KWALIFIKACJA ELM3 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 5.
Zidentyfikuj typ układu elektrycznego przedstawionego na poniższym schemacie, gdzie prąd płynie od punktu A do punktu B przez dwa rezystory R1 i R2.
A ----R1---- ----R2---- B
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na schemacie rezystory R1 i R2 leżą w jednej linii, a prąd płynie od A do B kolejno przez R1, potem przez R2 – nie ma rozgałęzień. Taka topologia to połączenie szeregowe. Połączenie równoległe wymagałoby co najmniej dwóch gałęzi między tymi samymi węzłami.

Pełne wyjaśnienie:

Na przedstawionym schemacie prąd ma tylko jedną drogę przepływu między punktami A i B: przechodzi kolejno przez rezystor R1, a następnie przez rezystor R2. Brak jest jakiegokolwiek rozgałęzienia (dodatkowej gałęzi), czyli nie ma alternatywnej ścieżki, którą prąd mógłby popłynąć z pominięciem jednego z rezystorów. To jest definicyjna cecha połączenia szeregowego.

Dlaczego "Układ szeregowy" jest poprawny?
W szeregu elementy są połączone "jeden za drugim" w tej samej gałęzi. W praktyce oznacza to, że ten sam prąd płynie przez każdy element w tej gałęzi, a całkowity spadek napięcia między A i B jest sumą spadków napięć na R1 i R2.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Układ równoległy – wymaga co najmniej dwóch gałęzi pomiędzy tymi samymi węzłami (np. R1 i R2 podłączone osobno między A i B). Na schemacie gałąź jest jedna, więc nie jest to równoległe.
  • Układ mieszany – oznacza połączenie, w którym część elementów jest w szeregu, a część równolegle (występują jednocześnie odcinki z rozgałęzieniami i odcinki bez rozgałęzień). Tutaj nie ma rozgałęzień w ogóle, więc nie ma "mieszania" typów połączeń.
  • Układ jednofazowy – to określenie dotyczy rodzaju zasilania w sieciach/prądzie przemiennym (AC), a nie sposobu połączenia rezystorów. Pytanie sprawdza topologię połączeń, więc ta odpowiedź jest z innej kategorii pojęć.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widzisz elementy w jednym "łańcuchu" bez rozgałęzień, zwykle chodzi o połączenie szeregowe. Jeśli widzisz dwie lub więcej ścieżek między tymi samymi punktami – to sygnał połączenia równoległego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie szeregowe to taki układ, w którym elementy są wpięte jeden za drugim w jednej gałęzi. Prąd płynie kolejno przez każdy rezystor, a spadki napięć na elementach sumują się do napięcia całkowitego.
Rozpoznasz je po tym, że między dwoma punktami (węzłami) jest tylko jedna ścieżka prądu, bez rozgałęzień. Elementy są narysowane w jednej linii lub w jednym ciągu połączeń.
W równoległym muszą istnieć co najmniej dwie gałęzie między tymi samymi punktami, aby prąd mógł się rozdzielić. Na pokazanym schemacie prąd nie ma gdzie się rozdzielić, bo jest tylko jedna gałąź.
Układ mieszany to taki, w którym część rezystorów jest połączona szeregowo, a część równolegle (występują rozgałęzienia i odcinki bez rozgałęzień). Pojawia się zwykle w bardziej złożonych sieciach rezystorów.
Nie. "Jednofazowy" opisuje rodzaj zasilania (najczęściej AC) i liczbę faz, a nie topologię połączeń elementów. W pytaniach o schematy rezystorów zwykle chodzi o "szeregowy" lub "równoległy".
W połączeniu szeregowym przerwa jednego elementu przerywa jedyną drogę przepływu prądu. W efekcie prąd przestaje płynąć przez cały łańcuch elementów, co często unieruchamia cały obwód lub jego funkcję.
W szeregu opór zastępczy rośnie, bo w prostym przypadku jest sumą oporów poszczególnych rezystorów. Intuicyjnie: prąd musi "przejść" przez każdy opór po kolei, więc całkowite "utrudnienie" jest większe.
Najczęstsze błędy to patrzenie wyłącznie na to, że są "dwa elementy", zamiast sprawdzić, czy istnieją rozgałęzienia. Uczniowie mylą też pojęcia zasilania (jednofazowe) z topologią połączeń elementów.
W praktyce analizuje się ścieżkę przewodów i węzły: jeśli między elementami nie ma rozgałęzienia, a prąd musi przepłynąć przez jeden element, by dotrzeć do drugiego, to jest szereg. Pomaga też analiza punktów wspólnych węzłów.
Ćwicz czytanie prostych schematów i zaznaczanie węzłów oraz gałęzi. Naucz się rozpoznawać rozgałęzienia (równoległe) i "łańcuch" elementów (szereg). Warto robić krótkie serie zadań: 20–30 schematów w sesji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 74% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na schemacie rezystory R1 i R2 leżą w jednej linii, a prąd płynie od A do B kolejno przez R1, potem przez R2 – nie ma rozgałęzień.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe – dostęp 2026-02-26
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e – dostęp 2026-02-26
  • https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/series-circuits/ – dostęp 2026-02-26

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział z elektrotechniki: połączenia szeregowe i równoległe rezystorów
  • Zadania z czytania schematów: identyfikacja połączeń elementów R, C, L
  • Materiały ćwiczeniowe z podstaw obwodów prądu stałego (DC) i praw Kirchhoffa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego