KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 7.
Zjadanie przez jeleniowate pędów w okresie zimowym to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Zgryzanie" to żerowanie polegające na odgryzaniu i zjadaniu pędów (części nadziemnych) roślin, często obserwowane zimą w uprawach i odnowieniach. Pozostałe określenia odnoszą się do innych typów uszkodzeń (np. związanych z korą lub pniem), a nie do samego zjadania pędów.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy rozpoznania rodzaju szkody wyrządzanej przez jeleniowate w okresie zimowym. W praktyce terenowej ważne jest odróżnianie tego, co jest zjadane (pędy, pąki, igły/liście) od tego, co jest uszkadzane mechanicznie (kora, młode pnie, strzały).

Odpowiedź "zgryzanie" jest właściwa, ponieważ oznacza żer polegający na odgryzaniu i zjadaniu pędów. Taki typ uszkodzeń bywa szczególnie dotkliwy zimą, gdy dostępność pokarmu jest ograniczona, a młode odnowienia stanowią łatwo dostępne źródło pożywienia.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu "zjadania pędów", ponieważ odnoszą się do innych zjawisk lub są kojarzone z innym typem szkód:

  • "Spałowanie" – w terminologii leśnej bywa łączone z uszkadzaniem pni/korowiny (inny mechanizm niż odgryzanie pędów). Uczeń może ją wybrać, bo to termin często omawiany przy szkodach zwierzynowych, ale nie odpowiada treści pytania o zjadanie pędów.
  • "Osmykiwanie" – dotyczy uszkadzania młodych drzewek w sposób odmienny od typowego odgryzania pędów; wybór tej opcji wynika zwykle z mylenia nazw szkód, które mogą występować w podobnych miejscach (uprawy/odnowienia).
  • "Czemchanie" – nie jest jednoznacznym, powszechnie rozpoznawalnym określeniem odpowiadającym "zjadaniu pędów"; może wprowadzać w błąd jako termin rzadki lub nieużywany w standardowej nauce rozpoznawania szkód.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się czasownik "zjadanie/odgryzanie", najpierw szukaj pojęcia związanego bezpośrednio z żerowaniem na pędach. Gdy mowa o korze, pniu lub otarciach, dopiero wtedy rozważ terminy odnoszące się do uszkodzeń mechanicznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgryzanie to rodzaj szkody od zwierzyny polegający na odgryzaniu i zjadaniu pędów (często także pąków) młodych drzew i krzewów. W praktyce widać skrócone pędy i nierówną końcówkę, zależnie od sposobu żerowania danego gatunku.
Zimą baza pokarmowa jest uboższa, a część roślin zielnych jest niedostępna. Młode pędy w uprawach i odnowieniach są wtedy łatwo dostępne i energetycznie opłacalne. Dlatego presja żerowa na pędy drzew może wyraźnie rosnąć w tym okresie.
Typowe są skrócone wierzchołki i boczne pędy oraz widoczne ślady odgryzienia. Roślina może się krzewić, tracić przewodnik lub mieć zdeformowaną koronę. Ważne jest odróżnienie tego od uszkodzeń pnia i kory, które wskazują inny typ szkody.
Spałowanie wiąże się z uszkodzeniami innego typu niż zjadanie pędów (często kojarzone jest z naruszaniem kory/pnia). Zgryzanie dotyczy przede wszystkim pędów i pąków. Na egzaminie kluczowe jest dopasowanie: "zjadanie pędów" → termin związany z odgryzaniem.
Osmykiwanie opisuje szkody inne niż typowe zjadanie pędów; w praktyce dotyczy uszkodzeń młodych drzewek w odmienny sposób niż zgryzanie. Jeśli w pytaniu jest wyraźnie "zjadanie pędów", najczęściej właściwym tropem jest termin bezpośrednio związany z żerowaniem na pędach.
Zgryzanie może powodować utratę przewodnika, spowolnienie wzrostu wysokościowego, deformacje i rozkrzewianie, a czasem zamieranie młodych egzemplarzy. W efekcie rośnie ryzyko niepowodzenia odnowienia i potrzeba poprawek lub dodatkowych zabezpieczeń.
Stosuje się m.in. grodzenia (ogrodzenia odcinków upraw), indywidualne osłony na sadzonki oraz środki odstraszające. Wybór metody zależy od skali zagrożenia, kosztów i warunków terenowych. Najważniejsze jest łączenie obserwacji (lustracji) z właściwym zabezpieczeniem.
Najłatwiej podczas lustracji w okresie bezlistnym i zimowym, gdy ślady na pędach są dobrze widoczne, a roślinność nie maskuje uszkodzeń. Pomocne jest porównywanie powierzchni bardziej dostępnych dla zwierzyny (skraje, szlaki) z miejscami mniej uczęszczanymi.
Najczęściej narażone są gatunki atrakcyjne pokarmowo dla jeleniowatych oraz młode odnowienia, w których pędy są na wysokości żerowania. Konkretna podatność zależy od składu gatunkowego, lokalnej presji zwierzyny i dostępności alternatywnego pokarmu w danym sezonie.
Skup się na czasowniku w pytaniu: "zjadanie/odgryzanie" kieruje do pojęć opisujących żer na pędach, natomiast słowa związane z pniem/korą sugerują inny typ uszkodzeń. Pomaga też zasada: pęd = część nadziemna młodego przyrostu, a nie kora na pniu.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: ""Zgryzanie" to żerowanie polegające na odgryzaniu i zjadaniu pędów (części nadziemnych) roślin, często obserwowane zimą w uprawach i odnowieniach."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hodowli lasu oraz ochrony lasu dla technika leśnika (rozdziały o szkodach od zwierzyny)
  • Materiały dydaktyczne szkół leśnych dotyczące rozpoznawania szkód łowieckich w terenie
  • Atlasy/opracowania ze zdjęciami typowych uszkodzeń: zgryzanie, spałowanie, osmykiwanie (jeśli dostępne w bibliotece szkolnej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego