Zlewanie cieczy znad osadu nazywa się dekantacją. Jest to prosta metoda rozdzielania mieszaniny niejednorodnej (najczęściej: ciecz + ciało stałe), w której po wytworzeniu się osadu na dnie naczynia ostrożnie przelewa się klarowną warstwę cieczy do innego naczynia. Kluczowe jest, że rozdział odbywa się bez użycia przegrody filtracyjnej – wykorzystuje się różnicę w zachowaniu faz: osad pozostaje na dnie, a ciecz nadosadowa daje się zlać.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- Destylacja służy do rozdzielania cieczy (lub cieczy z substancją lotną) na podstawie różnic temperatur wrzenia i wymaga odparowania oraz skraplania par. Nie dotyczy zlewania znad osadu.
- Filtracja polega na przepuszczeniu mieszaniny przez materiał porowaty (np. sączek), który zatrzymuje cząstki stałe. Jeśli ciecz jest "zlewana", a nie "sączona", to nie jest filtracja.
- Sedymentacja oznacza proces opadania cząstek stałych w cieczy pod wpływem grawitacji (lub przyspieszenia w polu sił). To etap prowadzący do powstania osadu, ale sama czynność zlewania cieczy znad osadu to już dekantacja.
W praktyce laboratoryjnej dekantację stosuje się m.in. po strącaniu osadów w analizie jakościowej, po wstępnym klarowaniu zawiesin lub jako szybkie oddzielenie cieczy nadosadowej przed dalszą obróbką (np. dokładniejszą filtracją). Typowym błędem jest utożsamienie każdej separacji cieczy i ciała stałego z filtracją – na egzaminie warto zwracać uwagę na słowa-klucze: "zlewanie" wskazuje dekantację, a "sączenie przez sączek" wskazuje filtrację.
