Określenie tachyfilaksja oznacza szybkie zmniejszenie efektu farmakologicznego leku, pojawiające się w krótkim czasie od rozpoczęcia jego stosowania (czasem już po kilku dawkach). Kluczowym elementem definicji jest właśnie krótki czas i szybka utrata odpowiedzi, często związana z mechanizmami adaptacyjnymi po stronie receptorów lub mediatora (np. desensytyzacja, wyczerpywanie zapasów).
Odpowiedź "tolerancję" uznaje się za nieprawidłową w tym ujęciu, ponieważ tolerancja to również spadek działania, ale zwykle rozwija się stopniowo w dłuższym okresie regularnego przyjmowania leku. W praktyce egzaminacyjnej rozróżnienie opiera się na tempie narastania zjawiska: tachyfilaksja = szybko, tolerancja = wolniej.
Odpowiedź "kumulację" należy odrzucić, bo kumulacja dotyczy nagromadzenia leku w organizmie (np. gdy podaje się kolejne dawki szybciej, niż lek ulega eliminacji). Kumulacja typowo zwiększa ryzyko nasilenia działania lub działań niepożądanych, a nie jest definicją "osłabienia efektu w krótkim czasie".
Odpowiedź "idiosynkrazję" także jest błędna, ponieważ idiosynkrazja oznacza nietypową, osobniczo uwarunkowaną reakcję na lek (rzadką, nieprzewidywalną), a nie prawidłowo opisywane zjawisko zmniejszania skuteczności u większości osób w trakcie stosowania.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "w krótkim czasie od rozpoczęcia stosowania", to jest to typowy sygnał rozpoznawczy tachyfilaksji. Gdy mowa o dłuższym czasie i konieczności zwiększania dawek dla tego samego efektu, częściej chodzi o tolerancję.
