KWALIFIKACJA MEP3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 2.
Zjawisko akomodacji narządu wzroku zachodzi w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Akomodacja to zmiana mocy optycznej oka umożliwiająca ostre widzenie z różnych odległości. Zachodzi dzięki pracy ciała rzęskowego (mięśnia rzęskowego), które zmienia napięcie więzadeł i krzywiznę soczewki. Siatkówka, rogówka czy twardówka nie odpowiadają za ten mechanizm.

Pełne wyjaśnienie:

Akomodacja jest mechanizmem ustawiania ostrości na różne odległości poprzez zmianę mocy optycznej soczewki. W praktyce oznacza to, że oko może "dostrajać" układ optyczny, aby obraz przedmiotu bliskiego i dalekiego ogniskował się na siatkówce.

Proces ten zachodzi w układzie soczewka–ciało rzęskowe. Ciało rzęskowe (zawierające mięsień rzęskowy) zmienia napięcie więzadeł obwódkowych, co prowadzi do zmiany krzywizny soczewki. Dla widzenia z bliska soczewka staje się bardziej wypukła (większa moc), a dla widzenia w dal – bardziej spłaszczona (mniejsza moc). Dlatego odpowiedź "soczewce i ciele rzęskowym" opisuje właściwe struktury odpowiedzialne za akomodację.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo wskazują struktury, które nie realizują mechanicznej zmiany mocy układu optycznego:

  • "siatkówce i ciele szklistym" – siatkówka odbiera bodźce świetlne, ale nie zmienia ogniskowania; ciało szkliste pełni głównie funkcję wypełniającą i podporową.
  • "naczyniówce i twardówce" – twardówka stanowi zewnętrzną osłonę oka, a naczyniówka odpowiada m.in. za odżywienie; nie są elementami odpowiedzialnymi za zmianę krzywizny soczewki.
  • "rogówce i komorze przedniej" – rogówka ma stałą, dużą moc refrakcyjną, ale jej krzywizna nie jest fizjologicznym narzędziem akomodacji; komora przednia to przestrzeń z cieczą wodnistą, bez roli w mechanizmie akomodacyjnym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy akomodacji, szukaj odpowiedzi łączącej soczewkę (zmiana kształtu) z ciałem rzęskowym (element wykonawczy). Z wiekiem mechanizm słabnie, co prowadzi do presbiopii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Akomodacja to zdolność oka do zmiany mocy optycznej tak, aby widzieć ostro przedmioty w różnych odległościach. W praktyce polega na zmianie kształtu soczewki sterowanej przez ciało rzęskowe, co umożliwia przejście między widzeniem z dali i z bliży.
W akomodacji kluczowe są: soczewka (zmienia krzywiznę) oraz ciało rzęskowe z mięśniem rzęskowym (wywołuje zmianę napięcia więzadeł). Pozostałe elementy, jak siatkówka czy twardówka, nie pełnią funkcji "ustawiania ostrości".
Ciało rzęskowe zawiera mięsień rzęskowy, który działa jak element wykonawczy akomodacji. Jego praca zmienia napięcie więzadeł obwódkowych, co prowadzi do zmiany krzywizny soczewki. Bez tej zmiany soczewka nie mogłaby dostosować mocy do patrzenia z bliska.
Nie. Siatkówka odpowiada przede wszystkim za odbiór bodźców świetlnych i przetwarzanie ich na sygnały nerwowe. Akomodacja to proces mechaniczno-optyczny zależny od soczewki i ciała rzęskowego, a nie od warstwy receptorowej, jaką jest siatkówka.
Akomodacja dotyczy ostrości i zmiany mocy optycznej (soczewka + ciało rzęskowe). Adaptacja do światła dotyczy ilości światła wpadającego do oka (m.in. reakcja źrenicy i mechanizmy siatkówkowe). To dwa różne procesy, często mylone na egzaminach.
Akomodacja jest najbardziej obciążona podczas długotrwałej pracy z bliska, np. czytania drobnego druku czy pracy przy ekranie. Wtedy oko musi utrzymywać zwiększoną moc soczewki, co może sprzyjać zmęczeniu wzroku i dolegliwościom astenopijnym.
Presbiopia (starczowzroczność) to fizjologiczny spadek zdolności akomodacji związany głównie ze sztywnieniem soczewki i zmianami w jej elastyczności. Skutkiem są trudności w czytaniu z bliska i potrzeba korekcji dodatniej do bliży (np. okulary do czytania).
Rogówka ma dużą, ale zasadniczo stałą moc refrakcyjną. W warunkach fizjologicznych oko nie "reguluje" ostrości przez zmianę krzywizny rogówki, tylko przez zmianę kształtu soczewki. Dlatego rogówka nie jest uznawana za strukturę, w której zachodzi akomodacja.
Szukaj odpowiedzi łączącej element optyczny zmienny (soczewka) z elementem sterującym (ciało rzęskowe/mięsień rzęskowy). Odpowiedzi z siatkówką, twardówką lub cieczą wodnistą zwykle dotyczą innych funkcji: odbioru bodźca, ochrony lub odżywiania.
Najczęściej myli się akomodację z odruchem źrenicznym lub wskazuje siatkówkę, bo "tam powstaje obraz". Warto pamiętać: akomodacja to mechaniczna zmiana mocy układu optycznego, więc dotyczy soczewki oraz ciała rzęskowego, a nie części odbiorczej oka.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że akomodacja to zmiana mocy optycznej oka umożliwiająca ostre widzenie z różnych odległości.

Źródła:

  • EyeWiki (American Academy of Ophthalmology): "Accommodation" – https://eyewiki.org/Accommodation (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyclopaedia Britannica: "Accommodation (physiology)" – https://www.britannica.com/science/accommodation (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (en): "Accommodation (eye)" – https://en.wikipedia.org/wiki/Accommodation_(eye) (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik anatomii i fizjologii narządu wzroku (rozdziały o soczewce i ciele rzęskowym)
  • Kompendium okulistyki/optometrii z opisem akomodacji i presbiopii
  • Materiały dydaktyczne do kształcenia w zawodzie technik optyk (część: układ optyczny oka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego