KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 35.
Zidentyfikuj mikroorganizm, który jest najczęściej używany jako wskaźnik zanieczyszczenia w badaniach jakości wody.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Escherichia coli jest klasycznym wskaźnikiem zanieczyszczenia fekalnego wody, bo jej obecność silnie koreluje z dopływem ścieków/kału i ryzykiem patogenów jelitowych. Pozostałe bakterie mogą występować w środowisku lub jako patogeny oportunistyczne, ale nie są standardowym wskaźnikiem skażenia fekalnego.

Pełne wyjaśnienie:

W badaniach mikrobiologicznej jakości wody szuka się nie tylko pojedynczych patogenów, ale przede wszystkim organizmów wskaźnikowych, czyli takich drobnoustrojów, których obecność sygnalizuje określony typ zanieczyszczenia oraz podwyższone ryzyko zdrowotne. Odpowiedź "Escherichia coli" jest poprawna, ponieważ E. coli jest ściśle związana z przewodem pokarmowym ludzi i zwierząt stałocieplnych, a więc jej wykrycie w wodzie wskazuje na zanieczyszczenie fekalne i potencjalną obecność innych drobnoustrojów chorobotwórczych przenoszonych drogą pokarmową.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe w roli "najczęściej używanego wskaźnika zanieczyszczenia" w badaniach jakości wody?

  • "Staphylococcus aureus" jest głównie związany ze skórą i błonami śluzowymi oraz zakażeniami człowieka. Może pojawić się w próbkach na skutek zanieczyszczenia podczas pobierania/analizy, ale nie jest typowym wskaźnikiem skażenia fekalnego wody.
  • "Pseudomonas aeruginosa" bywa wykrywana w wilgotnych środowiskach i instalacjach wodnych (biofilm) oraz jest patogenem oportunistycznym. Jej obecność może świadczyć o problemach higienicznych lub kolonizacji instalacji, jednak nie jest standardowym, podstawowym wskaźnikiem dopływu zanieczyszczeń fekalnych.
  • "Bacillus subtilis" to bakteria powszechna w środowisku (gleba), zdolna do tworzenia przetrwalników. Może przetrwać trudne warunki, ale z tego powodu nie odzwierciedla specyficznie świeżego zanieczyszczenia fekalnego i nie jest najczęściej stosowanym wskaźnikiem w rutynowej ocenie sanitarnej wody.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy "wskaźnika zanieczyszczenia" w kontekście wody pitnej, najczęściej chodzi o wskaźniki fekalne (w praktyce laboratoryjnej często kojarzone z E. coli oraz innymi grupami wskaźnikowymi). Warto odróżniać je od patogenów oportunistycznych i bakterii środowiskowych, które mówią o innych problemach niż dopływ ścieków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Organizm wskaźnikowy to drobnoustrój, którego obecność lub liczebność pośrednio informuje o jakości sanitarnej wody i możliwym zagrożeniu zdrowotnym. Nie musi być najgroźniejszym patogenem, ale powinien dobrze "sygnalizować" określony typ zanieczyszczenia, np. skażenie fekalne.
E. coli jest silnie związana z jelitami ludzi i zwierząt stałocieplnych, więc jej wykrycie w wodzie sugeruje dopływ ścieków lub kału. To z kolei oznacza zwiększone ryzyko obecności innych drobnoustrojów jelitowych, dlatego bakteria ta jest często używana w rutynowej kontroli mikrobiologicznej.
W praktyce stosuje się m.in. filtrację membranową z hodowlą na podłożach selektywnych/różnicujących oraz metody oparte na reakcjach enzymatycznych. Kluczowe jest zachowanie warunków inkubacji i zasad aseptyki, bo zanieczyszczenie próbki może zafałszować wynik.
Nie. "Bakterie grupy coli" to szersza grupa wskaźnikowa obejmująca kilka rodzajów bakterii, a Escherichia coli jest jednym z jej najważniejszych przedstawicieli. E. coli jest bardziej specyficzna dla zanieczyszczenia fekalnego, dlatego ma szczególne znaczenie w ocenie sanitarnej.
Pseudomonas aeruginosa może bytować w wodzie i instalacjach (np. w biofilmie) i bywa używana do oceny higieny systemu lub ryzyka dla osób wrażliwych. Nie jest jednak tak specyficznie związana z kałem jak E. coli, więc nie stanowi podstawowego wskaźnika dopływu ścieków.
Szczególnie groźne jest wykrycie E. coli w wodzie przeznaczonej do spożycia lub używanej w obiektach wrażliwych (np. opieka zdrowotna), bo może oznaczać świeże skażenie fekalne. W praktyce wymaga to szybkiej reakcji: potwierdzenia wyniku, oceny źródła i działań naprawczych.
Typowe błędy to brak aseptyki (dotykanie wnętrza pojemnika, nieprawidłowa dezynfekcja kranu), zbyt długi czas transportu lub niewłaściwa temperatura przechowywania. Takie uchybienia mogą dać wyniki fałszywie dodatnie lub fałszywie ujemne, utrudniając właściwą ocenę jakości wody.
Najczęściej sugeruje przedostanie się zanieczyszczeń fekalnych (np. awaria sieci, cofka, nieszczelność, błędy eksploatacyjne). W praktyce laboratoriów i nadzoru ważne jest potwierdzenie, sprawdzenie innych wskaźników oraz przeanalizowanie miejsca poboru, bo problem może być lokalny (punktowy) lub systemowy.
Wskaźnik ma przede wszystkim sygnalizować zanieczyszczenie i być przydatny w rutynowym monitoringu, a patogen to drobnoustrój wywołujący chorobę. Na egzaminach mylące jest to, że część bakterii jest jednocześnie chorobotwórcza, ale w kontroli wody szuka się tych, które najlepiej odzwierciedlają dany typ skażenia.
Skup się na: definicjach wskaźników (np. wskaźniki fekalne), podstawowych metodach oznaczania (filtracja membranowa, inkubacja, podłoża), interpretacji wyników i błędach przedanalitycznych. Pomaga też kojarzenie: "skażenie fekalne" → E. coli, a "biofilm w instalacji" → inne bakterie środowiskowe.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Escherichia coli jest klasycznym wskaźnikiem zanieczyszczenia fekalnego wody, bo jej obecność silnie koreluje z dopływem ścieków/kału i ryzykiem patogenów jelitowych."

Źródła:

  • ISO 9308-1:2014, Water quality — Enumeration of Escherichia coli and coliform bacteria — Part 1: Membrane filtration method for waters with low bacterial background flora
  • World Health Organization, Guidelines for Drinking-water Quality, 4th edition, incorporating the 1st addendum (2017), chapters on microbial aspects and indicator organisms
  • Directive (EU) 2020/2184 of the European Parliament and of the Council of 16 December 2020 on the quality of water intended for human consumption, Annex I (microbiological parameters)

Materiały:

  • Podręczniki z mikrobiologii sanitarnej i mikrobiologii wody
  • Materiały dydaktyczne z zakresu badań mikrobiologicznych wody (metody filtracji membranowej, posiewy, interpretacja wyników)
  • Dokumenty i wytyczne dotyczące jakości wody pitnej (normy/wytyczne międzynarodowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego