Dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność to sytuacje gorszego traktowania, odrzucenia lub ograniczania udziału w życiu społecznym z powodu stanu zdrowia. Taki przekaz społeczny bywa internalizowany (osoba zaczyna wierzyć, że "jest gorsza"), co obniża poczucie własnej wartości i sprzyja długotrwałemu spadkowi samooceny. Dlatego skutek "niska samoocena" jest typowym, psychospołecznym następstwem dyskryminacji.
W pracy asystenta osoby z niepełnosprawnością rozpoznanie tego mechanizmu jest praktyczne, ponieważ pomaga dobrać wsparcie adekwatne do problemu. Przy obniżonej samoocenie potrzebne są m.in. wzmacnianie sprawczości, komunikacja oparta na szacunku, wspieranie samodzielnych decyzji oraz – gdy trzeba – zachęcanie do konsultacji psychologicznej. Ważne jest także przeciwdziałanie barierom w otoczeniu (w rodzinie, instytucji, miejscu pracy lub szkole), bo sama zmiana nastawienia osoby bez zmiany środowiska zwykle nie wystarcza.
Pozostałe wskazane pary problem–skutek nie dotyczą mechanizmu dyskryminacji albo opisują inne typy konsekwencji. "Brak dostępu do odpowiednich usług zdrowotnych" wiąże się raczej z pogorszeniem stanu zdrowia i trudnościami w leczeniu/rehabilitacji niż z wypaleniem. "Stres związany z opieką nad osobą niepełnosprawną" częściej skutkuje przeciążeniem opiekuna, wyczerpaniem i ryzykiem wypalenia, a nie jest bezpośrednim odpowiednikiem "pogorszenia stanu zdrowia" w sensie przyczynowo-skutkowym w tym ujęciu. "Brak wsparcia społecznego" prowadzi zwykle do ograniczenia kontaktów i osamotnienia, czyli izolacji społecznej, co wymaga innych działań pomocowych (sieć wsparcia, grupy wsparcia, aktywizacja społeczna).
Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o skutkach psychospołecznych zwracaj uwagę, czy skutek dotyczy emocji i obrazu siebie (np. samoocena), relacji społecznych (np. izolacja), czy obszaru zdrowia fizycznego. To ułatwia dopasowanie odpowiedzi.
