Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED12 - TEST WIEDZY NR 2



PYTANIE NR 27.
Zinterpretuj wyniki rejestru cyklu sterylizacji przedstawione w poniższej tabeli. Czy cykl sterylizacji został przeprowadzony prawidłowo?
CzasTemperatura [°C]Ciśnienie [hPa]
00:00251013
00:151343040
00:301343040
00:451343040
01:00251013
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W cyklu parowym zgodność temperatury i ciśnienia musi odpowiadać parze nasyconej. Dla 134°C oczekuje się ok. 3,0 bar ciśnienia absolutnego (około 3040 hPa). W tabeli utrzymano 134°C i 3040 hPa przez 30 minut, więc spełniono warunek parametrów oraz czas ekspozycji, a cykl można uznać za prawidłowy.

Pełne wyjaśnienie:

W sterylizacji parowej kluczowe jest to, że stosuje się nasyconą parę wodną. Oznacza to ścisłą, fizyczną zależność pomiędzy temperaturą a ciśnieniem (wynikającą z własności pary nasyconej i opisywaną w tablicach pary). Dlatego oceniając rejestr cyklu nie wystarczy spojrzeć wyłącznie na temperaturę – trzeba sprawdzić, czy ciśnienie jest z nią zgodne.

W przedstawionym rejestrze faza robocza obejmuje odczyty 00:15, 00:30 i 00:45. W każdym z nich temperatura wynosi 134°C, a ciśnienie 3040 hPa. Taki zestaw parametrów jest spójny z parą nasyconą dla cyklu 134°C (rzędu 3,0 bar absolutnego). Dodatkowo czas utrzymania parametrów wynosi łącznie 30 minut, co jest dłuższe niż minimalne czasy ekspozycji spotykane dla cykli 134°C, więc od strony czasu nie ma podstaw do odrzucenia cyklu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Odpowiedź "Nie, ... ponieważ temperatura była zbyt niska." jest błędna, bo w fazie sterylizacji osiągnięto 134°C i utrzymano ją w kolejnych odczytach rejestru.
  • Odpowiedź "Nie, ... ponieważ ciśnienie było zbyt niskie." nie pasuje do tabeli, ponieważ 3040 hPa odpowiada typowemu ciśnieniu absolutnemu dla pary nasyconej w okolicach 134°C. Niska wartość ciśnienia byłaby sygnałem np. obecności powietrza lub problemu z parą, ale tutaj nie widać takiej niespójności.
  • Odpowiedź "Nie, ... ponieważ czas był zbyt krótki." jest błędna, bo ekspozycja w warunkach 134°C trwa 30 minut, czyli nie jest "krótka" względem standardowych wymagań procesowych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze analizuj rejestr w trzech krokach: (1) czy osiągnięto wymaganą temperaturę, (2) czy ciśnienie odpowiada tej temperaturze jak dla pary nasyconej (uwaga na jednostki i ciśnienie absolutne), (3) czy czas ekspozycji jest wystarczający. Niespójność T–p zwykle dyskwalifikuje cykl, nawet gdy sama temperatura wygląda "dobrze".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest para nasycona w sterylizacji parowej?
Para nasycona to para wodna pozostająca w równowadze z wodą, dla której istnieje jednoznaczna zależność temperatura–ciśnienie. W autoklawie oznacza to, że przy danej temperaturze sterylizacji oczekuje się odpowiadającego jej ciśnienia. Odchylenia mogą sugerować powietrze lub parę przegrzaną.
Jak sprawdzić na wydruku, czy ciśnienie pasuje do 134°C?
Porównaj odczyt z tablicami pary nasyconej: dla 134°C ciśnienie absolutne jest rzędu 3 bar (około 3000 hPa). Jeśli wydruk pokazuje znacznie niższe ciśnienie przy 134°C, to wskazuje na niespójność T–p i ryzyko nieprawidłowej sterylizacji.
Dlaczego nie wystarczy, że temperatura osiągnęła 134°C?
Bo skuteczność sterylizacji parowej zależy od kondensacji pary na wyrobie i przekazania ciepła. Gdy w komorze jest powietrze albo para nie jest nasycona, temperatura może wyglądać dobrze, ale warunki fizyczne są inne. Dlatego trzeba ocenić także ciśnienie i czas ekspozycji.
Czy czas ekspozycji 30 minut przy 134°C jest poprawny?
W praktyce cykle 134°C mają zwykle minimalną ekspozycję liczona w minutach, a 30 minut jest dłuższe niż typowe minima. Na egzaminie kluczowe jest jednak to, by czas był utrzymany w fazie roboczej oraz by parametry temperatura–ciśnienie były spójne z parą nasyconą.
Jakie są typowe parametry cyklu 121°C w autoklawie?
Dla cyklu 121°C spotyka się ekspozycję rzędu kilkunastu minut, a ciśnienie absolutne około 2 bar (około 2000 hPa). To wartości orientacyjne używane do interpretacji wydruków. Zawsze należy pamiętać o zgodności T–p dla pary nasyconej oraz o wymaganiach danego procesu i wsadu.
Czy na wydrukach podaje się ciśnienie absolutne czy manometryczne?
To zależy od urządzenia i sposobu raportowania, dlatego trzeba sprawdzać opis rejestru. Ciśnienie absolutne uwzględnia ciśnienie atmosferyczne (około 1013 hPa), a manometryczne jest "ponad atmosferę". Pomylenie tych wartości jest częstą przyczyną błędnej oceny cyklu.
Co oznacza niespójność temperatury i ciśnienia na wykresie cyklu?
Niespójność T–p może oznaczać obecność powietrza w komorze, nieszczelność, błędy usuwania powietrza, problemy z generatorem pary lub parę przegrzaną. W takich sytuacjach para nie zachowuje się jak nasycona, co może zmniejszyć skuteczność sterylizacji mimo pozornie poprawnej temperatury.
Kiedy uznaje się cykl sterylizacji parowej za nieprawidłowy?
Gdy nie osiągnięto wymaganej temperatury, nie utrzymano jej przez wymagany czas ekspozycji albo gdy ciśnienie nie odpowiada temperaturze jak dla pary nasyconej. W praktyce do oceny dochodzą także wskaźniki chemiczne/biologiczne i ocena wsadu, ale w zadaniach egzaminacyjnych często kluczowa jest analiza rejestru.
Jakie normy dotyczą sterylizacji parowej w Polsce?
W praktyce stosuje się wymagania opisane w normach dotyczących sterylizacji ciepłem wilgotnym oraz sterylizatorów (np. dla dużych i małych sterylizatorów). Na egzaminie ważniejsze od numerów dokumentów jest rozumienie, że proces ma być opracowany, zwalidowany i rutynowo kontrolowany, a parametry muszą być spełnione i udokumentowane.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy interpretacji rejestru cyklu?
Najczęstsze pomyłki to: mylenie jednostek (bar/kPa/hPa), mylenie ciśnienia absolutnego z manometrycznym, ocenianie cyklu tylko po temperaturze bez weryfikacji zgodności T–p oraz nieuwzględnianie, że liczy się czas ekspozycji w fazie roboczej, a nie całkowity czas programu.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "W cyklu parowym zgodność temperatury i ciśnienia musi odpowiadać parze nasyconej."

Źródła:

  • Engineering ToolBox, "Water - Saturation Pressure", tabela zależności temperatury i ciśnienia pary nasyconej (odczyty m.in. dla 134°C) - https://www.engineeringtoolbox.com/saturated-steam-properties-d_273.html (dostęp: 2026-03-05)
  • International Association for the Properties of Water and Steam (IAPWS), materiały dot. własności wody i pary (steam tables) - https://www.iapws.org/ (dostęp: 2026-03-05)
  • PN-EN ISO 17665:2008, Sterylizacja produktów opieki zdrowotnej — Ciepło wilgotne — Wymagania dotyczące opracowania, walidacji i rutynowej kontroli procesu sterylizacji wyrobów medycznych

Materiały:

  • Normy: PN-EN ISO 17665, PN-EN 285, PN-EN 13060 (w zakresie wymagań procesu i kontroli)
  • Tablice pary wodnej / wykresy zależności T–p dla pary nasyconej
  • Instrukcje producentów sterylizatorów i materiały szkoleniowe z interpretacji wydruków
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego