KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 15.
Zinterpretuj wyniki badań jakości wody pitnej przedstawione w poniższej tabeli. Które stwierdzenie jest prawdziwe?
Parametr Wynik Norma
pH 7.2 6.5 - 8.5
Zawartość żelaza [mg/l] 0.3 do 0.2
Zawartość manganu [mg/l] 0.05 do 0.05
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Porównując wyniki z wartościami dopuszczalnymi: pH 7,2 mieści się w zakresie 6,5–8,5, mangan 0,05 mg/l jest na granicy limitu "do 0,05", więc go nie przekracza. Natomiast żelazo 0,3 mg/l przekracza limit "do 0,2", dlatego woda nie spełnia wymagań.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z oceny jakości wody kluczowe jest poprawne porównanie wyniku z podaną wartością dopuszczalną (w tabeli nazwaną "Norma"). W tym przypadku występują dwa typy zapisów:

  • Przedział (dla pH): 6,5–8,5 oznacza, że wynik jest akceptowalny, jeśli mieści się pomiędzy wartościami granicznymi.
  • Limit maksymalny (dla żelaza i manganu): zapis "do X" oznacza, że wynik jest zgodny, gdy jest mniejszy lub równy X.

pH: wynik 7,2 mieści się w zakresie 6,5–8,5, więc parametr jest zgodny.

Zawartość żelaza: wynik 0,3 mg/l należy porównać z limitem "do 0,2 mg/l". Ponieważ 0,3 > 0,2, dochodzi do przekroczenia wartości dopuszczalnej. To wystarczy, aby całą próbkę ocenić jako niezgodną (w ocenie zgodności zwykle obowiązuje zasada: jeden parametr poza limitem = niezgodność próbki).

Zawartość manganu: wynik 0,05 mg/l przy limicie "do 0,05 mg/l" jest wartością graniczną. W typowej interpretacji limitów maksymalnych wartość równa limitowi nadal spełnia wymaganie (nie jest przekroczeniem), więc ten parametr jest zgodny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Stwierdzenie o pełnej zgodności ignoruje przekroczenie żelaza. Wskazanie na zbyt niskie pH nie zgadza się z danymi, bo 7,2 nie jest poniżej dolnej granicy 6,5. Teza o przekroczeniu manganu wynika najczęściej z błędu interpretacji zapisu "do …" (mylenie równości z przekroczeniem).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź wszystkie wiersze tabeli i zwróć uwagę, czy norma jest podana jako przedział czy jako maksimum ("do").

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis "do 0,2 mg/l" oznacza limit maksymalny: wynik jest zgodny, gdy jest mniejszy lub równy 0,2 mg/l. Jeśli wynik jest większy (np. 0,3 mg/l), traktuje się to jako przekroczenie i niezgodność danego parametru.
Zwykle nie. Dla limitu maksymalnego "do X" wynik równy X oznacza spełnienie wymagania (brak przekroczenia). Na egzaminie warto jednak czytać dokładnie, czy norma jest podana jako "<" czy "≤"; w tabelach szkolnych "do" najczęściej oznacza "≤".
Ocena zgodności dotyczy próbki jako całości: jeśli którykolwiek parametr nie spełnia wartości dopuszczalnej, próbka nie spełnia wymagań jakościowych. To podejście upraszcza decyzję (zgodna/niezgodna) i jest typowe w interpretacji raportów laboratoryjnych.
Najpierw rozpoznaj, że pH podano jako przedział. Potem sprawdź dwie nierówności: czy wynik jest ≥ dolnej granicy i ≤ górnej granicy. Dla 7,2 przy 6,5–8,5 oba warunki są spełnione, więc pH jest zgodne.
Przedział 6,5–8,5 oznacza, że istnieją dwie granice: zbyt niskie pH i zbyt wysokie pH są niepożądane. W przeciwieństwie do tego limity "do …" mają tylko granicę górną, typową dla zanieczyszczeń, które powinny nie przekraczać maksymalnej wartości.
Najczęstsze błędy to: pomylenie "do" z "od–do", przeoczenie jednostek (mg/l), błędne odczytanie liczb dziesiętnych (0,3 vs 0,03) oraz uznanie wartości równej limitowi za przekroczenie. Pomaga systematyczne sprawdzanie wiersz po wierszu.
Tak, można policzyć różnicę: 0,3 mg/l minus 0,2 mg/l daje 0,1 mg/l ponad limit. W samym pytaniu zwykle wystarczy wskazać fakt przekroczenia, ale umiejętność podania "o ile" bywa przydatna w praktycznych opisach niezgodności.
W laboratorium pomiar to dopiero połowa pracy. Druga połowa to wniosek: czy wynik spełnia kryteria, czy wymaga działań korygujących, czy trzeba wykonać badanie potwierdzające. Egzamin sprawdza tę kompetencję, bo wpływa ona na decyzje technologiczne i bezpieczeństwo.
Porównaj wynik z dolną i górną granicą przedziału. Jeśli wynik jest mniejszy od dolnej granicy, pH jest "za niskie". Jeśli większy od górnej, pH jest "za wysokie". Jeśli mieści się w środku, pH jest zgodne i nie powinno być wskazywane jako przyczyna niezgodności.
Ćwicz na tabelach: (1) rozpoznawaj typ normy (przedział vs "do"), (2) sprawdzaj wszystkie parametry, (3) pilnuj jednostek, (4) zapisuj krótkie uzasadnienie "zgodne/niezgodne" dla każdego wiersza. To minimalizuje błędy nieuwagi na egzaminie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 74% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Porównując wyniki z wartościami dopuszczalnymi: pH 7,2 mieści się w zakresie 6,5–8,5, mangan 0,05 mg/l jest na granicy limitu "do 0,05", więc go nie przekracza."

Źródła:

  • Dyrektywa (UE) 2020/2184 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi – wartości parametryczne (załączniki); brak weryfikacji szczegółowych limitów dla tej tabeli w ramach zadania

Materiały:

  • Podręcznik analizy instrumentalnej/chemii analitycznej (rozdziały o interpretacji wyników i niepewności)
  • Materiały dydaktyczne z analityki środowiskowej dotyczące parametrów wody
  • Wytyczne lub opracowania branżowe dotyczące jakości wody do spożycia (tabele wartości dopuszczalnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego