Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD12 - TEST WIEDZY NR 3



PYTANIE NR 1.
Zidentyfikuj rodzaj gruntu na podstawie poniższej tabeli:
Średnica ziarenOpis
od 60 do 200 mmGrunt o dużym udziale nieregularnych, jednorodnych ziaren
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przedział średnicy ziaren 60–200 mm oznacza bardzo grubą frakcję kamienistą.
W takiej klasyfikacji nie jest to ani ił, ani piasek, ani żwir (które mają znacznie mniejsze ziarna), lecz materiał określany jako głaz.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba przyporządkować nazwę gruntu/kruszywa do zakresu średnicy ziaren podanego w tabeli. Wartości 60–200 mm oznaczają frakcję bardzo grubą, czyli pojedyncze okruchy o rozmiarach liczonych w centymetrach.

Odpowiedź "Głaz" jest właściwa, bo odnosi się do materiału o bardzo dużych ziarnach (kamienie/okruchy o dużych średnicach). W praktyce budowlanej taka frakcja jest wyraźnie większa od typowych kruszyw drobnych i średnich używanych np. w zaprawach czy betonach.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ:

  • "Żwir" ma ziarna dużo mniejsze; choć jest kruszywem grubym, to typowo nie osiąga rozmiarów rzędu kilkunastu–kilkudziesięciu centymetrów w klasyfikacjach gruntów.
  • "Piasek" to frakcja drobna o ziarnach widocznych, ale zdecydowanie mniejszych niż 60 mm; piasek opisuje się zwykle w zakresie poniżej kilku milimetrów.
  • "Ił" to grunt bardzo drobnoziarnisty, którego cząstki są mikroskopijne; nie ma możliwości, aby ił odpowiadał przedziałowi 60–200 mm.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze porównuj rząd wielkości. Jeśli w tabeli pojawiają się dziesiątki lub setki milimetrów, niemal na pewno chodzi o frakcje kamieniste (bardzo grube), a nie o piaski czy grunty spoiste.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest uziarnienie gruntu i po co się je podaje w mm?
Uziarnienie to opis wielkości ziaren/cząstek gruntu lub kruszywa. Podaje się je w mm, bo pozwala szybko określić, czy materiał jest drobny (np. ił, piasek), czy gruby (np. żwir, kamienie). To kluczowe przy doborze podsypek, zasypek i warstw konstrukcyjnych.
Jak rozpoznać, że zakres 60–200 mm dotyczy frakcji bardzo grubej?
60–200 mm to 6–20 cm, czyli rozmiary wyraźnie "kamienne". Taki zakres nie pasuje do piasku ani iłu, a nawet dla żwiru jest to już skala bardzo duża. W zadaniach egzaminacyjnych sama skala liczb zwykle naprowadza na frakcję kamienistą.
Dlaczego w tym zadaniu poprawną odpowiedzią jest "Głaz"?
Bo tabela wskazuje ziarna o średnicy 60–200 mm, a więc bardzo duże okruchy. Nazwa "głaz" w takich zestawieniach odnosi się do materiału o bardzo dużych ziarnach. Pozostałe opcje (ił, piasek, żwir) dotyczą frakcji zauważalnie drobniejszych.
Jakie są typowe pomyłki między żwirem a głazami w klasyfikacji gruntów?
Najczęściej myli się je przez przyzwyczajenie do słowa "żwir" jako ogólnego kruszywa. Uczniowie nie sprawdzają skali w mm i wybierają żwir "z rozpędu". Pomaga zasada: gdy w tabeli pojawiają się dziesiątki–setki mm, myśl o kamieniach, nie o żwirze.
Czy klasyfikacje frakcji gruntu mogą się różnić w zależności od źródła?
Tak. Granice przedziałów (np. kiedy kończy się żwir, a zaczynają otoczaki/kamienie) mogą być różnie przyjmowane w materiałach dydaktycznych i normach. Na egzaminie trzeba kierować się klasyfikacją przyjętą w zadaniu (tu: podany zakres w tabeli i nazwy odpowiedzi).
Jakie znaczenie ma rozpoznanie frakcji gruntu dla robót betoniarskich i zbrojarskich?
Ma wpływ na przygotowanie podłoża pod fundamenty, wykonywanie podsypek i zasypek oraz ocenę przydatności urobku z wykopu. Zbyt gruby materiał może utrudniać zagęszczanie i wyrównanie warstw, a zbyt drobny (np. iły) może powodować problemy z nośnością i odwodnieniem.
Jak odróżnić piasek od iłu, jeśli w zadaniu nie ma tabeli, tylko opis?
Piasek ma ziarna wyczuwalne w palcach i zwykle nie jest lepki, natomiast ił jest bardzo drobny, plastyczny i lepki po zwilżeniu. W pytaniach z tabelą kluczowy jest jednak rozmiar w mm: ił to skrajnie drobna frakcja, a piasek to frakcja drobna, ale widoczna.
Kiedy na budowie spotyka się grunt o ziarnach kilkudziesięciu milimetrów i więcej?
Najczęściej przy robotach ziemnych w gruntach kamienistych, w nasypach z materiałów łamanych lub przy zasypkach wykonywanych gruboziarnistym kruszywem. Takie frakcje mogą też pojawić się w urobku z wykopów w rejonach o podłożu żwirowo-kamienistym.
Jakie pytania egzaminacyjne są podobne do rozpoznawania gruntu z tabeli uziarnienia?
Podobne są zadania z doborem materiału na podsypkę, rozpoznaniem kruszywa (piasek/żwir/tłuczeń) oraz odczytem opisów gruntów spoistych i niespoistych. Często pojawia się też interpretacja wyników przesiewania lub opis warstwy pod fundamentem.
Jak najszybciej rozwiązać takie zadanie na egzaminie bez liczenia?
Najpierw oceń rząd wielkości: milimetry pojedyncze → piaski, ułamki mm i mniej → grunty bardzo drobne (np. iły), dziesiątki–setki mm → frakcje kamieniste. Potem dopasuj nazwę do skali. To skraca czas i zmniejsza ryzyko pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • PN-EN ISO 14688-1:2018-05, "Rozpoznanie i badania geotechniczne — Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów — Część 1: Oznaczanie i opis".
  • PN-EN ISO 14688-2:2018-05, "Rozpoznanie i badania geotechniczne — Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów — Część 2: Zasady klasyfikowania".

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geotechniki dla budownictwa (klasyfikacja gruntów i uziarnienie)
  • Normy dotyczące identyfikacji i klasyfikacji gruntów (część o uziarnieniu)
  • Ćwiczenia z odczytu tabel i wykresów uziarnienia (krzywe granulometryczne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego