Kawitacja to zjawisko polegające na tworzeniu się pęcherzyków pary w cieczy, gdy lokalne ciśnienie spada poniżej wartości odpowiadającej warunkom wrzenia (w praktyce: poniżej ciśnienia parowania przy danej temperaturze). W instalacjach sanitarnych i grzewczych najczęściej dzieje się to w obszarach dużych prędkości przepływu i spadków ciśnienia, typowo w pobliżu strefy ssania pompy lub na łopatkach wirnika.
Gdy pęcherzyki przemieszczają się do miejsca o wyższym ciśnieniu, następuje ich gwałtowne zapadanie (implozja). To powoduje lokalne mikrouderzenia oraz naprężenia materiału, które w dłuższym czasie skutkują:
- erozją powierzchni wirnika i elementów przepływowych,
- hałasem przypominającym "grzechotanie" lub "żwir",
- drganiami i spadkiem wydajności pompy,
- przyspieszonym zużyciem i ryzykiem awarii.
Dlatego odpowiedź "pompy obiegowej" jest właściwa: to właśnie pompa (jej wirnik, korpus, uszczelnienia) pracuje w warunkach, w których łatwo o lokalny spadek ciśnienia i intensywne zjawiska kawitacyjne.
Pozostałe elementy są mniej trafne jako typowa przyczyna uszkodzeń od kawitacji:
- "naczynia wzbiorczego" – pełni funkcję kompensacji zmian objętości/ciśnienia, nie jest typowym miejscem gwałtownych spadków ciśnienia i dużych prędkości przepływu charakterystycznych dla kawitacji.
- "kolektora słonecznego" – choć pracuje z czynnikiem roboczym, mechanizm kawitacji nie jest jego typową, podstawową przyczyną uszkodzeń w porównaniu z problemami termicznymi lub eksploatacyjnymi.
- "zaworu bezpieczeństwa" – zawór może ulegać awariom z innych powodów (zanieczyszczenia, korozja, niewłaściwy dobór), natomiast kawitacja kojarzy się przede wszystkim z urządzeniami przepływowymi o wirujących elementach, jak pompy.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: kawitacja = pęcherze pary + implozja = erozja elementów przepływowych, najczęściej pompy.
