KWALIFIKACJA ROL3 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 7.
Zidentyfikuj chorobę pszczół na podstawie poniższego opisu: "Choroba ta jest wywoływana przez grzyba Ascosphaera apis. Objawy to białe, okrągłe ciała owocowe grzyba, które są widoczne na ciele larwy. Choroba ta prowadzi do śmierci larw."
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ascosphaera apis to grzyb wywołujący grzybicę wapienną (kiślicę, chalkbrood). Typowym objawem są białe, a później szarzejące/czerniejące "kredowe" mumie martwych larw z widocznymi strukturami grzyba. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych patogenów (pierwotniaki lub wirusy).

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź "Grzybica wapienna (kiślica)", ponieważ w opisie podano konkretny czynnik etiologiczny: Ascosphaera apis. To właśnie ten grzyb wywołuje chalkbrood, czyli kiślicę (grzybicę wapienną) atakującą larwy.

W przebiegu choroby larwy najpierw bieleją i miękną, a następnie ulegają mumifikacji – stają się twarde, "kredowe". Na martwych larwach mogą być widoczne białe (później również szare lub czarne) okrągłe struktury związane z rozwojem grzyba. Takie "mumie" często dają się łatwo usunąć z komórek plastra, co jest praktyczną wskazówką przy przeglądzie gniazda.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Nosemoza" dotyczy głównie problemów jelitowych pszczół dorosłych i jest kojarzona z zaburzeniami trawienia oraz osłabieniem rodziny, a nie z typowymi "kredowymi" mumiami larw i nie z patogenem Ascosphaera apis.
  • "Wirus Deformed Wing" (DWV) jest chorobą wirusową, której charakterystycznym objawem są zdeformowane skrzydła i problemy rozwojowe pszczół, często w powiązaniu z porażeniem przez warrozę. Nie daje obrazu białych mumi larw z nalotem grzybowym.
  • "Gruźlica pszczół" nie odpowiada opisowi grzybicy larw z białymi strukturami. W diagnostyce pasiecznej kluczowe jest dopasowanie rodzaju patogenu (grzyb) oraz miejsca/etapu (larwy) do typowego obrazu na plastrze.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pada nazwa Ascosphaera apis lub pojawiają się "kredowe" mumie larw, niemal zawsze chodzi o kiślicę. W praktyce pasiecznej warto też pamiętać o czynnikach sprzyjających (wysoka wilgotność, wychłodzenie gniazda, osłabienie rodziny) i o profilaktyce: dobra wentylacja oraz utrzymanie silnych rodzin.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Grzybica wapienna (kiślica, chalkbrood) to choroba czerwiu wywoływana przez grzyb Ascosphaera apis. Poraża larwy, które obumierają i twardnieją, tworząc jasne, "kredowe" mumie. Najczęściej problem nasila się przy wilgoci i wychłodzeniu gniazda.
Najbardziej typowe są twarde, jasne "mumie" larw w komórkach lub na dennicy. Mogą wyglądać jak kredowe grudki, czasem z białymi, a później ciemniejszymi nalotami/strukturami grzyba. Zwykle łatwo je wyjąć z komórek, w przeciwieństwie do gnijącego czerwiu.
W diagnostyce etiologicznej nazwa patogenu jest kluczowa: Ascosphaera apis to specyficzny grzyb związany z chalkbrood. Jeśli w opisie pojawiają się także białe, "kredowe" mumie larw, zestaw tych informacji jednoznacznie prowadzi do rozpoznania grzybicy wapiennej.
Najczęściej sprzyja jej wysoka wilgotność i zbyt niska temperatura w gnieździe, np. po wychłodzeniu czerwiu lub przy słabej wentylacji. Ryzyko rośnie też u osłabionych rodzin i przy niedoborach pokarmowych. W praktyce pomaga dbałość o mikroklimat i siłę rodziny.
Kiślica dotyczy głównie larw i daje obraz "kredowych" mumi w komórkach plastra. Czerwonka odnosi się do problemów jelitowych i objawia się biegunką (np. zabrudzeniami kałem na elementach ula). To zupełnie inny mechanizm i inne miejsce obserwacji objawów.
Nie jest to typowy obraz. Nosemoza kojarzy się przede wszystkim z zaburzeniami przewodu pokarmowego pszczół dorosłych i osłabieniem rodziny, a nie z mumifikacją larw w postaci "kredowych" bryłek. Dlatego przy białych mumi larw należy myśleć o kiślicy.
Często nasila się w okresach chłodniejszych i wilgotnych, gdy łatwiej o wychłodzenie czerwiu (np. wiosną lub przy nagłych spadkach temperatury). Może też wystąpić po osłabieniu rodziny lub błędach w gospodarce pasiecznej wpływających na wentylację i mikroklimat ula.
Typowe są pomyłki wynikające z kojarzenia chorób "po nazwie" zamiast po patogenie: wybór czerwonki lub nosemozy mimo informacji o grzybie. Innym błędem jest ignorowanie objawu "kredowych" mumi larw. Na egzaminie warto łączyć: patogen + objaw + etap rozwoju.
Kluczowe są: utrzymywanie silnych rodzin, dobra wentylacja ula, unikanie wychłodzenia gniazda oraz regularna wymiana starych plastrów. W praktyce pomaga też ograniczenie wilgoci (np. właściwe ustawienie uli i kontrola szczelności). Profilaktyka bywa skuteczniejsza niż doraźne działania.
To inne zagadnienie. Deformed Wing Virus dotyczy zakażeń wirusowych i typowo objawia się deformacjami skrzydeł oraz zaburzeniami rozwoju pszczół, często w powiązaniu z warrozą. Kiślica jest chorobą grzybową larw, rozpoznawaną po "kredowych" mumi, więc objawy i patogen są odmienne.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Ascosphaera apis to grzyb wywołujący grzybicę wapienną (kiślicę, chalkbrood)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Grzybica wapienna" – opis choroby i patogenu Ascosphaera apis, https://pl.wikipedia.org/wiki/Grzybica_wapienna (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Chalkbrood" – etiologia Ascosphaera apis i objawy mumi larw, https://en.wikipedia.org/wiki/Chalkbrood (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji pszczelarskich: choroby pszczół i czerwiu (rozdziały o chorobach grzybowych)
  • Materiały szkoleniowe z diagnostyki pasiecznej (atlasy zdjęć chorób czerwiu)
  • Instrukcje i poradniki weterynaryjne dotyczące rozpoznawania chorób pszczół (sekcje o chalkbrood/kiślicy)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego