małych skutkach ubocznych."

Źródła:

  • Dyrektywa 2009/128/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów (EUR-Lex, CELEX:32009L0128): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009L0128
  • Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (EUR-Lex, CELEX:32009R1107): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009R1107

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z integrowanej ochrony roślin dla szkół rolniczych/ogrodniczych
  • Materiały szkoleniowe PIORiN/GIORiN dotyczące integrowanej ochrony roślin (jeśli dostępne dla uczniów)
  • Poradniki metodyczne dotyczące monitoringu agrofagów i progów szkodliwości w uprawach ogrodniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego