KWALIFIKACJA OGR3 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 35.
Zidentyfikuj zagrożenia dla zdrowia człowieka podczas obrotu środkami ochrony roślin.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zagrożeniem dla zdrowia człowieka przy obrocie i użyciu środków ochrony roślin jest przede wszystkim narażenie na substancje toksyczne.
Do zatrucia może dojść m.in. przez niewłaściwe przechowywanie, pomyłki w użyciu lub kontakt ze skażonymi opakowaniami. Pozostałe propozycje nie są typowymi skutkami obrotu tymi środkami.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas obrotu środkami ochrony roślin (w praktyce: ich przyjmowania, magazynowania, przygotowania do użycia oraz stosowania) kluczowym zagrożeniem dla zdrowia człowieka jest ryzyko zatrucia. Wynika ono z tego, że wiele preparatów zawiera substancje o działaniu toksycznym lub drażniącym. Do narażenia może dojść przez różne drogi: wdychanie aerozolu lub par, kontakt ze skórą (np. rozlanie, zabrudzone rękawice, skażone opakowania) oraz drogę pokarmową (np. brak higieny rąk, przechowywanie w pobliżu żywności).

Dlatego odpowiedź wskazująca na możliwość zatrucia przez niewłaściwe przechowywanie lub użycie trafia w istotę zagrożeń: błędy organizacyjne (złe miejsce składowania, brak zabezpieczeń, nieprawidłowe oznakowanie), błędy pracownika (nieprawidłowe dawkowanie, brak ochrony osobistej) oraz kontakt przypadkowy to typowe mechanizmy ryzyka.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Możliwość zaspania podczas pracy – to ogólne ryzyko związane z organizacją pracy i zmęczeniem, ale nie jest charakterystycznym zagrożeniem wynikającym z obrotu środkami ochrony roślin.
  • Możliwość poparzenia od słońca – dotyczy ekspozycji na promieniowanie UV podczas pracy w terenie, a nie specyfiki obrotu środkami ochrony roślin. Może występować w ogrodnictwie, ale nie wynika bezpośrednio z chemikaliów.
  • Możliwość utraty apetytu – taki objaw może pojawić się w wielu sytuacjach i nie stanowi typowego, jednoznacznego zagrożenia opisywanego w kontekście obrotu preparatami; pytanie dotyczy zagrożenia zasadniczego (zatrucia), a nie nieswoistego objawu.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o środki ochrony roślin szukaj odpowiedzi związanych z toksycznością, narażeniem, skażeniem, przechowywaniem i BHP, a nie ogólnymi niedogodnościami pracy w polu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zatrucie to szkodliwy wpływ substancji czynnych na organizm człowieka. Może dojść do niego przez wdychanie aerozolu, kontakt ze skórą (rozlanie, zabrudzone rękawice) lub przypadkowe spożycie (brak higieny, skażone powierzchnie). Ryzyko rośnie przy złym przechowywaniu i niewłaściwym użyciu.
Najczęściej występują trzy drogi narażenia: inhalacyjna (wdychanie), skórna (kontakt z cieczą, pyłem, skażonymi opakowaniami) oraz pokarmowa (np. jedzenie bez mycia rąk). W praktyce ogrodniczej dominują inhalacja i kontakt ze skórą podczas przygotowania cieczy roboczej.
Przechowywanie w niezamkniętym miejscu lub bez oznakowania zwiększa ryzyko pomyłki, rozlania i kontaktu osób postronnych. Dodatkowo uszkodzone opakowania mogą powodować skażenie półek, podłogi i narzędzi. W efekcie łatwiej o narażenie przez skórę lub wdychanie nawet bez wykonywania zabiegu.
Objawy zależą od substancji, ale niepokojące są m.in. bóle i zawroty głowy, nudności, osłabienie, podrażnienie oczu i skóry, duszność lub kaszel. To sygnał do przerwania pracy, opuszczenia strefy narażenia i zastosowania zasad pierwszej pomocy zgodnie z informacją na etykiecie oraz w karcie charakterystyki.
Podstawą są rękawice odporne chemicznie, odzież ochronna ograniczająca kontakt ze skórą, ochrona oczu (gogle) oraz – zależnie od formy preparatu – ochrona dróg oddechowych. Dobór powinien wynikać z zaleceń producenta i oceny ryzyka. Niesprawna lub zabrudzona ochrona może zwiększać narażenie.
Często najwyższe ryzyko występuje podczas odmierzania i przygotowania cieczy roboczej, bo wtedy ma się kontakt ze skoncentrowanym preparatem. Przy oprysku preparat jest zwykle rozcieńczony, ale nadal groźny, zwłaszcza przy wietrze, złej technice lub bez ochrony. Oba etapy wymagają szczególnej ostrożności.
Puste opakowania mogą być źródłem skażenia. Nie należy ich używać do innych celów ani przechowywać w miejscach dostępnych dla osób postronnych. Trzeba postępować zgodnie z instrukcjami producenta i systemem zbiórki/zwrotu, aby ograniczyć kontakt ze skórą oraz ryzyko przypadkowego narażenia w gospodarstwie.
Nie. Słońce (promieniowanie UV) to zagrożenie środowiskowe związane z pracą na zewnątrz, a środki ochrony roślin to zagrożenie chemiczne związane z toksycznością preparatu. Oba ryzyka mogą współistnieć w ogrodnictwie, ale w pytaniach o środki ochrony roślin zwykle chodzi o narażenie chemiczne i zatrucia.
Szukaj słów kluczowych: zatrucie, narażenie, wdychanie, kontakt ze skórą, skażenie, przechowywanie, etykieta, dawkowanie, ochrona indywidualna. Ogólne zagrożenia (zmęczenie, słońce) mogą dotyczyć pracy w ogrodnictwie, ale nie są specyficzne dla obrotu środkami ochrony roślin.
Ucz się schematu: źródło zagrożenia (preparat), droga narażenia (skóra, inhalacja, pokarm), skutek (zatrucie/podrażnienie) i profilaktyka (PPE, higiena, właściwe przechowywanie). Warto przećwiczyć rozpoznawanie etapów pracy: magazynowanie, przygotowanie, zabieg, porządkowanie.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Pozostałe propozycje nie są typowymi skutkami obrotu tymi środkami."

Źródła:

  • WHO & FAO: International Code of Conduct on Pesticide Management (guidelines on pesticide risks and safe management), https://www.fao.org/agriculture/crops/thematic-sitemap/theme/pests/code/en/ - dostęp 2026-02-18
  • European Food Safety Authority (EFSA): Pesticides (overview of pesticide risk assessment and human health considerations), https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/pesticides - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dla użytkowników środków ochrony roślin (kursy/szkolenia branżowe)
  • Poradniki producentów dotyczące bezpiecznego obchodzenia się z chemikaliami (karty charakterystyki)
  • Podręczniki ogrodnicze obejmujące ochronę roślin i bezpieczeństwo pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego