KWALIFIKACJA GIW7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 7.
Złoże udokumentowano pomiędzy rzędnymi 110 m n.p.m. i 125 m n.p.m. Eksploatacja w wyrobisku wgłębnym prowadzona była piętrem złożowym o wysokości 15 m i piętrem nadkładowym o wysokości 2 m. Ile wynosiła rzędna stropu złoża?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strop złoża to jego górna granica zalegania, czyli najwyższa rzędna podana dla udokumentowanego przedziału. Skoro złoże udokumentowano między 110 a 125 m n.p.m., to rzędna stropu wynosi 125 m n.p.m.. Wysokości pięter nie zmieniają definicji stropu złoża.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest poprawne rozumienie terminu strop złoża. Strop to górna powierzchnia (górna granica) zalegania złoża w ośrodku skalnym. Odpowiednio, spąg złoża oznacza granicę dolną.

Z treści wynika, że złoże zostało udokumentowane pomiędzy rzędnymi 110 m n.p.m. i 125 m n.p.m.. Taki zapis oznacza, że w ujęciu wysokościowym złoże występuje w przedziale od 110 (dół) do 125 (góra). Zatem:

  • rzędna stropu złoża = 125 m n.p.m.
  • rzędna spągu złoża = 110 m n.p.m.

Informacja o eksploatacji w wyrobisku wgłębnym oraz o wysokości piętra złożowego (15 m) i nadkładowego (2 m) może kusić, by wykonywać dodatkowe działania, ale nie jest potrzebna do wyznaczenia rzędnej stropu złoża, jeśli granice złoża podano wprost jako przedział rzędnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 110 m n.p.m. to dolna granica udokumentowania, czyli spąg, a nie strop. To typowy skutek pomylenia pojęć.
  • 108 m n.p.m. nie wynika z żadnej danej o udokumentowaniu złoża; pojawia się zwykle, gdy ktoś błędnie "odejmuje" wysokość piętra nadkładowego lub miesza poziomy robocze z granicą geologiczną.
  • 127 m n.p.m. jest większe niż górna granica udokumentowania (125), więc nie może być rzędną stropu, jeśli nie podano informacji o wyższym zaleganiu złoża.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu podano przedział "między rzędnymi X i Y", najpierw ustal, czy pytają o górną czy dolną granicę obiektu (strop/spąg), a dopiero potem rozważ dane o piętrach i technologii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Strop złoża to górna granica zalegania kopaliny, czyli najwyżej położona powierzchnia złoża w układzie wysokościowym. W zadaniach z rzędnymi strop odpowiada większej wartości z przedziału udokumentowania.
Spąg złoża to dolna granica zalegania kopaliny (najniższa rzędna złoża), a strop to granica górna (najwyższa rzędna). Różnica wynika z położenia: spąg jest "na dole", strop "na górze".
Jeśli złoże udokumentowano między rzędnymi X i Y, to strop złoża odpowiada górnej wartości (większej liczbie), a spąg dolnej (mniejszej). Najpierw identyfikujesz granice, a dopiero później oceniasz dane technologiczne.
Wysokość piętra złożowego dotyczy organizacji robót (jaką "warstwą" urabia się złoże), a nie definicji geologicznej granic złoża. Gdy granice zalegania podano wprost jako rzędne, strop i spąg wynikają bezpośrednio z tego przedziału.
W typowym zadaniu egzaminacyjnym nie: jeśli udokumentowanie podaje przedział, to strop jest równy jego górnej granicy. Wyższa rzędna mogłaby wynikać tylko z dodatkowych danych (np. innej dokumentacji), których trzeba byłoby jednoznacznie użyć w treści.
Najczęstsze błędy to zamiana pojęć (wybranie dolnej rzędnej jako stropu), "doklejanie" wysokości pięter do granic geologicznych oraz wykonywanie zbędnych odejmowań/dodawań. Pomaga zasada: strop = górna granica, spąg = dolna granica.
"m n.p.m." oznacza metry nad poziomem morza, czyli wysokość w układzie odniesienia. Rzędna 125 m n.p.m. jest więc położona wyżej niż 110 m n.p.m. Taki zapis pozwala porównywać poziomy w terenie i w dokumentacji.
Wysokości pięter wykorzystuje się m.in. do planowania robót (podział na poziomy, dobór sprzętu, wydajność, stateczność skarp) oraz do określania postępu urabiania. Nie zastępują one jednak danych o granicach geologicznych złoża, gdy te są podane.
Jeśli zadanie podaje wprost przedział rzędnych i pyta o strop/spąg, zwykle wystarcza interpretacja definicji. Obliczenia są konieczne, gdy trzeba wyznaczyć rzędne z grubości warstw, poziomów roboczych lub różnic wysokości bez podanych granic.
Ćwicz krótkie schematy: zapisuj "strop = max, spąg = min" dla przedziału rzędnych i rozwiązuj serię zadań z przekrojów. Dodatkowo ucz się rozróżniać dane geologiczne (granice złoża) od technologicznych (piętra, poziomy, nadkład).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Strop złoża to jego górna granica zalegania, czyli najwyższa rzędna podana dla udokumentowanego przedziału."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geologii górniczej: definicje stropu i spągu złoża
  • Ćwiczenia z czytania przekrojów geologicznych i interpretacji rzędnych
  • Notatki z geodezji górniczej dotyczące rzędnych wysokościowych i oznaczeń n.p.m.

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego