W pytaniu chodzi o wybór tranzystora do zastąpienia uszkodzonego elementu NPN o napięciu kolektora 50 V. W praktyce serwisowej, przy doborze zamiennika tranzystora bipolarnego, kluczowe są co najmniej dwa warunki:
- Zgodność typu – tranzystor NPN zastępujemy tranzystorem NPN. Zastosowanie PNP zmienia polaryzację złącz i sposób sterowania, co zwykle uniemożliwia poprawną pracę układu bez jego przebudowy.
- Spełnienie parametrów granicznych – napięcie dopuszczalne musi być równe lub wyższe od wymaganego. Jeśli wymagane jest 50 V, element o 30 V ma zbyt mały zapas i może ulec przebiciu przy normalnych stanach pracy, przepięciach lub rozruchu.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "Tranzystor NPN o napięciu kolektora 50V", bo spełnia oba warunki jednocześnie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Tranzystor PNP o napięciu kolektora 50V – mimo zgodnego napięcia ma przeciwny typ (PNP), więc nie jest równoważnym zamiennikiem w typowym układzie zaprojektowanym pod NPN.
- Tranzystor NPN o napięciu kolektora 30V – ma właściwy typ (NPN), ale zbyt niskie napięcie dopuszczalne; w warunkach pracy może zostać przekroczone 30 V, co zwiększa ryzyko awarii.
- Tranzystor PNP o napięciu kolektora 30V – nie spełnia ani wymogu typu (PNP zamiast NPN), ani wymogu napięcia (30 V zamiast 50 V).
Na egzaminie warto pamiętać o zasadzie: zamiennik musi zachować rodzaj elementu i nie może mieć gorszych parametrów granicznych od wymaganego. Dodatkowo w realnych naprawach sprawdza się też prąd, moc strat i obudowę, ale w tym zadaniu testowane są wyłącznie typ i napięcie.
