Insulina i glukagon to podstawowe hormony odpowiedzialne za utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi (glikemii). W organizmie zwierząt są one wytwarzane przede wszystkim w trzustce, w jej części dokrewnej, czyli w strukturach nazywanych wyspami trzustkowymi. Insulina działa głównie "obniżająco" na glikemię (ułatwia wykorzystanie i magazynowanie glukozy), natomiast glukagon działa "podwyższająco" (uruchamia mechanizmy zwiększające dostępność glukozy, zwłaszcza między posiłkami).
Dlatego odpowiedź "Trzustka" jest poprawna: to właśnie ten narząd łączy funkcje zewnątrzwydzielnicze (enzymy trawienne) z ważną funkcją dokrewną (hormony wpływające na metabolizm).
- "Wątroba" jest narządem kluczowym dla metabolizmu (m.in. magazynowanie glikogenu, przemiany energetyczne) i reaguje na insulinę oraz glukagon, ale nie jest głównym miejscem produkcji tych hormonów. Częsty błąd wynika z tego, że wątroba silnie "uczestniczy" w regulacji glukozy, jednak jako narząd wykonawczy, a nie źródło insuliny i glukagonu.
- "Nerki" odpowiadają przede wszystkim za filtrację krwi, gospodarkę wodno-elektrolitową oraz wydalanie produktów przemiany materii. Mają też pewne funkcje hormonalne, ale nie dotyczą one bezpośrednio wytwarzania insuliny i glukagonu. Wybór tej opcji zwykle wynika z kojarzenia nerek z "oczyszczaniem krwi".
- "Tarczyca" jest gruczołem dokrewnym, ale produkuje inne hormony (związane głównie z tempem przemiany materii i rozwojem). Może wpływać pośrednio na metabolizm, jednak nie wytwarza insuliny ani glukagonu. Ta odpowiedź bywa wybierana, gdy uczeń utożsamia pojęcie "hormony" wyłącznie z tarczycą.
W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać praktyczną parę: trzustka → insulina i glukagon oraz skojarzyć to z konsekwencjami klinicznymi: niedobór insuliny lub zaburzenia jej działania wiążą się z cukrzycą i hiperglikemią, a nadmiar działania insuliny może prowadzić do hipoglikemii.
