W dokumentacji górniczej (mapy, szkice wentylacyjne) znaki umowne służą do jednoznacznego przedstawienia obiegu powietrza w wyrobiskach. Najczęściej rozróżnia się dwa podstawowe rodzaje prądów:
- prąd powietrza świeżego – doprowadzany do rejonu pracy,
- prąd powietrza zużytego – odprowadzany z rejonu po przejściu przez wyrobiska i miejsce pracy.
Drugim kluczowym elementem jest kierunek prowadzenia prądu, czyli to, czy przepływ jest:
- poziomy,
- wznoszący się (w górę),
- schodzący (w dół).
Poprawna odpowiedź "zużytego poziomy lub wznoszący się" wskazuje jednocześnie dwa parametry: (1) że chodzi o powietrze po przejściu przez rejon (zużyte) oraz (2) że symbol odnosi się do przebiegu poziomego lub wznoszącego. To typowe, bo w legendach mapowych jednym znakiem koduje się zarówno rodzaj, jak i orientację/kierunek prądu.
Pozostałe propozycje są błędne, bo zmieniają istotę znaczenia znaku:
- "świeżego poziomy lub wznoszący się" opisuje dopływ powietrza do rejonu, a nie jego odpływ – to inna informacja wentylacyjna.
- "świeżego schodzący" zmienia zarówno rodzaj (świeże), jak i kierunek (schodzący), więc nie odpowiada wskazanemu symbolowi.
- "zużytego schodzący" zachowuje rodzaj (zużyte), ale zmienia kierunek na schodzący, co w znakach umownych stanowi odrębne oznaczenie.
W nauce do egzaminu warto trenować rozpoznawanie symboli na podstawie legendy: zawsze sprawdzaj rodzaj prądu (świeże/zużyte) oraz kierunek (poziomy/wznoszący/schodzący), bo to najczęstsze źródło pomyłek.
