KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 23.
Jak zmieni się koszt jednostkowy wydrukowania ulotki techniką offsetową, jeżeli nakład ulegnie zwiększeniu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt jednostkowy w offsecie zwykle maleje wraz ze wzrostem nakładu, ponieważ istotna część wydatków (np. przygotowanie produkcji) ma charakter stały. Gdy te same koszty stałe rozłożą się na większą liczbę ulotek, koszt jednej sztuki spada, mimo że koszt całkowity rośnie.

Pełne wyjaśnienie:

W druku offsetowym koszt wykonania zlecenia składa się zwykle z dwóch głównych części: kosztów stałych (niezależnych od liczby odbitek w danym zleceniu) oraz kosztów zmiennych (zależnych od liczby sztuk, czasu pracy maszyny, zużycia materiałów).

Gdy nakład rośnie, koszty stałe – takie jak przygotowanie produkcji (np. ustawienia, narzut technologiczny, czynności przygotowawcze) – nie rosną wprost proporcjonalnie do liczby ulotek. W efekcie te same (lub podobne) koszty stałe dzielą się na większą liczbę egzemplarzy, więc koszt jednostkowy jednej ulotki maleje.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "Zmniejszy się."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Zwiększy się." To typowa pomyłka wynikająca z utożsamienia kosztu całkowitego z jednostkowym. Całkowity koszt zlecenia zwykle rośnie, ale koszt jednej ulotki przy większym nakładzie zwykle spada.
  • "Pozostanie bez zmian." Byłoby to możliwe tylko w modelu, w którym nie ma kosztów stałych lub są one pomijalne, co w offsecie jest zazwyczaj nieprawdziwe (przygotowanie i uruchomienie mają znaczący udział).
  • "Nie da się tego przewidzieć." W praktyce mogą istnieć wyjątki (np. dodatkowe procesy przy większym nakładzie), ale w standardowym ujęciu kosztowym i w typowych zadaniach egzaminacyjnych obowiązuje zasada: większy nakład w offsecie = niższy koszt jednostkowy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy offsetu i zmiany nakładu, najczęściej sprawdza rozumienie "efektu skali" oraz rozkładania kosztów przygotowawczych na liczbę sztuk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt jednostkowy to koszt przypadający na jedną ulotkę (lub inny wyrób). Najczęściej liczy się go jako koszt całkowity zlecenia podzielony przez liczbę egzemplarzy. W offsecie ważne jest, że część kosztów ma charakter stały (przygotowanie), więc przy większym nakładzie "rozmywa się" na więcej sztuk.
Ponieważ koszty przygotowawcze i uruchomieniowe (koszty stałe) ponosi się niezależnie od tego, czy drukuje się 500 czy 5000 sztuk. Gdy nakład rośnie, te same koszty dzieli się na większą liczbę odbitek, więc koszt jednej ulotki spada, mimo że suma kosztów rośnie.
Koszty stałe to takie, które w ramach danego zlecenia nie rosną proporcjonalnie do liczby egzemplarzy. W praktyce obejmują m.in. przygotowanie pracy, ustawienia i czynności startowe. W offsecie ich udział bywa istotny, dlatego wpływają na to, że przy większym nakładzie koszt jednostkowy maleje.
Zwykle nie. Koszt całkowity najczęściej rośnie, bo drukuje się więcej sztuk i zużywa więcej materiałów oraz czasu pracy. Maleje natomiast koszt jednostkowy (na jedną ulotkę), bo koszty stałe rozkładają się na większą liczbę egzemplarzy.
Wyjątki mogą wystąpić, gdy wraz z większym nakładem pojawiają się dodatkowe wymagania (np. dodatkowa obróbka, inny papier, więcej kontroli jakości, logistyczne koszty pakowania). W typowym zadaniu egzaminacyjnym zakłada się jednak niezmienione parametry zlecenia, więc koszt jednostkowy maleje.
Koszty zmienne to te, które rosną wraz z liczbą sztuk: zużycie papieru, farb i innych materiałów, a także czas pracy urządzeń zależny od liczby odbitek. One powodują wzrost kosztu całkowitego, ale nie niwelują efektu rozkładania kosztów stałych, dlatego jednostkowo zwykle jest taniej przy większym nakładzie.
Offset ma zwykle wyższe koszty startowe/przygotowawcze, ale niższy koszt jednostkowy przy większych nakładach. Druk cyfrowy często ma niższy próg wejścia (mniejsze koszty przygotowania), dlatego bywa korzystniejszy przy małych nakładach. Na egzaminie warto kojarzyć: offset "lubi" duże serie.
Najczęstszy błąd to mylenie kosztu jednostkowego z całkowitym: skoro drukujemy więcej, "na pewno jest drożej", więc wybiera się wzrost. Drugi błąd to pomijanie kosztów stałych przygotowania i zakładanie, że koszt na sztukę się nie zmienia. Pomaga pytanie kontrolne: "czy koszty startowe rozłożą się na więcej sztuk?"
Jeśli w treści pojawia się zwiększenie nakładu oraz pytanie o koszt jednostkowy, to zwykle testuje się efekt skali: większy nakład powoduje spadek kosztu jednej sztuki. Warto w myślach rozdzielić koszt całkowity (rośnie) i jednostkowy (zwykle maleje).
W zadaniach egzaminacyjnych z reguły zakłada się typowe warunki technologiczne i niezmienione parametry zlecenia. Wtedy można przewidzieć kierunek zmiany kosztu jednostkowego: dla offsetu przy większym nakładzie zwykle spada. Odpowiedź o braku przewidywalności częściej jest dystraktorem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Koszt jednostkowy w offsecie zwykle maleje wraz ze wzrostem nakładu, ponieważ istotna część wydatków (np. przygotowanie produkcji) ma charakter stały."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do ekonomiki poligrafii (koszty stałe/zmienne, kalkulacja)
  • Materiały dydaktyczne z technologii druku offsetowego (proces, przygotowalnia, narzut)
  • Przykładowe cenniki/kalkulatory drukarni pokazujące wpływ nakładu na cenę jednostkową

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego