Prawidłowa odpowiedź: Płuca.
Główna wymiana gazowa u człowieka zachodzi w pęcherzykach płucnych, które znajdują się w płucach. Ich ściana jest bardzo cienka, a powierzchnia kontaktu z naczyniami włosowatymi duża, co umożliwia efektywną dyfuzję: tlen (O2) przechodzi z powietrza w pęcherzykach do krwi, a dwutlenek węgla (CO2) w kierunku przeciwnym – z krwi do pęcherzyków, aby został wydychany.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Serce nie jest miejscem wymiany gazowej – jego podstawową rolą jest pompowanie krwi i utrzymanie krążenia. Dzięki temu krew może dotrzeć do płuc i tkanek, ale samo serce nie zastępuje pęcherzyków płucnych.
- Wątroba pełni kluczowe funkcje metaboliczne (m.in. przemiany składników odżywczych, synteza białek, detoksykacja). Może być kojarzona z "wymianą" w sensie metabolicznym, ale nie prowadzi bezpośredniej wymiany O2/CO2 z otoczeniem.
- Nerki odpowiadają głównie za filtrację krwi, tworzenie moczu oraz regulację gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Choć nerki wpływają pośrednio na równowagę kwasowo-zasadową, nie są narządem wymiany gazowej z powietrzem.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pada sformułowanie "wymiana gazowa", myśl o miejscu, gdzie krew styka się z powietrzem i zachodzi dyfuzja. U człowieka jest to bariera pęcherzykowo-włośniczkowa w płucach.
