KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 24.
Jak zmieni się koszt jednostkowy wydrukowania plakatu techniką offsetową, jeżeli jego nakład zostanie dwukrotnie zwiększony?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W druku offsetowym duża część kosztów ma charakter stały (np. przygotowanie i narząd maszyny) i rozkłada się na cały nakład.
Gdy nakład wzrośnie dwukrotnie, te same koszty stałe przypadają na większą liczbę plakatów, więc koszt jednostkowy zwykle maleje.

Pełne wyjaśnienie:

Koszt jednostkowy to koszt przypadający na jedną sztukę wyrobu (tu: jeden plakat). W druku offsetowym istotną część stanowią koszty przygotowawcze, które w typowym ujęciu nie rosną proporcjonalnie do liczby odbitek: przygotowanie form, ustawienia (narząd), uruchomienie, czas przygotowalni czy część stałego czasu maszynowego.

Jeżeli nakład zostanie dwukrotnie zwiększony przy niezmienionych parametrach pracy (format, liczba kolorów, papier, uszlachetnienia), to ta "paczka" kosztów stałych rozłoży się na większą liczbę egzemplarzy. W efekcie koszt jednostkowy maleje, mimo że koszt całkowity zlecenia rośnie (bo rośnie zużycie papieru, farby oraz czas drukowania).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w typowym modelu kosztów:

  • "Zwiększy się." – myli koszt całkowity z kosztem jednostkowym. Całkowity koszt zwykle rośnie wraz z nakładem, ale koszt na sztukę spada, gdy koszty stałe dominują w części przygotowawczej.
  • "Pozostanie bez zmian." – byłoby to zbliżone do sytuacji, w której koszt składa się prawie wyłącznie z kosztów zmiennych proporcjonalnych do liczby sztuk. W offsecie przygotowanie zwykle powoduje, że koszt jednostkowy zależy od nakładu.
  • "Nie da się tego przewidzieć." – w praktyce mogą wystąpić wyjątki (np. zmiana technologii, inne arkuszowanie, dodatkowa zmiana papieru), ale pytanie dotyczy typowej zależności dla offsetu przy samym zwiększeniu nakładu. Standardowa reguła egzaminacyjna: większy nakład w offsecie oznacza niższy koszt jednostkowy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się offset i pytanie o wpływ zwiększenia nakładu na koszt jednostkowy, najczęściej chodzi o rozłożenie kosztów przygotowania na większą liczbę egzemplarzy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt jednostkowy to koszt przypadający na jedną sztukę wyrobu (np. 1 plakat). Zwykle liczy się go jako koszt całkowity zlecenia podzielony przez nakład. W praktyce obejmuje koszty stałe (przygotowanie) i zmienne (materiały, czas druku).
W offsecie znaczące są koszty startowe (przygotowanie, narząd, uruchomienie). Gdy nakład rośnie, te koszty nie rosną proporcjonalnie, tylko rozkładają się na więcej egzemplarzy. Dlatego koszt jednego plakatu zwykle spada, choć koszt całkowity rośnie.
Koszt całkowity to suma wszystkich wydatków na całe zlecenie, a koszt jednostkowy to koszt jednej sztuki. Pułapka polega na tym, że po zwiększeniu nakładu koszt całkowity zwykle rośnie, ale koszt jednostkowy w offsecie często maleje.
Do kosztów stałych (w sensie niezależnych od liczby odbitek w danym zleceniu) zalicza się m.in. przygotowanie do druku i narząd. W uproszczonej kalkulacji egzaminacyjnej to właśnie ta część kosztu "rozpływa się" na cały nakład, obniżając koszt jednostkowy przy większych ilościach.
Wraz z nakładem rosną głównie koszty zmienne: zużycie papieru, farby oraz czas właściwego drukowania i obróbki. One zwiększają koszt całkowity zlecenia. Jednak jeśli koszty przygotowania są istotne, koszt jednostkowy może nadal spadać przy większym nakładzie.
W druku cyfrowym koszty przygotowawcze są zwykle mniejsze, a koszt wytworzenia 1 sztuki bywa bardziej zbliżony do stałego. Dlatego efekt spadku kosztu jednostkowego przy wzroście nakładu może być słabszy niż w offsecie. Na egzaminie ważne jest rozróżnienie typowych cech obu technologii.
Jeśli wraz ze zwiększeniem nakładu zmienią się warunki produkcji (np. inny papier, dodatkowa zmiana ustawień, dodatkowe etapy obróbki, przestój lub konieczność druku w kilku partiach), to koszt jednostkowy może nie spaść tak wyraźnie. W zadaniach testowych zwykle zakłada się brak takich zmian.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie kosztu całkowitego z jednostkowym, ignorowanie kosztów przygotowania oraz przenoszenie intuicji z innej technologii (np. cyfrowej) na offset. Pomaga pytanie kontrolne: "Czy są koszty startowe, które rozkładają się na większą liczbę sztuk?"
Jeśli w treści pojawia się "druk offsetowy" oraz "zwiększenie nakładu", zwykle testowana jest znajomość tego, że offset ma istotne koszty startowe. Wtedy odpowiedź o spadku kosztu jednostkowego jest zgodna z typowym modelem kalkulacji. Uważaj, by nie czytać pytania jako "co stanie się z kosztem całkowitym".
Warto opanować podział na koszty stałe i zmienne oraz umieć wyjaśnić wpływ nakładu na koszt jednostkowy. Ćwicz na prostych przykładach: stały koszt przygotowania + koszt zmienny na sztukę. Dodatkowo porównuj typowe cechy: offset (opłaca się przy większych nakładach) vs cyfrowy (krótkie serie).
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii poligraficznych opisujące różnice kosztowe offsetu i druku cyfrowego
  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji poligraficznej (koszty stałe/zmienne, narzut, marża)
  • Notatki z zajęć o procesie offsetowym: przygotowalnia, narząd, makulatura, czas maszynowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego