Rodzaj pasowania wynika z porównania możliwych wymiarów otworu i wałka, opisanych przez odchyłki graniczne: dla otworu są to EI (odchyłka dolna) i ES (odchyłka górna), a dla wałka ei i es. Z tych danych wyznacza się skrajne wartości luzu (lub wcisku).
Przyjmujemy definicję luzu: L = wymiar otworu − wymiar wałka. Stąd:
- luz maksymalny powstaje dla największego otworu i najmniejszego wałka: luz_max = ES − ei = 0,045 − 0,030 = +0,015 mm
- luz minimalny powstaje dla najmniejszego otworu i największego wałka: luz_min = EI − es = 0,025 − 0,050 = −0,025 mm
Interpretacja znaków jest kluczowa: dodatni wynik oznacza, że w danym przypadku istnieje luz, a ujemny — że występuje wcisk (wałek jest większy od otworu).
Skoro luz_max > 0, możliwa jest sytuacja z luzem. Skoro jednocześnie luz_min < 0, możliwa jest sytuacja z wciskiem. To oznacza, że pola tolerancji częściowo się pokrywają i w zależności od rzeczywistych wymiarów wykonanych elementów montaż może być luźny albo wciskowy. Taki przypadek to pasowanie przejściowe.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Pasowanie luzujące" wymaga, aby luz był zawsze dodatni, czyli zarówno luz_min, jak i luz_max muszą być > 0. Tu luz_min jest ujemny, więc nie ma gwarancji luzu.
- "Pasowanie ciasne" oznacza wcisk w każdym przypadku (odpowiednio oba skrajne "luzy" byłyby ujemne). Tu luz_max jest dodatni, więc wcisk nie jest pewny.
- "Pasowanie niewłaściwe" nie jest standardową kategorią w podstawowym podziale na luzujące, przejściowe i ciasne; w zadaniu istnieje jednoznaczna klasyfikacja na podstawie luzów skrajnych.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze licz dwa przypadki skrajne (max i min) i sprawdzaj znaki. To najszybsza metoda rozróżnienia trzech podstawowych rodzajów pasowań.
