KWALIFIKACJA OGR3 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 37.
Zidentyfikuj, który z poniższych środków ochrony roślin jest najbardziej odpowiedni do stosowania w integrowanej ochronie roślin (IPM), która dąży do minimalizacji użycia chemikaliów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
IPM (integrowana ochrona roślin) zakłada ograniczanie zabiegów typowo pestycydowych i dobór rozwiązań o możliwie mniejszym wpływie na środowisko.
Na tle fungicydu miedziowego, syntetycznego herbicydu i insektycydu neonikotynoidowego, regulator wzrostu oparty na fitohormonach jest najmniej "klasycznym" pestycydem i lepiej wpisuje się w ideę minimalizacji chemizacji.

Pełne wyjaśnienie:

Integrowana ochrona roślin (IPM) to podejście, w którym celem jest utrzymanie agrofagów poniżej poziomu powodującego straty przy możliwie najmniejszym obciążeniu środowiska. W praktyce oznacza to hierarchię działań: profilaktykę i metody niechemiczne (agrotechniczne, mechaniczne, biologiczne), a dopiero gdy to konieczne – rozważny dobór środka chemicznego (selektywnego, stosowanego w minimalnym zakresie).

W tym pytaniu trzeba wskazać opcję najbardziej zgodną z ideą ograniczania chemikaliów, spośród czterech podanych środków. Regulator wzrostu roślin na bazie hormonów roślinnych jest rozwiązaniem, które co do zasady nie jest typowym pestycydem zwalczającym patogeny, chwasty czy szkodniki, tylko narzędziem wpływającym na fizjologię roślin. Na tle pozostałych odpowiedzi stanowi wybór mniej "ciężkiej" chemizacji ochrony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej właściwe w kontekście IPM:

  • Fungicyd na bazie miedzi – to nadal środek chemiczny przeciw chorobom. W IPM może mieć zastosowanie, ale nie jest pierwszym wyborem, gdy celem jest możliwie dalekie ograniczenie zabiegów chemicznych.
  • Herbicyd syntetyczny – chemiczne odchwaszczanie jest zazwyczaj rozwiązaniem bardziej inwazyjnym niż metody agrotechniczne/mechaniczne, dlatego słabiej pasuje do idei minimalizacji chemikaliów.
  • Insektocyd na bazie neonikotynoidów – to klasyczny insektycyd, kojarzony z wysokim ryzykiem oddziaływania na organizmy pożyteczne. W IPM dąży się do ograniczania takich rozwiązań i wybierania metod oraz preparatów bardziej selektywnych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach masz kilka kategorii pestycydów (fungicyd/herbicyd/insektycyd) i jedną opcję "okołoprodukcyjną" (np. regulator wzrostu), a pytanie podkreśla minimalizację chemii, zwykle prawidłowa będzie ta opcja, która najmniej odpowiada bezpośredniemu "zwalczaniu" chemicznemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
IPM to system ochrony roślin, w którym łączy się metody profilaktyczne, agrotechniczne, mechaniczne i biologiczne, a środki chemiczne stosuje się dopiero wtedy, gdy są potrzebne i w możliwie najmniejszym zakresie. Celem jest ograniczenie ryzyka dla środowiska i zdrowia.
Ograniczanie chemii zmniejsza ryzyko pozostałości w plonach, wpływ na organizmy pożyteczne oraz presję selekcyjną prowadzącą do odporności agrofagów. IPM promuje decyzje oparte na obserwacji i progach, a nie rutynowe opryski.
Najpierw stosuje się profilaktykę (płodozmian, higiena, dobór odmian), metody agrotechniczne, mechaniczne (np. odchwaszczanie) oraz biologiczne (np. ochrona organizmów pożytecznych). Dopiero gdy to nie wystarcza, rozważa się zabieg chemiczny.
Może być stosowany, ale w IPM nie jest to automatycznie "najlepszy" wybór. Nadal jest to środek chemiczny, więc zwykle rozważa się go po wykorzystaniu metod niechemicznych i po ocenie potrzeby zabiegu (lustracja, warunki chorobowe).
Nadmierne używanie herbicydów może zwiększać ryzyko powstawania odporności chwastów, wpływać na bioróżnorodność oraz prowadzić do rutynowego "zastępowania" zabiegów mechanicznych. W IPM preferuje się ograniczanie takich zabiegów na rzecz metod agrotechnicznych.
W podejściu IPM dąży się do ochrony organizmów pożytecznych i stosowania możliwie selektywnych metod. Neonikotynoidy są kojarzone z większym ryzykiem oddziaływania na owady pożyteczne, dlatego zwykle rozważa się alternatywy i ogranicza ich użycie.
Regulator wzrostu wpływa głównie na fizjologię i rozwój roślin (np. poprzez substancje o działaniu hormonalnym), a nie służy bezpośrednio do zwalczania chwastów, patogenów lub szkodników. W pytaniach o IPM bywa oceniany jako mniej "pestycydowy" wybór.
Sygnałem są sformułowania typu "minimalizacja użycia chemikaliów", "najbardziej zgodny z IPM", "metody niechemiczne". Wtedy zwykle poprawna odpowiedź wskazuje rozwiązanie o mniejszym wpływie na środowisko lub takie, które nie jest klasycznym pestycydem.
Typowe błędy to mylenie IPM z rolnictwem ekologicznym, wybór "brzmiącej naturalnie" substancji bez analizy, oraz traktowanie IPM jako jednorazowego doboru preparatu zamiast systemu decyzji (monitoring, progi, dobór metody).
Gdy monitoring i lustracja wskazują realne zagrożenie stratami, a metody niechemiczne są niewystarczające. Wtedy dobiera się środek możliwie selektywny i stosuje go zgodnie z zasadami dobrej praktyki (minimalna skuteczna liczba zabiegów, właściwy termin).
info

Statystycznie 26% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • EUR-Lex: Directive 2009/128/EC establishing a framework for Community action to achieve the sustainable use of pesticides (IPM framework) – https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32009L0128 - accessed 2026-02-26
  • FAO: Integrated Pest Management (IPM) overview page – https://www.fao.org/agriculture/crops/thematic-sitemap/theme/pests/ipm/en/ - accessed 2026-02-26
  • European Commission: Sustainable use of pesticides / Integrated Pest Management (informational page) – https://food.ec.europa.eu/plants/pesticides/sustainable-use-pesticides_en - accessed 2026-02-26

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin dla upraw ogrodniczych (skrypty/poradniki branżowe)
  • Strony instytucji publicznych opisujące zasady IPM oraz dobre praktyki ochrony roślin
  • Podręczniki ogrodnicze: rozdziały o ochronie roślin, progach szkodliwości i metodach niechemicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego