KWALIFIKACJA OGR3 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 24.
Zidentyfikuj chorobę roślin na podstawie poniższych objawów: liście rośliny stają się żółte, a następnie brązowe; na liściach pojawiają się plamy o nieregularnym kształcie; roślina zaczyna gubić liście.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Antraknoza zwykle objawia się plamami o nieregularnym kształcie, które z czasem brunatnieją (nekroza). Często poprzedza je żółknięcie tkanek, a silne porażenie prowadzi do zasychania blaszek i przedwczesnego opadania liści. Pozostałe choroby mają inne typowe cechy (nalot, rdzawe skupienia, zgnilizna tkanek).

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie antraknozy na podstawie objawów jest uzasadnione, ponieważ w wielu uprawach ogrodniczych choroby z tej grupy powodują nieregularne plamy na liściach, które początkowo mogą być jaśniejsze (żółtawe), a następnie przechodzą w brunatnienie i nekrozę. W miarę postępu infekcji tkanka liścia zamiera, co ogranicza fotosyntezę i często skutkuje przedwczesnym opadaniem liści. Opis: "liście żółkną, potem brązowieją; pojawiają się plamy o nieregularnym kształcie; roślina gubi liście" pasuje do typowego przebiegu nasilonej plamistości pochodzenia grzybowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym ujęciu:

  • Mączniak prawdziwy kojarzy się przede wszystkim z charakterystycznym, mączystym, białym (czasem szarawym) nalotem na powierzchni liści i pędów. Sam opis nie wskazuje na nalot, a akcentuje nieregularne plamy i nekrozę.
  • Zgnilizna twardzikowa typowo dotyczy gnicia tkanek (często z wodnistą zgnilizną) i może obejmować podstawę pędu lub części nadziemne; istotną wskazówką bywa biały, watowaty nalot grzybni i twarde sklerocja. W opisie nie ma elementów sugerujących zgniliznę lub sklerocja, tylko plamy liściowe i defoliację.
  • Rdza zazwyczaj tworzy rdzawe, pylące krosty (uredinia) lub skupienia zarodników na liściach. Objawy mogą prowadzić do żółknięcia i zasychania, ale kluczowym wyróżnikiem są "rdzawe poduszeczki/krosty", których w opisie brak.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie dominują "plamy nieregularne → brunatnienie → zasychanie i opadanie liści", najpierw rozważaj plamistości/nekrozy (w tym antraknozy). Gdy pojawia się "nalot mączysty" – mączniak, a gdy "rdzawe pylące krosty" – rdza. Przy "wodniste gnicie + sklerocja" – zgnilizny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Antraknoza to grupa chorób (zwykle grzybowych) powodujących plamy i nekrozy tkanek. Na liściach często widać nieregularne, stopniowo brunatniejące plamy, a przy silnym porażeniu liście żółkną, zasychają i opadają. Objawy zależą od gatunku rośliny i warunków wilgotności.
W antraknozie dominują plamy i nekrozy (tkanka brunatnieje i zamiera). W mączniaku prawdziwym typowy jest mączysty, biały lub szarawy nalot na powierzchni liścia i pędach. Jeśli opis nie wspomina o nalocie, a podkreśla nieregularne plamy, częściej pasuje plamistość typu antraknozy.
Żółknięcie bywa skutkiem uszkodzenia tkanek i zaburzeń fotosyntezy (chloroza), a brunatnienie oznacza nekrozę. Gdy duża część blaszki liściowej zostaje zniszczona, roślina ogranicza utrzymywanie takich liści, co prowadzi do ich zasychania i wcześniejszego opadania. To typowa reakcja na silne porażenie liści.
Nieregularne plamy mogą wskazywać na infekcję patogenem powodującym lokalne zamieranie tkanek (plamistości liści). Kształt i barwa plam zależą od sprawcy, pogody i gatunku rośliny. W diagnostyce zwraca się uwagę też na naloty, krosty, obwódki plam oraz to, czy plamy się zlewają i prowadzą do zasychania.
Rdze często tworzą rdzawe, pomarańczowe lub brunatne krosty/skupienia zarodników, czasem pylące po potarciu. Z czasem liście mogą żółknąć i zasychać, ale wyróżnikiem są właśnie "krosty" (a nie tylko płaskie plamy nekrotyczne). Jeżeli w opisie brak informacji o krostach, rozważ inne choroby liści.
Zgniliznę twardzikową podejrzewa się, gdy pojawiają się objawy gnicia (często wodnistego), więdnięcia i zamierania całych pędów, a na porażonych tkankach może występować biały, watowaty nalot grzybni oraz twarde, ciemne struktury przetrwalnikowe. Sama plamistość liści bez objawów zgnilizny jest mniej typowa.
Najczęstsze błędy to wybór "po nazwie" (np. rdza, bo kojarzy się z brązem) zamiast po cechach wyróżniających, oraz ignorowanie kluczowych słów (nalot, krosty, zgnilizna). Uczniowie też przeceniają pojedynczy objaw (żółknięcie) i pomijają sekwencję zmian: plamy → nekroza → opadanie liści.
Pomaga podanie gatunku i odmiany rośliny, części porażanych (liście, pędy, owoce), warunków uprawy (szklarnia/pole), wilgotności i sposobu podlewania. Ważne jest też, czy plamy są zapadnięte, czy mają obwódki oraz czy występują objawy na owocach. Bez tego wiele plamistości może wyglądać podobnie.
Profilaktyka obejmuje: usuwanie porażonych liści, ograniczanie długiego zwilżenia liści (wietrzenie, odpowiednie nawadnianie), utrzymanie higieny narzędzi i stanowiska oraz prawidłowy rozstaw roślin dla przewiewu. W praktyce ważny jest też regularny monitoring, by reagować na pierwsze plamy, zanim dojdzie do defoliacji.
Często pozwala na wstępne rozpoznanie, ale nie zawsze daje pewność. Wiele chorób ma podobne objawy (żółknięcie, plamy, zasychanie), a różnice ujawniają się dopiero przy dokładnym oglądzie (nalot, krosty, sklerocja) lub badaniu laboratoryjnym. W praktyce ogrodniczej obserwacja jest pierwszym krokiem, nie zawsze ostatecznym.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Antraknoza zwykle objawia się plamami o nieregularnym kształcie, które z czasem brunatnieją (nekroza)."

Materiały:

  • Atlasy objawów chorób roślin ogrodniczych (foto-porównania zmian na liściach)
  • Podręczniki z fitopatologii dotyczące chorób grzybowych powodujących plamistości
  • Materiały szkoleniowe PIORiN o integrowanej ochronie roślin (część opisowa objawów i profilaktyki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego