KWALIFIKACJA OGR2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 22.
Złym przedplonem dla cebuli jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Por jest złym przedplonem dla cebuli, ponieważ oba gatunki należą do warzyw cebulowych (Allium). Następstwo roślin blisko spokrewnionych sprzyja kumulacji tych samych patogenów i szkodników w glebie oraz na resztkach pożniwnych, co może pogarszać zdrowotność i plon cebuli.

Pełne wyjaśnienie:

W płodozmianie dąży się do tego, aby po sobie nie uprawiać roślin blisko spokrewnionych. Kluczowym powodem jest ryzyko, że rośliny z tej samej grupy mają podobne wymagania oraz są narażone na te same choroby i szkodniki. Gdy następują po sobie, w stanowisku łatwiej dochodzi do ich kumulacji, a to zwiększa ryzyko problemów fitosanitarnych w kolejnym sezonie.

Odpowiedź "por" jest właściwa, bo por i cebula to warzywa cebulowe (rodzaj Allium). Taki przedplon jest uznawany za niekorzystny: ogranicza skuteczność zmianowania, może podnosić presję organizmów szkodliwych oraz utrudniać utrzymanie zdrowej plantacji bez strat jakościowych.

Pozostałe propozycje są zwykle oceniane jako lepsze przedplony niż warzywa cebulowe, ponieważ nie są tak blisko spokrewnione z cebulą:

  • "bób" (roślina strączkowa) bywa ceniony w zmianowaniu, bo może korzystnie wpływać na stanowisko i przełamuje następstwo roślin cebulowych.
  • "sałata" to inna grupa warzyw; w praktyce częściej pełni rolę rośliny w zmianowaniu niż typowego "złego" przedplonu wynikającego z pokrewieństwa.
  • "pomidor" także należy do innej rodziny botanicznej; ewentualna niekorzystność zależy bardziej od ogólnej organizacji zmianowania i zdrowotności pola niż od wspólnych patogenów typowych dla cebuli.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się inne warzywo z tej samej grupy (np. cebulowe po cebulowych), jest to częsty sygnał "złego przedplonu" w pytaniach o zmianowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przedplon to roślina uprawiana na danym stanowisku w sezonie poprzedzającym cebulę. Dobry przedplon pomaga utrzymać glebę w dobrej kulturze i ogranicza nagromadzenie chorób oraz szkodników. Zły przedplon zwiększa ryzyko problemów fitosanitarnych w kolejnej uprawie.
Por i cebula należą do warzyw cebulowych (rodzaj Allium), więc mają zbliżone zagrożenia chorobowe i szkodniki. Uprawa po sobie roślin blisko spokrewnionych sprzyja ich kumulacji w glebie i na resztkach roślinnych, co może obniżać zdrowotność i plon cebuli.
Najczęściej za złe przedplony uznaje się inne warzywa cebulowe, czyli rośliny blisko spokrewnione z cebulą. W zadaniach egzaminacyjnych chodzi zwykle o zasadę: nie uprawiać kolejno gatunków z tej samej grupy botanicznej, aby przerwać cykle chorób i szkodników.
W wielu zmianowaniach rośliny strączkowe, takie jak bób, są oceniane korzystnie, bo przełamują następstwo roślin cebulowych i mogą poprawiać żyzność stanowiska. Ostateczna ocena zależy jednak od całego płodozmianu, terminów uprawy i stanu fitosanitarnego pola.
Sałata należy do innej grupy niż cebula, więc zwykle nie jest wskazywana jako "zły" przedplon z powodu pokrewieństwa botanicznego. W praktyce znaczenie mają też inne czynniki: termin zejścia z pola, zachwaszczenie, nawożenie oraz to, czy na stanowisku nie ma nasilonych chorób i szkodników.
Pomidor to roślina z innej rodziny niż cebula, więc nie jest typowym przykładem złego przedplonu wynikającego z pokrewieństwa. Może jednak utrudniać planowanie stanowiska, jeśli po uprawie zostają resztki, pojawia się zachwaszczenie lub problemy chorobowe typowe dla psiankowatych. To zależy od gospodarstwa.
Jeśli w odpowiedziach pojawia się roślina bardzo podobna "grupą" do uprawy głównej (np. inne warzywo cebulowe przy pytaniu o cebulę), test często sprawdza zasadę unikania następstwa roślin spokrewnionych. Wtedy wybór pada na gatunek z tej samej grupy botanicznej.
Zły przedplon może zwiększać presję chorób i szkodników, pogarszać wigor roślin, obniżać plon i jakość cebul oraz utrudniać ochronę. W praktyce oznacza to większe ryzyko strat w przechowalnictwie i gorszą wyrównaność plonu. Dlatego zmianowanie jest jednym z podstawowych zabiegów profilaktycznych.
Zmianowanie planuje się przed sezonem, zwykle na etapie układania płodozmianu na kilka lat lub przynajmniej kolejność upraw na danym polu/grządce. Warto uwzględnić gatunki spokrewnione, terminy zejścia z pola, potrzeby nawozowe oraz historię chorób i szkodników na stanowisku.
Częsty błąd to kierowanie się tylko tym, co "akurat było wolne", bez sprawdzenia pokrewieństwa roślin i wspólnych zagrożeń. Drugi błąd to mylenie grup warzyw (np. zakładanie, że każde liściowe będzie złe lub dobre). Trzeci to pomijanie wpływu chorób i szkodników z poprzedniego sezonu.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że por jest złym przedplonem dla cebuli, ponieważ oba gatunki należą do warzyw cebulowych (Allium).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z warzywnictwa dotyczące płodozmianu i zmianowania
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych nt. następstwa roślin w warzywnictwie
  • Poradniki doradztwa rolniczego o uprawie cebuli i doborze stanowiska

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego