KWALIFIKACJA MEC5 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 28.
Zidentyfikuj na podstawie poniższego kodu G, który element pulpitu obrabiarki skrawającej sterowanej numerycznie jest aktywowany.
N10 G90
N20 G00 X0 Y0 Z0
N30 M03 S1200
N40 G00 X20 Y20 Z2
N50 G01 Z-1 F100
N60 G00 Z2
N70 M05
N80 M30
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Program zawiera polecenie M03 S1200, które uruchamia wrzeciono i ustawia jego prędkość obrotową. Kody G90, G00 i G01 dotyczą trybu programowania oraz ruchów osi, a nie włączania napędów. Dlatego aktywowanym elementem jest wrzeciono obrabiarki.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionym programie kluczowe jest rozróżnienie dwóch grup poleceń: G-kodów (ruch/tryb pracy) oraz M-kodów (funkcje pomocnicze maszyny). Choć pytanie mówi o "kodzie G", jedyną komendą, która wprost włącza element wykonawczy, jest M03.

Polecenie M03 S1200 oznacza uruchomienie obrotów wrzeciona (typowo obroty prawoskrętne) oraz zadanie prędkości obrotowej parametrem S. To jest funkcja, którą operator kojarzy z fizycznym działaniem maszyny: start wrzeciona.

Pozostałe linie:

  • G90 ustawia programowanie w trybie bezwzględnym (współrzędne odnoszą się do zera układu).
  • G00 realizuje ruch szybki do zadanych współrzędnych, np. X0 Y0 Z0 oraz X20 Y20 Z2.
  • G01 Z-1 F100 wykonuje ruch roboczy (interpolowany) z posuwem określonym parametrem F; nadal jest to komenda ruchu osi, nie "włącznik osi".
  • M05 zatrzymuje wrzeciono.
  • M30 kończy program (zwykle z przewinięciem na początek).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? "Oś Y obrabiarki" i "Oś Z obrabiarki" występują w programie jako współrzędne ruchu, ale nie są "aktywowane" jako osobny element pulpitu — osie wykonują ruch w ramach G00/G01. "Stożek narzędziowy" to część wrzeciona/układu mocowania narzędzia, ale nie jest uruchamiana poleceniem w programie w sposób analogiczny do startu wrzeciona. Jednoznaczna aktywacja napędu wynika z M03, więc właściwą odpowiedzią jest wrzeciono obrabiarki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
M03 to polecenie uruchomienia wrzeciona (zwykle obroty zgodne z ruchem wskazówek zegara). Często występuje razem z parametrem S, który zadaje prędkość obrotową. W praktyce odpowiada funkcji "start wrzeciona" na panelu sterowania.
Parametr S w typowych programach CNC opisuje prędkość obrotową wrzeciona. Gdy pojawia się w linii z M03/M04, oznacza wartość zadanych obrotów. Parametr F dotyczy posuwu, a X/Y/Z to współrzędne osi.
G90 ustawia programowanie bezwzględne, czyli współrzędne X/Y/Z są liczone względem zera układu współrzędnych. To wpływa na interpretację pozycji, ale nie uruchamia żadnego elementu wykonawczego jak wrzeciono czy chłodziwo.
Kody G opisują głównie ruchy i tryby obróbki (np. G00 ruch szybki, G01 ruch roboczy), a kody M funkcje pomocnicze maszyny (np. start/stop wrzeciona, zakończenie programu). Na egzaminie warto szukać M03/M05, gdy pytanie dotyczy wrzeciona.
Nie. X, Y i Z to współrzędne, które sterują ruchem osi w ramach polecenia G00 lub G01. Oś jest napędzana, bo wykonywany jest ruch, ale nie jest to "aktywacja" w znaczeniu włączenia funkcji na pulpicie. Do aktywacji funkcji pomocniczych służą zwykle M-kody.
G00 to ruch szybki (pozycjonowanie) do zadanych współrzędnych. Używa się go do dojazdów między punktami, zwykle poza materiałem, aby skrócić czas przejazdu. Nie służy do skrawania z kontrolowanym posuwem — od tego jest G01 z parametrem F.
G01 oznacza ruch roboczy z interpolacją liniową. Z-1 wskazuje docelową współrzędną osi Z, a F100 to zadany posuw w ruchu roboczym. To polecenie dotyczy sposobu ruchu narzędzia, a nie uruchamiania wrzeciona (za to odpowiada M03).
M05 to polecenie zatrzymania wrzeciona. Stosuje się je po zakończeniu skrawania, przed wymianą narzędzia lub przed zakończeniem programu. W praktyce odpowiada "stop wrzeciona" na pulpicie, więc jest parą funkcjonalną do M03.
M30 standardowo kończy program (często wraz z przewinięciem na początek). Umieszcza się je na końcu, aby sterowanie wiedziało, że cykl jest zakończony. Nie jest to komenda ruchu ani uruchamiania wrzeciona, tylko funkcja organizująca pracę programu.
Najczęstsze pomyłki to: mieszanie G-kodów z M-kodami, przypisywanie parametru S do posuwu, oraz wybór osi jako "aktywowanego elementu" tylko dlatego, że w programie pojawiają się X/Y/Z. Pomaga zasada: wrzeciono → M03/M04/M05.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Program zawiera polecenie M03 S1200, które uruchamia wrzeciono i ustawia jego prędkość obrotową."

Źródła:

  • LinuxCNC Documentation: M-Codes (opis M3/M5) https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/m-code.html - dostęp 2026-02-27
  • LinuxCNC Documentation: G-Codes (opis G0/G1/G90) https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/g-code.html - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Dokumentacja/skrót kodów G i M używanych na danym sterowaniu (instrukcja producenta)
  • Materiały szkoleniowe z podstaw programowania CNC (G00/G01/G90, M03/M05/M30)
  • Ćwiczenia z czytania programów: identyfikacja bloków odpowiedzialnych za obroty, posuw i ruch osi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego