KWALIFIKACJA MOT5 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 6.
Jak zmieni się prąd płynący przez obwód, jeśli napięcie zostanie podwojone, a rezystancja pozostanie bez zmian?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgodnie z prawem Ohma I = U/R. Jeśli napięcie U zostanie podwojone, a rezystancja R nie zmieni się, to iloraz U/R wzrośnie 2 razy. Oznacza to, że prąd w obwodzie również zwiększy się dwukrotnie, a nie zmaleje, nie zostanie stały ani nie wzrośnie 4 razy.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu kluczowe jest prawo Ohma, które dla elementu rezystancyjnego opisuje zależność:

I = U / R

gdzie: I to natężenie prądu, U to napięcie, a R to rezystancja. Pytanie mówi, że napięcie zostaje podwojone, natomiast rezystancja pozostaje bez zmian. To oznacza, że w wyrażeniu U/R zmienia się tylko licznik.

Jeżeli:

  • pierwotnie prąd wynosił: I₁ = U₁ / R,
  • po zmianie napięcia: U₂ = 2·U₁,
  • a rezystancja nadal: R₂ = R,

to nowy prąd wyniesie:

I₂ = U₂ / R = (2·U₁)/R = 2·(U₁/R) = 2·I₁

Zatem prąd zostanie podwojony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Zostanie zredukowany do połowy." To byłoby prawdziwe, gdyby napięcie zmalało dwukrotnie albo gdyby rezystancja wzrosła dwukrotnie (przy stałym U). Tu napięcie rośnie, więc prąd nie może spaść.
  • "Pozostanie bez zmian." Prąd pozostałby taki sam tylko wtedy, gdyby jednocześnie wzrosła rezystancja w taki sposób, aby stosunek U/R się nie zmienił. Warunek zadania mówi jednak, że R się nie zmienia.
  • "Zostanie zwiększony czterokrotnie." Czterokrotny wzrost prądu wymagałby czterokrotnego wzrostu napięcia (przy stałym R) albo innej kombinacji zmian. Podwojenie napięcia daje wzrost dwukrotny, nie czterokrotny.

W praktyce samochodowej takie rozumowanie pomaga przewidywać, jak zmieni się prąd pobierany przez odbiornik rezystancyjny (np. grzałkę), gdy zmieni się napięcie zasilania, oraz ułatwia interpretację pomiarów wykonanych multimetrem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawo Ohma opisuje zależność między napięciem, prądem i rezystancją: I = U/R. W diagnostyce (także pojazdowej) pozwala przewidywać, jak zmieni się prąd po zmianie napięcia lub oporu, oraz ocenić, czy wyniki pomiarów multimetrem są logiczne.
Jeśli R jest stałe, to prąd jest wprost proporcjonalny do napięcia. Podwojenie napięcia oznacza podwojenie ilorazu U/R, więc natężenie prądu również rośnie 2 razy. Wynika to bezpośrednio ze wzoru I = U/R.
Prąd pozostaje stały tylko wtedy, gdy stosunek U/R się nie zmienia. Skoro napięcie rośnie, a rezystancja jest bez zmian, to U/R rośnie, więc prąd musi wzrosnąć. Stały prąd wymagałby równoczesnego wzrostu rezystancji.
Prawo Ohma dobrze opisuje elementy rezystancyjne i wiele sytuacji w obwodach DC. W pojazdach są też elementy nieliniowe (np. diody, sterowniki, czujniki), gdzie zależność nie jest stała. Na egzaminie zwykle zakłada się warunki "ohmowskie", jeśli podano stałą rezystancję.
W uproszczeniu jako rezystancyjne często traktuje się np. grzałki i żarówki, choć w rzeczywistości ich opór może zależeć od temperatury. W zadaniach egzaminacyjnych, gdy podano "rezystancja bez zmian", przyjmuje się model idealny i stosuje prosto wzór I = U/R.
Typowe błędy to: mylenie proporcjonalności (uznanie, że "podwojenie" daje "czterokrotnie"), ignorowanie warunku stałej rezystancji oraz przenoszenie intuicji z innych wielkości (np. mocy). Pomaga zapisanie wzoru i sprawdzenie, co jest w liczniku, a co w mianowniku.
Wystarczy spojrzeć na wzór I = U/R. Jeśli rośnie U (licznik) i R jest stałe, to I rośnie. Jeśli rośnie R (mianownik) przy stałym U, to I maleje. To szybka metoda na test.
Gdy rezystancja nie jest stała albo element jest nieliniowy. Przykładowo opór może zmieniać się z temperaturą, a elementy półprzewodnikowe mają nieliniową charakterystykę. Wtedy prawo Ohma w prostej postaci nie opisuje dokładnie zjawiska i prąd nie musi rosnąć 2 razy.
Bezpiecznik dobiera się do spodziewanego prądu w obwodzie. Jeśli napięcie zasilania rośnie (przy stałym oporze), prąd rośnie proporcjonalnie, co może zbliżyć obwód do wartości granicznych. Zrozumienie zależności I = U/R pomaga ocenić ryzyko przeciążenia.
Najpierw zmierz napięcie na odbiorniku woltomierzem (równolegle), a prąd amperomierzem (szeregowo) lub cęgami prądowymi. Przy stałej rezystancji, gdy podniesiesz napięcie zasilania, powinieneś zobaczyć proporcjonalny wzrost prądu zgodny z I = U/R.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Zgodnie z prawem Ohma I = U/r. Jeśli napięcie U zostanie podwojone, a rezystancja R nie zmieni się, to iloraz U/R wzrośnie 2 razy."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prawo Ohma" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma (dostęp: 2026-02-26)
  • Khan Academy: "Ohm's law and resistance" – https://www.khanacademy.org/science/electrical-engineering/ee-circuit-analysis-topic/ee-resistance/a/ee-ohms-law (dostęp: 2026-02-26)
  • All About Circuits: "Ohm's Law" – https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-2/ohms-law/ (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki: dział o prawie Ohma i obwodach prądu stałego
  • Materiały dydaktyczne o pomiarach napięcia i natężenia multimetrem
  • Zadania treningowe z proporcjonalności U, I, R w obwodach DC

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego